ચોમાસું બગડ્યું તો વિકાસ દર અને મોંઘવારી પર અસર પડશે, RBIએ આપી ચેતવણી
RBI Bulletin: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના જૂન બુલેટિનમાં પ્રકાશિત “સ્ટેટ ઓફ ધ ઈકોનોમી” લેખમાં જણાવાયું છે કે જો દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસું અપેક્ષાઓ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તે દેશના આર્થિક વિકાસ અને ફુગાવાને અસર કરી શકે છે. ભારતનું અર્થતંત્ર હાલમાં મજબૂત સ્થિતિમાં છે, પરંતુ કૃષિ અને ગ્રામીણ માંગ ચોમાસા પર ખૂબ આધાર રાખે છે. તેથી, નબળા વરસાદથી ખાદ્ય ઉત્પાદન પર અસર થઈ શકે છે, જેના કારણે ફુગાવો વધી શકે છે અને ગ્રાહક ખરીદ શક્તિ પર અસર થઈ શકે છે.
વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ એક પડકાર બની રહે છે
લેખમાં જણાવાયું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક વાતાવરણ હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે સ્થિર થયું નથી. જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં તાજેતરના વચગાળાના શાંતિ કરારથી થોડી રાહત મળી છે, ત્યારે ભૂરાજકીય તણાવ અને વેપાર સંબંધિત અનિશ્ચિતતાઓ યથાવત છે. અહેવાલ મુજબ, વિશ્વભરમાં આર્થિક જોખમો ઊંચા રહે છે, અને જો હાલના કરારો નબળા પડે છે અથવા તણાવ ફરી વધે છે, તો આ વૈશ્વિક બજારો અને રોકાણ પ્રવૃત્તિને અસર કરી શકે છે.
ઊર્જા અને ખાદ્ય સુરક્ષા પણ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
RBI બુલેટિનમાં ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે કે વૈશ્વિક તણાવ વધવાથી દૂરગામી આર્થિક પરિણામો આવી શકે છે. આ ફુગાવાની અપેક્ષાઓ વધારી શકે છે, ઊર્જા પુરવઠા માળખાને અસર કરી શકે છે અને રોકાણ યોજનાઓમાં વિલંબ થઈ શકે છે. વધુમાં, ખાદ્ય સુરક્ષા, નાણાકીય સ્થિરતા અને લાંબા ગાળાના આર્થિક વિકાસ પર દબાણ વધી શકે છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આવા જોખમોને અવગણી શકાય નહીં, કારણ કે તેમની અસર એકસાથે અનેક ક્ષેત્રોમાં અનુભવી શકાય છે.
ભારતનો વિકાસ દર મજબૂત દેખાય છે
આ પડકારો છતાં, ભારતીય અર્થતંત્રે તાજેતરના મહિનાઓમાં મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના ચોથા ક્વાર્ટરમાં દેશની અર્થવ્યવસ્થા 7.8 ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામી હતી. આ વૃદ્ધિમાં ખાનગી વપરાશ અને સ્થિર રોકાણે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. અહેવાલ મુજબ, ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 ના પ્રથમ બે મહિના માટે ઉચ્ચ-આવર્તન આર્થિક સૂચકાંકો પણ દર્શાવે છે કે આર્થિક પ્રવૃત્તિ સારી ગતિએ આગળ વધી રહી છે. આ સૂચવે છે કે સ્થાનિક માંગ મજબૂત રહે છે.
ફુગાવો નિયંત્રણમાં, વિદેશી રોકાણ ટેકો પૂરો પાડે છે
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે મે મહિનામાં ફુગાવો થોડો વધ્યો હોવા છતાં, ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) ફુગાવો નિયંત્રણમાં છે. વધુમાં, ભારતના બાહ્ય ક્ષેત્રે મજબૂતાઈ દર્શાવી છે. વિદેશી સીધા રોકાણ (FDI)નો સતત પ્રવાહ અને નોંધપાત્ર વિદેશી વિનિમય અનામત દેશની આર્થિક પરિસ્થિતિને ટેકો આપી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે વૈશ્વિક આંચકાના સમયમાં મજબૂત વિદેશી વિનિમય અનામત અર્થતંત્રને સ્થિર કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
મજબૂત પાયો એ ભારતની સૌથી મોટી તાકાત છે.
RBI બુલેટિનમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે વર્તમાન વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે, ભારત અન્ય ઘણા દેશો કરતાં વધુ સારા આર્થિક પાયા સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ, રોકાણ પ્રવૃત્તિ, નિયંત્રિત ફુગાવો અને પર્યાપ્ત વિદેશી વિનિમય અનામત એ દેશની મુખ્ય શક્તિઓ છે. જોકે, ચોમાસા અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓને લગતા જોખમોનું સતત નિરીક્ષણ કરવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. અહેવાલ સૂચવે છે કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં આંચકાઓને શોષવાની ક્ષમતા છે, પરંતુ તકેદારી અને સંતુલિત નીતિઓ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
આ પણ વાંચો: અન્ના હજારે ફરી ભૂખ હડતાળ પર ઉતરશે, RTIના નિયમો વિરુદ્ધ મોરચો ખોલ્યો
