હિરાસતમાં રહેલા આરોપીને મારવો પોલીસની ફરજ નથી, હાઈકોર્ટની પોલીસને ફટકાર

Police Custody :  હિરાસતમાં આરોપી કે અન્ય વ્યક્તિને બાંધીને મારપીટ કરવી પોલીસની સત્તાવાર ફરજનો ભાગ બની શકે નહીં. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે (Allahabad High Court) પોલીસકર્મીઓને રાહત આપવાનો ઇનકાર કરતાં સ્પષ્ટ કહ્યું કે કોઈ વ્યક્તિને દોરડાથી બાંધીને વારંવાર માર મારવો એ ઓફિશિયલ ડ્યુટી (Official Duty) હેઠળ આવતું નથી.

જસ્ટિસ મદન પાલ સિંહની સિંગલ બેન્ચે આ મામલે ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા પોલીસકર્મીઓની ડિસ્ચાર્જ અરજી (Discharge Application) ફગાવવાના આદેશને યથાવત રાખ્યો છે. આ કેસ ઉત્તર પ્રદેશના બાંદા જિલ્લાના બબેરુ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારનો છે.

નોટિસ આપવા ગયેલી પોલીસ ટીમ સાથે શું થયું?

મામલો મે 2022નો છે. એક કેસની તપાસ દરમિયાન પોલીસ ટીમ ગામમાં નોટિસની તામિલ કરાવવા પહોંચી હતી. આ દરમિયાન પોલીસકર્મીઓ સાથે ગાળાગાળી અને મારપીટ કરવામાં આવી હોવાનો આરોપ મૂકાયો હતો. ત્યારબાદ પોલીસ પર ઈંટ-પથ્થર ફેંકવા તેમજ એક કોન્સ્ટેબલનો મોબાઈલ છીનવી લેવાનો પણ આરોપ લાગ્યો હતો.

આ ઘટનાના પગલે પોલીસ દળ ગામમાં પહોંચ્યું અને ચાર મહિલાઓ સહિત કુલ આઠ લોકોને ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

પોલીસ પર હિરાસતમાં મારપીટનો આરોપ

ફરિયાદકર્તા તરફથી આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે પોલીસ સ્ટેશનમાં લોકોને દોરડાથી બાંધીને મારવામાં આવ્યા હતા. એટલું જ નહીં, તેમના હાથ-પગ બાંધીને પેટના બળે સુવડાવવામાં આવ્યા અને કૂલ્હા, જાંઘ તથા પિંડળી પર વારંવાર માર મારવામાં આવ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો.

આઠેય લોકોને મેડિકલ બોર્ડ (Medical Board) સમક્ષ તપાસવામાં આવ્યા હતા. મેડિકલ રિપોર્ટમાં શરીરના અનેક ભાગોમાં ઈજા અને સોજો હોવાનું સામે આવ્યું હતું.

CrPC કલમ 197ની દલીલ કોર્ટે ફગાવી

આરોપી પોલીસકર્મીઓએ CrPC Section 197 હેઠળ મળતી કાનૂની સુરક્ષાનો હવાલો આપ્યો હતો. તેમની દલીલ હતી કે ઘટના સરકારી ફરજ દરમિયાન બની હોવાથી તેમના વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવા પહેલાં સક્ષમ અધિકારીની મંજૂરી જરૂરી છે.

પરંતુ હાઈકોર્ટે આ દલીલ સ્વીકારી નહોતી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ વ્યક્તિને બાંધીને વારંવાર માર મારવાની કાર્યવાહી પોલીસની સત્તાવાર ફરજનો હિસ્સો ગણાવી શકાય નહીં.

કોર્ટે આ પ્રકારની કથિત મારપીટને ગંભીર ગુનો ગણાવ્યો હતો.

પોલીસના સ્પષ્ટીકરણને પણ કોર્ટે ગણાવ્યું બેહૂદું

કોર્ટના ધ્યાનમાં આઠેય ઘાયલોની મેડિકલ તપાસ પણ લેવામાં આવી હતી. બીજી તરફ, પોલીસની જનરલ ડાયરી (General Diary)માં આ લોકોને ધરપકડ દરમિયાન પડી જવાથી ઈજા થઈ હોવાનું કારણ દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.

હાઈકોર્ટે પોલીસ દ્વારા આપવામાં આવેલા આ સ્પષ્ટીકરણ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો અને તેને સંપૂર્ણપણે બેહૂદું ગણાવ્યું.

પોલીસકર્મીઓને અંતે કોઈ રાહત નહીં

આ કેસમાં IPCની કલમ 354 સહિત અનેક ગંભીર કલમો હેઠળ ચાર્જશીટ (Chargesheet) દાખલ કરવામાં આવી હતી. પોલીસકર્મીઓએ ટ્રાયલ કોર્ટમાં ડિસ્ચાર્જ માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ તે ફગાવી દેવામાં આવી હતી.

ત્યારબાદ મામલો હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો. હાઈકોર્ટે પણ ટ્રાયલ કોર્ટના આદેશમાં કોઈ કાનૂની ભૂલ ન હોવાનું જણાવી બંને ક્રિમિનલ અરજીઓ (Criminal Applications) ફગાવી દીધી અને ટ્રાયલ કોર્ટનો આદેશ યથાવત રાખ્યો.

આ પણ વાંચો : હિરાસતમાં રહેલા આરોપીને મારવો પોલીસની ફરજ નથી, હાઈકોર્ટની પોલીસને ફટકાર