New Delhi : રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) એ OTT પ્લેટફોર્મ પર પ્રસારિત થતા કન્ટેન્ટની સમીક્ષા માટે એક અનૌપચારિક નિષ્ણાત પેનલ (Expert Panel) ની રચના કરી છે. આ પેનલ એ બાબતે ભલામણો કરશે કે ઓવર-ધ-ટોપ (OTT) પ્લેટફોર્મ્સ પર દર્શાવવામાં આવતી સામગ્રીને કેવી રીતે નિયંત્રિત અને નિયમન (રેગ્યુલેટ) કરવી જોઈએ, જેને સંઘ ‘સાંસ્કૃતિક પ્રદૂષણ’ તરીકે ઓળખાવે છે.

સંઘ તરફથી આ પગલું સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતના (Mohan Bhagwat) તે વિજયાદશમી સંબોધનના આશરે બે વર્ષ બાદ લેવામાં આવ્યું છે, જેમાં તેમણે OTT પ્લેટફોર્મના કેટલાક કન્ટેન્ટને કાનૂની રીતે નિયંત્રિત કરવાની અપીલ કરી હતી અને તેને ‘નૈતિક અધઃપતન’ ગણાવ્યું હતું.

OTT પર બનેલી RSS પેનલમાં કોણ સામેલ છે?

સંઘે OTT પ્લેટફોર્મ્સને કાયદાકીય દાયરામાં લાવવા સૂચનો આપવા માટે થોડા મહિનાઓ પહેલાં જ આ પેનલની રચના કરી હતી.

પેનલના સભ્યો: આ પેનલમાં કેટલીક યુનિવર્સિટીઓના ભૂતપૂર્વ વાઇસ ચાન્સેલરો તેમજ શિક્ષણ અને સંસ્કૃતિના ક્ષેત્રમાં સક્રિય કામગીરી કરી ચૂકેલા RSS પ્રચારકોને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.

કાનૂની સલાહ: સંઘની આ પેનલ પોતાની અંતિમ ભલામણો તૈયાર કરતાં પહેલાં કાયદાકીય નિષ્ણાતો અને કાનૂનવિદોનો અભિપ્રાય પણ મેળવશે.

“આ સાંસ્કૃતિક પ્રદૂષણ સામે લડવા માટે આપણને સેન્સર બોર્ડ જેવી કોઈ વ્યવસ્થાની જરૂર છે, કારણ કે તે આપણા પરિવારો અને ખાસ કરીને યુવા પેઢીને પ્રતિકૂળ રીતે પ્રભાવિત કરી રહ્યું છે.”

કેન્દ્ર સરકારને સોંપાશે ભલામણો

સંઘની આ એક્સપર્ટ પેનલ OTT પ્લેટફોર્મના કન્ટેન્ટને રેગ્યુલેટ કરવા માટે જે કોઈ પણ સૂચનો અને રોડમેપ તૈયાર કરશે, તે અહેવાલ RSS દ્વારા કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રાલય તેમજ કેન્દ્ર સરકારની અન્ય સંબંધિત સંસ્થાઓને સુપરત કરવામાં આવશે.

“આ જૂથને કોઈ ચોક્કસ સમયમર્યાદા આપવામાં આવી નથી, પરંતુ દરખાસ્ત તૈયાર કરતાં પહેલાં અમારે કાયદાકીય ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા નિષ્ણાતો સાથે પણ વિગતવાર વિચાર-વિમર્શ કરવાની જરૂર છે.”

આ પણ વાંચો:રક્ષા મંત્રાલયનો મોટો નિર્ણય, બહાદુર સૈનિકોનું સન્માનમાં અપાશે આજીવન રેલ મુસાફરીની સુવિધા

હાલ OTT કન્ટેન્ટ માટે સર્ટિફિકેશન ફરજિયાત નથી

હાલના નિયમો મુજબ OTT પ્લેટફોર્મ પર કોઈપણ કન્ટેન્ટ રિલીઝ કરતાં પહેલાં સેન્સરશિપ કે સર્ટિફિકેશનની એવી પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થવું પડતું નથી, જેવી રીતે થિયેટરોમાં ફિલ્મો રજૂ કરતાં પહેલાં પ્રમાણપત્ર લેવું પડે છે. હાલમાં આ તમામ સ્ટ્રીમિંગ સેવાઓનું નિયમન ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (IT) નિયમો, 2021 હેઠળ કરવામાં આવે છે.

અનેક OTT પ્લેટફોર્મ્સ અગાઉથી જ થઈ ચૂક્યા છે બ્લોક

કેન્દ્ર સરકારે ગેરકાયદેસર અને અશ્લીલ સામગ્રી સામે અગાઉથી જ કડક પગલાં લીધાં છે.

50 પ્લેટફોર્મ બંધ: જુલાઈ 2026માં સરકારે લોકસભામાં માહિતી આપી હતી કે ભારતમાં છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન 50 OTT પ્લેટફોર્મ્સને પ્રતિબંધિત (બ્લોક) કરવામાં આવ્યા છે.

કાયદાકીય ઉલ્લંઘન: આ પ્લેટફોર્મ્સ અશ્લીલ કન્ટેન્ટ પીરસવા બદલ IT એક્ટ, ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) અને મહિલાઓનું અશ્લીલ નિરૂપણ (પ્રતિબંધ) અધિનિયમનું ઉલ્લંઘન કરવાના દોષી જણાયા હતા.

નિયમન માટે નવી તૈયારી: એક સંસદીય સમિતિએ પણ આવા પ્લેટફોર્મ્સ પર કડક દેખરેખ રાખવા માટે પોસ્ટ-રિલીઝ પેનલની રચના પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો છે. સાથે જ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય પોતાના સ્તરે એક કાયદાકીય માળખું (સ્ટેચ્યુટરી ફ્રેમવર્ક) તૈયાર કરવા પર કામ કરી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો:ગાંધીનગર મનપાની ચૂંટણીની તારીખ જાહેર : 11 ઓક્ટોબરના યોજાશે મતદાન