આ તો ખરું કહેવાય! ઈંધણ વિના જહજો દરિયામાં દોડશે, વાંચો શું હશે દરિયાઇ પરિવહનની તાકાત

• દરિયાઇ શક્તિ સફળ થશે કે જોખમરૂપ ?

અમદાવાદ, 18 જૂન 2025: Nuclear Ships, Sea Ports Business મોટા કાર્ગો વહન કરતા જહાજો ચલાવવા માટે અત્યાર સુધી વપરાતું  ઈંધણ ખૂબ જ પ્રદૂષિત છે. જોકે હવે વિશ્વની દરિયાઈ પરિવહન વ્યવસ્થા હવે મોટા પરિવર્તન તરફ આગળ વધી રહી છે અને આગામી સમયમાં અમુક મોટા જહાજો ઈંધણ વિના ચાલશે અને એ દુનિયાની એક વિશેષ સિદ્ધિ હશે. વાંચો શું આવી રહી છે નવી શક્તિભરી તાકાત..

શું પ્રદૂષણમુક્ત જહાજો તરતા થશે ?

આજે વૈશ્વિક કાર્ગો શિપિંગ વિશ્વના કુલ ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનના લગભગ ત્રણ ટકા બની ગયું છે. આ રકમ જાપાન જેવા વિકસિત દેશના કુલ ઉત્સર્જન કરતા વધુ છે. પરંતુ હવે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સંગઠને લક્ષ્ય રાખ્યું છે કે 2030 સુધીમાં દરિયાઈ પરિવહન દ્વારા થતા પ્રદૂષણમાં 30 ટકાનો ઘટાડો થશે અને 2050 સુધીમાં તેને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવશે, ત્યારે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે આવા ભારે જહાજોને પ્રદૂષણ મુક્ત કેવી રીતે ચલાવવામાં આવશે.

સમુદ્રમાં પહેલું જહાજ ક્યારે લોન્ચ થશે ?

બ્લૂમબર્ગના અહેવાલો ટાંકીને મળતી માહીતી મુજબ, યુકેની એક કંપની કોર પાવર આ પડકારનો ઉકેલ લઈને આવી છે. કંપનીએ કોરિયાની એચડી કોરિયા શિપબિલ્ડીંગ અને યુએસ યુટિલિટી કંપની સધર્ન સાથે મળીને એક નવી પહેલ કરી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય એવા કોમર્શિયલ જહાજો બનાવવાનો છે જે પરમાણુ ઊર્જા પર ચાલે છે અને સંપૂર્ણપણે કાર્બન મુક્ત છે. આ યોજનામાં બિલ ગેટ્સ સમર્થિત ક્લાઇમેટ ટેકનોલોજી કંપની ટેરાપાવરના રિએક્ટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જેનું પરીક્ષણ વર્ષ 2029 માં શરૂ થશે અને વર્ષ 2035 સુધીમાં સમુદ્રમાં પહેલું જહાજ લોન્ચ કરવાની યોજના છે.

માલ ઝડપથી પહોંચશે અને વધુ નફો થશે ?

કોર પાવરના સીઈઓ માઈકલ બો કહે છે કે જો આ ટેકનોલોજી આજે ઉપલબ્ધ થશે, તો તેની માંગ એટલી વધી જશે કે સમગ્ર વિશ્વમાં તેને તાત્કાલિક અપનાવવાની દોડ શરૂ થશે. પરમાણુ ઉર્જાથી ચાલતા જહાજો માત્ર પર્યાવરણની દ્રષ્ટિએ જ સારા નહીં હોય પરંતુ લાંબા ગાળે આર્થિક રીતે પણ ફાયદાકારક સાબિત થશે. આ જહાજોને વારંવાર રિફ્યુઅલ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં, જેનાથી વર્ષમાં લગભગ એક મહિનાનો સમય બચશે. આ ઉપરાંત, ઇંધણની ચિંતા ન હોવાને કારણે, આ જહાજો તેમની મહત્તમ ગતિએ દોડી શકશે, જેના કારણે માલ ઝડપથી પહોંચશે અને વધુ નફો થશે.

10% વધુ માલસામાન વહન કરી શકાય

અત્યાર સુધી જે જગ્યાનો ઉપયોગ ઇંધણ ટાંકી માટે થતો હતો તે જગ્યા હવે માલસામાન વહન માટે વાપરી શકાય છે અને દરેક મુસાફરીમાં લગભગ 10% વધુ માલસામાન વહન કરી શકાય છે. માઈકલ બો કહે છે કે એકવાર પરમાણુ બળતણ મૂકવામાં આવે તો, આવા જહાજ રિફ્યુઅલિંગ વિના 25 થી 30 વર્ષ સુધી કામ કરી શકે છે, જે કોઈપણ જહાજના સમગ્ર જીવન સમાન છે.

