AI :ઇન્ટરનેટની દુનિયામાં સાઇબર હુમલાનું જોખમ દરરોજ વધી રહ્યું છે. વેબસાઇટ બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ PHPમાં પણ સંશોધકોએ AIની મદદથી સુરક્ષાને લગતી મોટી ખામી શોધી છે. દુનિયાની લગભગ 70 ટકા વેબસાઇટ્સ PHP લેંગ્વેજ પર આધારિત હોવાનું કહેવાય છે. તાજેતરમાં બેઇજિંગ સાથે જોડાયેલી હેકિંગની ઘટનાઓએ પણ ડિજિટલ સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધારી છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

સાઇબર હુમલાનો ખતરો માત્ર મોટી કંપનીઓ કે સરકારી વેબસાઇટ્સ પૂરતો મર્યાદિત નથી. સામાન્ય લોકોનો ખાનગી ડેટા, ઈમેઈલ, સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ અને WhatsApp પણ હેકર્સના નિશાન પર આવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તમારી ડિજિટલ સુરક્ષા જાળવવી ખૂબ જરૂરી છે. અહીં જાણો એવી 5 ટિપ્સ, જેની મદદથી તમે સાઇબર હુમલાથી પોતાને સુરક્ષિત રાખી શકો છો.

1. મલ્ટી-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (MFA અથવા 2-સ્ટેપ વેરિફિકેશન) ચાલુ કરો

તમારા એકાઉન્ટની સુરક્ષા માટે માત્ર પાસવર્ડ પર આધાર રાખવો યોગ્ય નથી. મલ્ટી-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન અથવા 2-સ્ટેપ વેરિફિકેશન ચાલુ રાખવાથી એકાઉન્ટને વધારાની સુરક્ષા મળે છે. આ સુવિધા ચાલુ કર્યા બાદ પાસવર્ડ નાખ્યા પછી OTP અથવા અન્ય વેરિફિકેશનની જરૂર પડે છે.

Gmail અને Google એકાઉન્ટમાં કેવી રીતે ચાલુ કરશો?

• તમારા ફોનની Settingsમાં જાઓ.
• Google પર ક્લિક કરીને Manage Your Google Account પસંદ કરો.
• Security ટૅબ ખોલો.
• 2-Step Verification પર ક્લિક કરીને જરૂરી વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો.

WhatsAppમાં કેવી રીતે ચાલુ કરશો?

• WhatsApp ખોલીને ઉપરના ત્રણ ડોટ્સ પર ક્લિક કરો.
• Settingsમાં જઈ Account પસંદ કરો.
• Two-step verification પર ક્લિક કરો.
• છ આંકડાનો PIN સેટ કરો.

Instagram અને Facebookમાં કેવી રીતે ચાલુ કરશો?

• Settings & Privacyમાં જાઓ.
• Accounts Center ખોલો.
• Password and Security પસંદ કરો.
• Two-Factor Authentication ચાલુ કરો.

2. ફોન, એપ્સ અને Wi-Fi રાઉટરને ઓટો-અપડેટ રાખો

જ્યારે પણ કોઈ સોફ્ટવેરમાં સુરક્ષાને લગતી ખામી સામે આવે છે, ત્યારે કંપનીઓ તેને સુધારવા માટે Security Patch અને નવા અપડેટ્સ જાહેર કરે છે. તેથી તમારા ફોન, એપ્લિકેશન અને રાઉટરને સમયસર અપડેટ રાખવા જરૂરી છે.

મોબાઈલ સિસ્ટમ અપડેટ માટે:

• ફોનની Settingsમાં જાઓ.
• System Update અથવા Software Update પર ક્લિક કરો.
• Auto Download Over Wi-Fi અને Auto Installનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોય તો ચાલુ કરો.

એપ્સને ઓટો-અપડેટ કરવા માટે:

• Google Play Store ખોલો.
• તમારી પ્રોફાઇલ ફોટો પર ક્લિક કરો.
• Settingsમાં Network Preferences પસંદ કરો.
• Auto-update Apps ચાલુ કરો.

Wi-Fi રાઉટરની સુરક્ષા માટે:

ઘરના Wi-Fi રાઉટરનું સોફ્ટવેર પણ સમયાંતરે અપડેટ કરાવવું જોઈએ. આ માટે તમારા ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડરનો સંપર્ક કરીને રાઉટરના ફર્મવેરનું અપડેટ ચેક કરાવો.

3. ઓનલાઈન ખરીદી કરતી વખતે રાખો સાવચેતી

ઓનલાઈન શોપિંગ કરતી વખતે અજાણી અને શંકાસ્પદ વેબસાઇટ્સથી સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. ખાસ કરીને એવી વેબસાઇટ્સથી દૂર રહો, જ્યાં ખૂબ જ ઓછી કિંમતે વસ્તુઓ વેચવાની લાલચ આપવામાં આવે છે. આવી સાઇટ્સ પર તમારા બેંક કાર્ડ અથવા એકાઉન્ટની ગુપ્ત માહિતી ચોરાઈ શકે છે.

