ચીનને ઘેરવા મનીલામાં મહાશક્તિઓનો મહામેળાવડો! 5 મહિના બાદ મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ફિલિપાઈન્સ પ્રવાસનો આજે બીજો દિવસ છે અને સમગ્ર વિશ્વની નજર મનીલા પર ટકેલી છે. મનીલામાં યોજાઈ રહેલી 23મી આસિયાન સમિટમાં પીએમ મોદી ભાગ લેશે. આ ઉપરાંત આજે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે તેમની મહત્ત્વપૂર્ણ મુલાકાત પણ થવાની છે. ખાસ વાત એ છે કે આજે QUAD દેશોના ચારેય ટોચના નેતાઓ એક મંચ પર ભેગા થશે. ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાના નેતાઓ વચ્ચે યોજાનારી આ બેઠકમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, ચીન પરની આર્થિક નિર્ભરતા ઘટાડવા, સેમિકન્ડક્ટર, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે. દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનની વધતી આક્રમકતા વચ્ચે યોજાઈ રહેલી આ બેઠકને વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
પાંચ મહિના બાદ મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત, વિશ્વની નજર મનીલા પર
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે લગભગ પાંચ મહિના બાદ મુલાકાત થવા જઈ રહી છે. બંને નેતાઓની છેલ્લી દ્વિપક્ષીય મુલાકાત 17 જૂન, 2026ના રોજ ફ્રાન્સના એવિયનમાં યોજાયેલી G7 સમિટ દરમિયાન થઈ હતી.
હવે મનીલામાં થનારી આ મુલાકાતમાં બંને દેશોના સંબંધો ઉપરાંત વૈશ્વિક રાજકીય અને સુરક્ષા સ્થિતિ અંગે પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનના વધતા પ્રભાવને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનું વ્યૂહાત્મક સહયોગ મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
QUADની બેઠકમાં ચીન પર નિર્ભરતા ઘટાડવા થશે ચર્ચા
મનીલામાં આજે બપોરે 3:45 વાગ્યે QUADની બેઠક યોજાવાની છે. આ બેઠકમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, જાપાનનાં વડાંપ્રધાન સાનાએ તકાઈચી અને ઓસ્ટ્રેલિયાના વડાપ્રધાન એન્થની અલ્બેનીઝ ભાગ લેશે.
આ બેઠકમાં અનેક મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની છે, જેમાં મુખ્યત્વે:
- દરિયાઈ સુરક્ષા: ઈન્ડો-પેસિફિક અને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવી.
- ક્રિટિકલ મિનરલ્સ: મહત્ત્વપૂર્ણ ખનિજોના પુરવઠા માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા ઊભી કરવી.
- સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય: ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને સપ્લાય ચેઇન મજબૂત બનાવવી.
- આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ: ચારેય દેશો વચ્ચે ટેક્નોલોજી અને AI ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવો.
- ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને આરોગ્ય: ઈન્ડો-પેસિફિક દેશોમાં માળખાકીય સુવિધાઓ, જળવાયુ પરિવર્તન અને આરોગ્ય સુરક્ષા સંબંધિત યોજનાઓને આગળ વધારવી.
ઉલ્લેખનીય છે કે લગભગ બે વર્ષ બાદ QUADના ટોચના નેતાઓ એક મંચ પર ભેગા થઈ રહ્યા છે. તેથી આ બેઠકને માત્ર સામાન્ય રાજદ્વારી મુલાકાત નહીં, પરંતુ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રની ભાવિ વ્યૂહરચનાના સંદર્ભમાં મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
દક્ષિણ ચીન સાગરમાં તણાવ વચ્ચે ચીનને મોટો સંદેશ?
મનીલામાં QUADની બેઠક એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીન અને ફિલિપાઈન્સ વચ્ચે તણાવ ચાલી રહ્યો છે. ચીનની વધતી સૈન્ય અને દરિયાઈ ગતિવિધિઓને કારણે આ વિસ્તારમાં સુરક્ષાને લઈને ચિંતાઓ વધી છે.
આ સંજોગોમાં ફિલિપાઈન્સની રાજધાની મનીલામાં ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાના નેતાઓનું એકસાથે આવવું વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ બેઠક દ્વારા ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સ્વતંત્ર, ખુલ્લા અને સુરક્ષિત દરિયાઈ વ્યવહાર માટે ચારેય દેશોની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.
શી જિનપિંગ અને પુતિન સાથે ટ્રમ્પની બેઠક પહેલાં મોટી કૂટનીતિ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં વધુ એક રસપ્રદ બાબત એ છે કે QUADની બેઠકના માત્ર બે દિવસ બાદ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે ત્રિપક્ષીય બેઠકમાં ભાગ લેવાના છે.
ચીન પ્રવાસ પહેલાં ટ્રમ્પનું મોદી સહિત QUADના અન્ય નેતાઓ સાથે મંચ પર આવવું આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં મહત્ત્વપૂર્ણ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. ટ્રમ્પે પણ આ મુલાકાત પહેલાં ઈરાન અને યુક્રેન જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની વાત કરી છે.
આથી આગામી દિવસોમાં અમેરિકા, ચીન, રશિયા અને ભારત વચ્ચેની કૂટનીતિ પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
ઈસ્ટ એશિયા સમિટમાં પણ ભાગ લેશે પીએમ મોદી
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 16 નવેમ્બરના રોજ આસિયાન સમિટમાં ભાગ લેવા માટે મનીલા પહોંચ્યા હતા, જ્યાં ભારતીય સમુદાય દ્વારા તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.
ભારત અને આસિયાન દેશો આ વર્ષને ‘આસિયાન-ભારત મેરીટાઇમ કોઓપરેશન યર’ તરીકે ઉજવી રહ્યા છે. વર્ષ 2027માં ભારત અને આસિયાન વચ્ચેના સંબંધોના 35 વર્ષ પૂર્ણ થશે. સાથે જ વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનાં પાંચ વર્ષ પણ પૂર્ણ થશે.
આજે બપોરે 12 વાગ્યે પીએમ મોદી 21મી ઈસ્ટ એશિયા સમિટમાં ભાગ લેશે. ત્યારબાદ બપોરે 2 વાગ્યે તેઓ ફિલિપાઈન્સના રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ જુનિયર સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક કરશે.
ભારતની વૈશ્વિક ભૂમિકા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ દિવસ
પીએમ મોદીના આજના કાર્યક્રમો ભારતની વિદેશ નીતિ અને વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીની દૃષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. એક તરફ આસિયાન દેશો સાથેના સંબંધોને નવી ઊંચાઈ આપવાની તક છે, તો બીજી તરફ QUAD અને અમેરિકા સાથેની બેઠક દ્વારા ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ભારતની ભૂમિકા વધુ મજબૂત બનાવવાનો અવસર છે.
હવે સૌની નજર મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાત અને QUADની બેઠકના પરિણામો પર છે. આ બેઠકોમાંથી નીકળતા સંદેશની અસર માત્ર એશિયા જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણ અને ચીન સાથેના સંબંધો પર પણ પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો: ઉત્તરાખંડમાં 12 લોકોના મોત: બદ્રીનાથ હાઈવે પર ખીણમાં ખાબકી બસ, રુદ્રપ્રયાગમાં બોલેરોના ભુક્કા બોલ્યા












