AI Face Licensing :  શું તમે કોઈ કામ કર્યા વગર પણ તમારા ચહેરાથી કમાણી કરી શકો? સાંભળવામાં અજીબ લાગશે, પરંતુ ચીનમાં હવે આવો એક નવો ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. અહીં કેટલાક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સામાન્ય લોકોને AIથી બનતા શોર્ટ ડ્રામા, જાહેરાતો અને ગેમ્સ બનાવનારા પ્રોડ્યુસર્સ સાથે જોડે છે. લોકો પોતાના ચહેરાને ડિજિટલ ઉપયોગ માટે લાઇસન્સ પર આપીને કમાણી કરી રહ્યા છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

સાઉથ ચાઇના મોર્નિંગ પોસ્ટ (SCMP)ના રિપોર્ટ અનુસાર, પહેલાં ફિલ્મ અને ટીવી ઇન્ડસ્ટ્રીના ખાનગી ચેટ ગ્રુપ્સ સુધી સીમિત રહેલો આ પ્રકારનો કરાર હવે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ પર ખુલ્લેઆમ જોવા મળી રહ્યો છે. આ સાથે લોકોનો ચહેરો પણ ડિજિટલ યુગમાં કમાણીના એક નવા એસેટ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે.

કેવી રીતે ભાડે આપી શકાય છે પોતાનો ચહેરો?

ચીનમાં કેટલાક ફેસ-લાઇસન્સિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પર લોકો રજિસ્ટ્રેશન કરાવે છે. ત્યારબાદ પોતાની ઓળખનું વેરિફિકેશન પૂર્ણ કરીને ડિજિટલ એક્ટર પ્રોફાઇલ બનાવે છે.

આ પ્રોફાઇલ્સને પ્રોડ્યુસર્સ જોઈ શકે છે અને પોતાના AI-જનરેટેડ કેરેક્ટર્સ માટે યોગ્ય ચહેરો પસંદ કરી શકે છે.

શેનઝેનની કંપની ‘યુઆનજિયાંગ શિનશેંગ’ પણ આવું જ એક પ્લેટફોર્મ ચલાવે છે, જે મે મહિનામાં લોન્ચ થયું હતું. SCMP અનુસાર, રજિસ્ટ્રેશન અને વેરિફિકેશન બાદ યુઝર્સ અહીં પોતાનું ડિજિટલ પ્રોફાઇલ બનાવી શકે છે.

આ આખું મોડલ ચીનની ઝડપથી વધી રહેલી AI આધારિત એન્ટરટેઇનમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી સાથે જોડાયેલું છે. AIની મદદથી શોર્ટ ડ્રામા ઝડપથી અને ઓછા ખર્ચે બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તેમાં AI-જનરેટેડ કેરેક્ટર્સ, સ્ક્રિપ્ટ અને વીડિયોનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

3 દિવસમાં ₹31 હજારની કમાણી

સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે કેટલાક લોકો પોતાના ચહેરાના લાઇસન્સથી સારી કમાણી પણ કરી રહ્યા છે.

SCMPના રિપોર્ટ અનુસાર, બેંકમાં કામ કરતા એક વ્યક્તિએ માત્ર ત્રણ દિવસમાં આશરે 2,500 યુઆન એટલે કે લગભગ 370 ડોલર, ભારતીય ચલણ પ્રમાણે આશરે ₹31,000 કમાયા હતા. એક એડવર્ટાઇઝિંગ કંપનીએ તેમના પોર્ટ્રેટનો સાત વખત ઉપયોગ કર્યો હતો.

જોકે, દરેક વ્યક્તિની કમાણી આટલી હોય તે જરૂરી નથી. ‘Rest of World’ના એક રિપોર્ટ અનુસાર, શેનઝેન સ્થિત ‘ActID’ પ્લેટફોર્મ લોકોને પ્રતિ એપિસોડ 99થી 500 યુઆન એટલે કે આશરે 15થી 74 ડોલર ચૂકવે છે.

આ પ્લેટફોર્મ પર લગભગ 800 યુઝર્સ રજિસ્ટર્ડ હોવાનું જણાવાયું છે, જેમાંથી 300થી વધુ લોકોએ AI પ્રોડક્શન્સ માટે પોતાના ચહેરાના લાઇસન્સની મંજૂરી આપી છે.

