ભાઈબીજ કેમ ઉજવવામાં આવે છે? જાણો આ પર્વ પાછળનું પૌરાણિક રહસ્ય

Yama Yamuna Katha : દિવાળીના પર્વ બાદ આવતો ભાઈબીજનો તહેવાર ભાઈ-બહેનના પ્રેમ, સ્નેહ અને અતૂટ સંબંધનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ દિવસે બહેનો પોતાના ભાઈના કપાળે તિલક કરીને તેમના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી જીવનની પ્રાર્થના કરે છે. ભાઈઓ પણ બહેનોને ભેટ આપીને તેમની રક્ષા અને સાથ આપવાનું વચન આપે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ભાઈબીજ ઉજવવા પાછળ યમરાજ અને તેમની બહેન યમુનાની એક રસપ્રદ પૌરાણિક કથા જોડાયેલી છે?

શું છે યમરાજ અને યમુનાની પૌરાણિક કથા?

પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, યમરાજ અને યમુના સૂર્યદેવ અને તેમની પત્ની સંજ્ઞાનાં સંતાન હતાં. યમરાજ મૃત્યુના દેવતા તરીકે ઓળખાય છે, જ્યારે યમુનાને પવિત્ર નદી તરીકે પૂજવામાં આવે છે.કહેવાય છે કે યમુના પોતાના ભાઈ યમરાજને ખૂબ પ્રેમ કરતા હતા. તે વારંવાર તેમને પોતાના ઘરે ભોજન માટે આવવાનું આમંત્રણ આપતા હતા. જોકે, યમરાજ પોતાની જવાબદારીઓ અને કાર્યમાં વ્યસ્ત રહેતા હોવાથી બહેનના ઘરે જઈ શકતા નહોતા. એક દિવસ યમુનાએ ફરીથી પોતાના ભાઈને ઘરે આવવાનું આમંત્રણ આપ્યું. આ વખતે યમરાજે બહેનનું આમંત્રણ સ્વીકાર્યું અને તેમના ઘરે પહોંચ્યા. યમુનાએ ભાઈનું પ્રેમપૂર્વક સ્વાગત કર્યું, તેમના કપાળે તિલક કર્યું અને વિવિધ વાનગીઓથી ભોજન કરાવ્યું. બહેનનો આ પ્રેમ અને આતિથ્ય જોઈને યમરાજ ખૂબ પ્રસન્ન થયા. તેમણે યમુનાને કોઈ વરદાન માંગવા કહ્યું. ત્યારે યમુનાએ વરદાન માંગ્યું કે દર વર્ષે આ દિવસે યમરાજ પોતાની બહેનના ઘરે આવે અને જે ભાઈ આ દિવસે પોતાની બહેનના હાથે તિલક કરાવે તેને લાંબું આયુષ્ય અને સુખ-સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય.

યમરાજે બહેનની આ ઇચ્છા સ્વીકારી અને તેને વરદાન આપ્યું. ત્યારથી કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ ભાઈબીજ ઉજવવાની પરંપરા શરૂ થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ભાઈબીજને યમ દ્વિતીયા કેમ કહેવામાં આવે છે?

ભાઈબીજને યમ દ્વિતીયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની પાછળનું કારણ યમરાજ અને યમુનાની આ પૌરાણિક કથા છે. હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની બીજી તિથિએ આ પર્વ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે બહેનો ભાઈના કપાળે તિલક કરીને તેના સ્વસ્થ અને દીર્ઘાયુ જીવન માટે પ્રાર્થના કરે છે. આ પરંપરા ભાઈ-બહેન વચ્ચેના પ્રેમ અને પારિવારિક સંબંધોની મજબૂતીનું પ્રતીક છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

ભાઈબીજનું ધાર્મિક અને સામાજિક મહત્વ

ભાઈબીજ માત્ર ધાર્મિક તહેવાર નથી, પરંતુ પરિવારના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો અવસર પણ છે. આ દિવસે ભાઈ-બહેન એકબીજાને મળે છે, સાથે ભોજન કરે છે અને જૂની યાદોને તાજી કરે છે. આ પર્વ આપણને યાદ અપાવે છે કે ભાઈ-બહેનનો સંબંધ માત્ર લોહીનો સંબંધ નથી, પરંતુ પ્રેમ, વિશ્વાસ, લાગણી અને એકબીજાના સાથનું બંધન છે.

આ પણ વાંચો : બિહારમાં સામૂહિક દુષ્કર્મ પીડિતાને ફરી નિશાન બનાવી, આરોપીઓએ અગાસી પરથી ફેંકી