• અજાણી કે શંકાસ્પદ શોપિંગ વેબસાઇટ પર કાર્ડ નંબર અને CVV જેવી માહિતી સેવ ન કરો.
• દરેક શોપિંગ વેબસાઇટ માટે અલગ પાસવર્ડ રાખો.
• જ્યાં સુવિધા ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં Passkey અથવા ફિંગરપ્રિન્ટ અને Face Unlockથી લોગિન કરો.
• ઓનલાઈન પેમેન્ટ કરતાં પહેલાં વેબસાઇટની વિશ્વસનીયતા ચકાસો.

4. સાઇબર ઠગો અને ફિશિંગ મેસેજથી કેવી રીતે બચશો?

સાઇબર હુમલા કે કોઈ મોટી ઘટનાના સમયે ઠગો લોકોના ડરનો લાભ લઈને ફેક મેસેજ અને ઈમેઈલ મોકલે છે. ઘણી વખત આવા મેસેજ એટલા અસલી લાગે છે કે સામાન્ય વ્યક્તિ માટે તેમની ઓળખ કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે. આવા શંકાસ્પદ મેસેજને સમજવા માટે ChatGPT, Gemini અથવા Grok જેવા AI ચેટબોટની મદદ લઈ શકાય છે. શંકાસ્પદ મેસેજનો ટેક્સ્ટ કોપી કરીને AIમાં નાખો અને પૂછો કે શું તેમાં સાઇબર ફ્રોડ અથવા ફિશિંગનાં લક્ષણો છે? AI મેસેજમાં રહેલી શંકાસ્પદ લિંક, શબ્દો અને વાક્યો ઓળખવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, AI હંમેશાં સાચો જવાબ આપે તેની ખાતરી નથી. તેથી કોઈપણ શંકાસ્પદ મેસેજની પુષ્ટિ સંબંધિત બેંક અથવા કંપની પાસેથી જરૂર કરો. ખાસ ધ્યાન રાખો કે અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરો અને OTP, પાસવર્ડ કે બેંકિંગની ગુપ્ત માહિતી કોઈની સાથે શેર ન કરો.

આ પણ વાંચો:દિવાળીની ઉજવણી બાદ અમદાવાદમાં પ્રદૂષણનો કહેર, AQIના આંકડા ચોંકાવનારા

5. તમારો પાસવર્ડ લીક થયો છે કે નહીં, આ રીતે ચેક કરો

સાઇબર હુમલા દરમિયાન હેકર્સ ઘણી વખત વિવિધ વેબસાઇટ્સમાંથી યુઝર્સના પાસવર્ડ ચોરી લેતા હોય છે. તમારા ફોનમાં સેવ કરેલા પાસવર્ડ લીક થયા છે કે નહીં તે પણ સરળતાથી જાણી શકાય છે.

Android ફોનમાં પાસવર્ડ કેવી રીતે ચેક કરશો?

• Google Chrome ખોલો.
• ઉપરના ત્રણ ડોટ્સ પર ક્લિક કરીને Settingsમાં જાઓ.
• Autofill and Passwords પસંદ કરો.
• Google Password Manager ખોલો.
• Password Checkup પર ક્લિક કરીને પાસવર્ડની સુરક્ષા તપાસો.

iPhoneમાં પાસવર્ડ કેવી રીતે ચેક કરશો?

• iPhoneમાં Passwords એપ ખોલો.
• Security વિભાગમાં જાઓ.
• અહીં સેવ કરેલા પાસવર્ડ નબળા છે કે લીક થયા છે તેની ચેતવણી તપાસો.

જો કોઈ પાસવર્ડ લીક થયેલો કે નબળો હોવાનું જાણવા મળે તો સંબંધિત વેબસાઇટ અથવા એપમાં જઈને તરત જ પાસવર્ડ બદલો. જો એ જ પાસવર્ડ અન્ય એકાઉન્ટમાં પણ વાપર્યો હોય તો ત્યાં પણ પાસવર્ડ બદલી નાખો.

આખરે ખાસ વાત: ડિજિટલ દુનિયામાં સુરક્ષિત રહેવા માટે મજબૂત અને અલગ-અલગ પાસવર્ડ, ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન, સમયસર સોફ્ટવેર અપડેટ અને અજાણી લિંકથી સાવચેતી રાખવી સૌથી જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો:અમદાવાદમાં આતંકી ધમકીથી ખળભળાટ, સ્ટેડિયમ અને મેટ્રોને નિશાન બનાવવાની ચેતવણી