30 વર્ષ જૂનો નર્મદા વિવાદ ખતમ: મધ્ય પ્રદેશ ગુજરાતને આપશે 550 કરોડ, ચાર રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીએ સહી કરી
narmada water dispute resolved: કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની હાજરીમાં ઐતિહાસિક નર્મદા જળ વિવાદ કરાર થયો છે. નર્મદા જળ કરાર દરમિયાન ચાર રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ પણ હાજર હતા. આ કરાર મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશ વચ્ચે થયો હતો. બધા મુખ્યમંત્રીઓએ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
આ કરાર એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે
આ કરાર મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યો વચ્ચે સરદાર સરોવર પ્રોજેક્ટના નિર્માણ સંબંધિત ખર્ચ-વહેંચણી મુદ્દાઓ અંગે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદોનો અંત લાવવામાં એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ છે, જેમાં એક વખતના સમાધાન દ્વારા બાકી લેણાંના અંતિમ સમાધાન તરીકે કરવામાં આવનારી ચૂકવણીનો ઉકેલ લાવવામાં આવશે.
એકબીજાને સમજવાની ક્ષમતામાં વધારો થયો છે.
ગૃહમંત્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં, જળ સુરક્ષાને મજબૂત કરવા અને જળ ક્ષેત્રમાં સહકારી સંઘવાદને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનેક ઐતિહાસિક પહેલ કરવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી મોદીના નેતૃત્વમાં ઘણા રાજ્યોમાં ડબલ-એન્જિન સરકારોની રચનાના ફાયદા એ થયા છે કે એકબીજાને સમજવાની આપણી ક્ષમતામાં વધારો થયો છે, રાજકીય મુદ્દાઓમાં ઘટાડો થયો છે અને દેશમાં ઘણા વિવાદો હવે ઝડપથી ઉકેલાઈ રહ્યા છે.
આ રાજ્યોને ફાયદો થયો
મંત્રી શાહે જણાવ્યું કે આ પ્રોજેક્ટથી ખાસ કરીને મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત અને રાજસ્થાનને ઘણો ફાયદો થયો છે. બંધ પૂર્ણ થવાથી આ રાજ્યોના તમામ ભાગોમાં પાણી અને વીજળી આવી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે રાજસ્થાનને ફાયદો ઓછો લાગે છે, પરંતુ નર્મદાનું પાણી જ્યાં પહોંચ્યું છે ત્યાં જમીનના મૂલ્યો અને ખેડૂતોનું ભાગ્ય બંને બદલાયા છે. તેમણે ઉમેર્યું કે કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રી પાટીલના નેતૃત્વમાં, દેશમાં ચાલી રહેલા પાણીના વિવાદો અને પાણી વિતરણના વિવાદોનો એક પછી એક ઉકેલ આવી રહ્યો છે.
મધ્યપ્રદેશ ગુજરાતને ₹550 કરોડ આપશે
કરારમાં એવી પણ જોગવાઈ છે કે મધ્યપ્રદેશ સહિત ત્રણ ભાગીદાર રાજ્યો ગુજરાતને ₹550 કરોડ આપશે. ગુજરાતને કુલ ₹1,650 કરોડ મળશે.
બંધને કારણે મધ્યપ્રદેશને નુકસાન થયું છે.
નર્મદા નદી પર સરદાર સરોવર ડેમનું બાંધકામ ગુજરાતે શરૂ કર્યું હતું. જોકે, મધ્યપ્રદેશને સૌથી વધુ નુકસાન થયું હતું, જેમાં જંગલ અને ખેતીલાયક જમીનનો સમાવેશ થાય છે. 178 ગામડાઓ પણ નાશ પામ્યા હતા. મધ્યપ્રદેશ આ માટે વળતરની માંગ કરી રહ્યું છે, જ્યારે ગુજરાત મધ્યપ્રદેશ પાસેથી વધારાના વળતરની માંગ કરી રહ્યું છે. આના કારણે 30 વર્ષ જૂનો વિવાદ થયો છે.
આ મધ્યપ્રદેશનો દાવો હતો
વિવાદ દરમિયાન, મધ્યપ્રદેશે દાવો કર્યો હતો કે બંધે તેના ગામડાઓ અને ડૂબી ગયેલા જંગલોનો સૌથી વધુ વિનાશ કર્યો હતો, જેના કારણે તેમના પુનર્વસન માટે ₹7,669 કરોડની જરૂર હતી. જોકે, આ દાવો નકારી કાઢવામાં આવ્યો હતો, અને તેના બદલે, મધ્યપ્રદેશે ₹550 કરોડ ચૂકવવા પડશે.
ગુજરાત ડેમ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ ધરાવે છે.
સરદાર સરોવર ડેમ પર ગુજરાતનો સંપૂર્ણ નિયંત્રણ છે અને તે રાજ્યનો સૌથી મોટો લાભાર્થી છે. બંધનો ડૂબકી વિસ્તાર 37,533 હેક્ટરને આવરી લે છે, જેમાંથી 55.5 ટકા મધ્યપ્રદેશનો છે.
આ પણ વાંચો: પશ્ચિમ બંગાળમાં 12 વર્ષની બાળકીનો રેપ કર્યા બાદ હત્યા કરનારા આરોપીનું એન્કાઉન્ટરમાં મોત
