જમીન માલિકોને મોટી રાહત: વિકાસ યોજનાના નામે અનિશ્ચિતકાળ સુધી રિઝર્વેશન નહીં, ગુજરાત હાઈકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
અમદાવાદ: ગુજરાત હાઈકોર્ટે જમીન સંપાદન અને વિકાસ યોજનાઓને લઈને એક દૂરગામી અસર કરે તેવો મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, વિકાસના નામે જમીનને માત્ર રિઝર્વ કરીને માલિકોના હક્કોને અનિશ્ચિત સમય સુધી અટકાવી શકાય નહીં.
શું છે સમગ્ર મામલો?
આ કેસ ડીસા વિસ્તારની એક જમીન સાથે જોડાયેલો હતો. વિકાસ યોજના હેઠળ રોડ માટે આ જમીનને વર્ષોથી રિઝર્વ કરવામાં આવી હતી. જોકે, લાંબા સમય સુધી સરકાર તરફથી જમીન સંપાદનની કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી અને વિકાસનું કામ પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું નહોતું.
જમીન માલિકે આ મુદ્દે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી હતી. અરજદારે દલીલ કરી હતી કે, દાયકાઓથી જમીન પર રિઝર્વેશન લાગુ છે, પરંતુ સરકાર તરફથી કોઈ વ્યવહારુ પગલાં લેવામાં આવ્યાં નથી, જેનાથી જમીનના ઉપયોગ અને વેચાણના અધિકારો પર અવરોધ સર્જાયો છે.
હાઈકોર્ટનો મોટો નિર્ણય
સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે,
“વિકાસ યોજનાઓ માત્ર કાગળ પર જ અસ્તિત્વમાં રહે અને તેના આધારે જમીન માલિકોને અનિશ્ચિતકાળ સુધી અનિશ્ચિતતામાં રાખવામાં આવે તે ન્યાયસંગત નથી.”
કોર્ટે આગળ જણાવ્યું કે, જો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં જમીન સંપાદન અને વિકાસનું કાર્ય પૂર્ણ ન થાય તો તેવું રિઝર્વેશન આપોઆપ સમાપ્ત ગણાઈ શકે છે.
આ કેસમાં લગભગ પાંચ દાયકાથી અમલમાં રહેલા ડેવલપમેન્ટ પ્લાન હેઠળના રોડ રિઝર્વેશનને કોર્ટે રદ કરી દીધું છે.
નિર્ણયનું મહત્વ
આ ચુકાદો ગુજરાતમાં હજારો જમીન માલિકો માટે રાહતનો સંદેશ લઈને આવ્યો છે. તે સરકારને પણ સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે વિકાસ યોજનાઓના નામે જમીનોને લાંબા સમય સુધી રિઝર્વમાં રાખવાની પ્રક્રિયા હવે સરળતાથી ચાલી શકશે નહીં. સરકારે સમયસર કાર્યવાહી કરવી જ પડશે, નહીં તો રિઝર્વેશન સમાપ્ત થઈ જશે.
આ નિર્ણય જમીન માલિકોના અધિકારો અને સરકારની વિકાસલક્ષી જવાબદારી વચ્ચે સંતુલન સાધવાનું મહત્વ દર્શાવે છે.
આ પણ વાંચો: 30 વર્ષ જૂનો નર્મદા વિવાદ ખતમ: મધ્ય પ્રદેશ ગુજરાતને આપશે 550 કરોડ, ચાર રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીએ સહી કરી