અકસ્માત થાય છે તો નુકસાન ખૂબ વ્યાપક હશે : બંદરો ઉપર જોખમ

આ ક્રાંતિના માર્ગમાં ઘણા મોટા પડકારો છે. પહેલી સમસ્યા વીમાની છે. વિશ્વની કોઈ પણ વીમા કંપની હાલમાં પરમાણુ ઊર્જા પર ચાલતા કોઈપણ વાણિજ્યિક જહાજને આવરી લેવા માટે તૈયાર નથી કારણ કે જો કોઈ અકસ્માત થાય છે તો તેના કારણે થતું નુકસાન ખૂબ વ્યાપક હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, આવા જહાજને કોઈપણ બંદર પર આવવા દેતા પહેલા કડક સુરક્ષા નિયમો બનાવવા પડશે. હાલમાં, પરમાણુ જહાજોને ફક્ત લશ્કરી બંદરો પર જ જગ્યા મળે છે.

ચાંચિયાઓ અને આતંકવાદી હુમલાઓનો ભય

મોટી ચિંતા સુરક્ષા અને આતંકવાદનો ભય છે. જોકે આ જહાજો એવા ઈંધણનો ઉપયોગ કરશે જેમાં શસ્ત્રોમાં વપરાતા યુરેનિયમનો જથ્થો ન હોય, તે હજુ પણ કિરણોત્સર્ગી રહેશે. આનાથી ચાંચિયાઓ અને આતંકવાદી હુમલાઓનો ભય રહેશે. વાણિજ્યિક જહાજો લશ્કરી જહાજો જેટલા મજબૂત નથી, તેથી જો અથડામણ કે અકસ્માતમાં લીક થાય છે, તો રેડિયેશન ફેલાવાનું મોટું જોખમ રહેશે.

હાલમાં 160 જહાજો પરમાણુ ઊર્જા પર ચાલે છે

હાલમાં વિશ્વમાં લગભગ 160 જહાજો પરમાણુ ઊર્જા પર ચાલે છે, પરંતુ આમાંથી મોટાભાગના નૌકાદળના જહાજો અથવા રશિયન આઇસબ્રેકર્સ છે. 1950 ના દાયકામાં, અમેરિકાએ પરમાણુ રિએક્ટરવાળા કેટલાક નાગરિક જહાજો બનાવ્યા હતા, પરંતુ તેમની ઊંચી કિંમત અને તકનીકી સમસ્યાઓને કારણે તે બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. હવે આ વિચારને નવી ટેકનોલોજી સાથે ફરીથી જીવંત કરવામાં આવી રહ્યો છે. ટેરાપાવર જેવી કંપનીઓ હવે એવા રિએક્ટર વિકસાવી રહી છે જે સામાન્ય દબાણ પર કામ કરે છે. જો કોઈ અકસ્માત થાય છે, તો તેની અસર ફક્ત જહાજ સુધી મર્યાદિત હોઈ શકે છે અને નજીકના બંદર અથવા અન્ય જહાજોને કોઈ જોખમ રહેશે નહીં.

ખર્ચ બમણો કે ત્રણ ગણો હોઈ શકે

શિપિંગ કંપનીઓ એવી પણ આશા રાખે છે કે પરમાણુ પ્રણાલીનો પ્રારંભિક ખર્ચ બમણો કે ત્રણ ગણો હોઈ શકે છે, પરંતુ 25 વર્ષમાં કુલ સંચાલન ખર્ચ પરંપરાગત જહાજો કરતા અડધો હશે.

અન્ય ઇંધણ વિકલ્પો પણ શોધમાં

દરમિયાન, ઘણી કંપનીઓ હાઇડ્રોજન, એમોનિયા અને મિથેનોલ જેવા કાર્બન-મુક્ત ઇંધણ પર પણ કામ કરી રહી છે. ડેનમાર્કની એપી મોલર મેર્સ્ક કંપનીએ પહેલાથી જ મિથેનોલ પર ચાલતા જહાજો શરૂ કરી દીધા છે અને કેટલીક કંપનીઓ જહાજો પર સઢ નાખવા જેવી પરંપરાગત પદ્ધતિઓ તરફ પાછા ફરવાનો પ્રયાસ પણ કરી રહી છે. પરંતુ કોર પાવર અને અન્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે જ્યારે મોટા જહાજોને દરેક બંદર પર મોટી માત્રામાં આવા ઇંધણની જરૂર પડશે, ત્યારે તે યોગ્ય રીતે સપ્લાય કરવામાં આવશે નહીં.

આ પણ વાંચો : થોડા થોડા કિલોમીટરે ટોલ ટેક્સ ચૂકવીને કંટાળી ગયા છો? તો આખા વર્ષના હવે ભરી દો આટલો ટેક્સ

આ પણ વાંચો : રેલ મંત્રીની મોટી જાહેરાત: દેશમાં 150 નવી પેસેન્જર ટ્રેન દોડશે, 1200 વધારાના ડબ્બા જોડવામાં આવ્યા