₹12.5 લાખ સુધીની લિસ્ટિંગ પણ જોવા મળે છે

બીજી તરફ, આ માર્કેટમાં કેટલીક ખૂબ ઊંચી કિંમતની લિસ્ટિંગ પણ જોવા મળી રહી છે. SCMPના અહેવાલ મુજબ, ચહેરાના લાઇસન્સની કિંમત 7 ડોલરથી લઈને 15,000 ડોલર એટલે કે લગભગ ₹12.5 લાખ સુધી જોવા મળી છે.

જોકે, આ રકમને સામાન્ય યુઝરની સરેરાશ કમાણી માનવી યોગ્ય નથી. વ્યક્તિ કેટલી કમાણી કરશે તે પ્લેટફોર્મ, પ્રોડક્શનનો પ્રકાર અને લાઇસન્સની શરતો પર આધાર રાખે છે.

એટલે માત્ર એક સેલ્ફી અપલોડ કરી દેવાથી લાખો રૂપિયાની કમાણી નક્કી થઈ જાય એવું નથી. પરંતુ આ ટ્રેન્ડ એ વાત ચોક્કસ દર્શાવે છે કે ડિજિટલ યુગમાં વ્યક્તિનો ચહેરો પણ કમાણીનો એક નવો રસ્તો બની રહ્યો છે.

AI હોવા છતાં પ્રોડ્યુસર્સને અસલી ચહેરાની જરૂર કેમ?

સવાલ એ છે કે જ્યારે AI પોતાની રીતે હજારો-લાખો ચહેરા બનાવી શકે છે, ત્યારે પ્રોડ્યુસર્સને અસલી વ્યક્તિના ચહેરા માટે પૈસા ચૂકવવાની જરૂર શા માટે પડે?

આનું એક કારણ એ છે કે પ્રોડ્યુસર્સને એવા ચહેરાની જરૂર હોય છે જે અલગ દેખાય, સરળતાથી ઓળખી શકાય અથવા વાસ્તવિક વ્યક્તિ જેવો લાગે.

‘ActID’ના ચીફ માર્કેટિંગ ઓફિસરે ‘Rest of World’ને જણાવ્યું હતું કે પ્રોડ્યુસર્સને લીડ રોલ માટે આકર્ષક ચહેરાઓ ઉપરાંત વૃદ્ધ વ્યક્તિઓ જેવા વિશિષ્ટ પ્રકારના ચહેરાની પણ જરૂર પડે છે.

AIથી બનતા ડ્રામામાં ચહેરાનો ઉપયોગ એક પ્રકારના ‘સોર્સ મટિરિયલ’ તરીકે થઈ શકે છે. એટલે જે વ્યક્તિ પોતાનો ચહેરો લાઇસન્સ આપે છે તેને પોતે સેટ પર જઈને એક્ટિંગ કરવાની જરૂર પડતી નથી.

સેલિબ્રિટી ચહેરાની કિંમત વધારે?

જોકે, આ બાબતે અલગ મત પણ છે. SCMPના રિપોર્ટ મુજબ કેટલાક ડિરેક્ટર્સનું માનવું છે કે સામાન્ય ચહેરાની કમર્શિયલ વેલ્યુ મર્યાદિત હોઈ શકે છે, કારણ કે AI આવા ચહેરા સરળતાથી બનાવી શકે છે.

બીજી તરફ સેલિબ્રિટીના ચહેરા સાથે પહેલેથી જ ઓળખ અને બ્રાન્ડ વેલ્યુ જોડાયેલી હોય છે. તેથી તેમના ચહેરાની માર્કેટ વેલ્યુ વધુ હોઈ શકે છે.

આ સમગ્ર ટ્રેન્ડ એ સવાલ પણ ઊભો કરે છે કે જ્યારે AI અબજો ચહેરા બનાવી શકે છે, ત્યારે કોઈ વ્યક્તિના અસલી ચહેરાની ડિજિટલ દુનિયામાં વાસ્તવિક કિંમત કેટલી છે?

ચહેરો લાઇસન્સ કરવામાં જોખમ પણ છે

ચહેરાને કમાણીનું સાધન બનાવવાનો વિચાર આકર્ષક લાગી શકે છે, પરંતુ તેમાં કેટલાક ગંભીર જોખમો પણ છે.

સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે લાઇસન્સ આપ્યા બાદ તમારા ડિજિટલ ચહેરાનો ઉપયોગ ક્યાં અને કેવી રીતે થશે? તેનો ફરીથી ઉપયોગ કરવામાં આવશે કે નહીં, તેમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે કે નહીં અને તેને અન્ય જગ્યાએ શેર અથવા વિતરિત કરવામાં આવશે કે નહીં—આ તમામ બાબતો લાઇસન્સની શરતો પર આધાર રાખે છે.

‘Lowy Institute’ના એક વિશ્લેષણમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે લાઇસન્સ આપવામાં આવેલા ડિજિટલ ચહેરાનો મૂળ હેતુથી અલગ રીતે પણ ઉપયોગ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં વ્યક્તિ માટે પોતાની ડિજિટલ ઓળખ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જાળવી રાખવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

આ પણ વાંચોઃ Indian Bankની 555 દિવસની FD પર શાનદાર વ્યાજ, વરિષ્ઠ નાગરિકોને મળશે વધુ લાભ

આ ઉપરાંત, કોઈ ચોક્કસ પ્રોજેક્ટ માટે ચહેરો લાઇસન્સ આપવો અને AI ટ્રેનિંગ માટે ફેશિયલ ડેટાનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવી—બંને બાબતો એકસરખી નથી.

ભારતમાં પણ શરૂ થઈ રહ્યા છે AI અવતારના પ્રયોગ

ભારતમાં પણ સેલિબ્રિટીના AI અવતાર સાથે પ્રયોગ શરૂ થઈ ચૂક્યા છે. જોકે, તે ચીનના ફેસ-લાઇસન્સિંગ માર્કેટથી થોડું અલગ મોડલ છે.

માર્ચ 2026માં અભિનેત્રી રિયા ચક્રવર્તીએ ‘મિષ્ટી’ નામનું પોતાનું AI ડિજિટલ કેરેક્ટર લોન્ચ કર્યું હતું. તેને ‘Collective Artists Network’ અને ‘Galleri5’ સાથે મળીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.

‘Mint’ના રિપોર્ટ અનુસાર, આ AI અવતારનો હેતુ રિયા ચક્રવર્તીની ડિજિટલ હાજરી વધારવા ઉપરાંત દર્શકો સાથે જોડાવા અને કમાણીના નવા રસ્તા શોધવાનો હતો.

AIથી બદલાઈ રહી છે એન્ટરટેઇનમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી

ચહેરાના લાઇસન્સિંગનો આ ટ્રેન્ડ ચીનની એન્ટરટેઇનમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં થઈ રહેલા મોટા ફેરફાર તરફ ઈશારો કરે છે.

SCMPના અહેવાલ અનુસાર, AIની મદદથી માઇક્રો-ડ્રામા બનાવતી કંપનીઓનો પ્રોડક્શન સમય લગભગ ત્રણ મહિનાથી ઘટીને એક મહિનો થયો છે. સાથે જ પ્રોડક્શન ખર્ચ પણ ઘટીને અગાઉના આશરે 20 ટકા સુધી આવ્યો છે.

AI જેમ-જેમ ડિજિટલ કન્ટેન્ટનું ઉત્પાદન ઝડપી અને સસ્તું બનાવી રહ્યું છે, તેમ આવનારા સમયમાં ચહેરો, અવાજ અને ડિજિટલ ઓળખ પણ કમાણીના નવા એસેટ બની શકે છે.

પરંતુ પોતાના ચહેરાને ડિજિટલ ઉપયોગ માટે લાઇસન્સ આપતા પહેલા સૌથી મહત્વનો સવાલ એ રહેશે કે થોડા પૈસાની કમાણી માટે વ્યક્તિ પોતાની ડિજિટલ ઓળખ પર કેટલું નિયંત્રણ છોડવા તૈયાર છે?

આ પણ વાંચોઃ રશિયન સંસદીય ચૂંટણીમાં પુતિનની પાર્ટીનો ઐતિહાસિક વિજય: 450 માંથી 355 બેઠકો પર કબજો