BRICS summit: ભારત માટે ગ્લોબલ સાઉથનો અવાજ બનવાનો મોકો, શું ભારત આ તક ઝડપી શકશે?
India global leadership: 18મી BRICS શિખર સંમેલન વચ્ચે અમેરિકન અને દક્ષિણ એશિયા વિષયક વિશ્લેષક માઇકલ કૂગેલમેને ભારત માટે આ સમિટને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવી છે. તેમના મતે, વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થામાં વધી રહેલી અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત પાસે પોતાના વૈશ્વિક નેતૃત્વને ફરી મજબૂત કરવાની અને ગ્લોબલ સાઉથ સાથેના સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાની મોટી તક છે.
કૂગેલમેનના જણાવ્યા મુજબ, BRICSનો વ્યાપ વધતા હવે તેના સભ્ય દેશો વચ્ચે અનેક મુદ્દાઓ પર સહમતિ બનાવવી વધુ મુશ્કેલ બનશે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ, અમેરિકા પ્રત્યેના અભિગમ અને વિવિધ દેશોના જુદા વ્યૂહાત્મક હિતો વચ્ચે ભારત માટે સંતુલન સાધવું મોટી રાજદ્વારી કસોટી રહેશે.
ગ્લોબલ સાઉથ સાથે જોડાવાનો યોગ્ય સમય
કૂગેલમેનના મતે હાલનો સમય BRICS માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે વૈશ્વિક આર્થિક, નાણાકીય અને રાજકીય વ્યવસ્થામાં અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે હાલની વૈશ્વિક વ્યવસ્થા પ્રત્યે ખાસ કરીને ગ્લોબલ સાઉથના દેશોમાં અસંતોષ વધી રહ્યો છે. આવા સમયે BRICS વિકાસશીલ દેશોને વૈકલ્પિક મંચ અને નવી દિશા આપી શકે છે.
#WATCH | Washington, US: On the potential challenges regarding the 18th BRICS Summit, South Asia analyst Michael Kugelman says, “India will measure the success of this summit by its ability to produce a joint statement that is substantive… To get a joint statement, you need to… pic.twitter.com/Mq2VvkskKT
— ANI (@ANI) September 11, 2026
ભારત માટે આ પરિસ્થિતિ પોતાના વૈશ્વિક નેતૃત્વને મજબૂત કરવાની અને ગ્લોબલ સાઉથના દેશો સાથે સહકાર વધારવાની અનુકૂળ તક બની શકે છે.
સંયુક્ત નિવેદન લાવવું સૌથી મોટો પડકાર
કૂગેલમેનના વિશ્લેષણ મુજબ BRICS સમિટની સફળતા માત્ર બેઠકોથી નહીં, પરંતુ મજબૂત સંયુક્ત નિવેદન પર પણ નિર્ભર રહેશે. સભ્ય દેશોની સંખ્યા વધતા દરેક મુદ્દે સહમતિ બનાવવી હવે વધુ મુશ્કેલ બની છે. વિવિધ દેશોના સુરક્ષા, વેપાર અને વિદેશ નીતિના હિતો અલગ-અલગ હોવાથી દરેકને સ્વીકાર્ય ભાષા તૈયાર કરવી ભારત માટે પડકારરૂપ રહેશે.
ઈરાન-UAE અને અમેરિકા મુદ્દે સંતુલનની કસોટી
કૂગેલમેનના જણાવ્યા મુજબ ભારત સામે બે મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી પડકાર છે. પ્રથમ, BRICSમાં ઈરાન અને UAE બંને હાજર હોવાથી પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ પર એવો અભિગમ શોધવો પડશે જે તમામ માટે સ્વીકાર્ય બને.
બીજો મોટો મુદ્દો અમેરિકા છે. રશિયા, ઈરાન અને સંભવિત રીતે ચીન સંયુક્ત નિવેદનમાં અમેરિકા સામે વધુ કડક ભાષા ઇચ્છી શકે છે, જ્યારે ભારત એવો અભિગમ અપનાવવા સાવચેત રહે તેવી શક્યતા છે.
ભારત માટે અમેરિકા સાથેના વ્યાપારિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો પણ મહત્વપૂર્ણ હોવાથી BRICSના મંચ પર ભાષા અને રાજકીય સંદેશ બંનેમાં સંતુલન જાળવવું જરૂરી બનશે.
‘વિશ્વમાં દીવાલો નહીં, આર્થિક પુલ બનાવી રહ્યું છે ભારત’
શુક્રવારે BRICS બિઝનેસ ફોરમના લીડર્સ સેશનને સંબોધતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે દુનિયામાં વેપાર અવરોધો વધી રહ્યા છે ત્યારે ભારત આર્થિક પુલો બનાવવાની દિશામાં કામ કરી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સપ્લાય ચેનને વધુ વૈવિધ્યસભર અને વિશ્વસનીય બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તેના કારણે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પણ ભારત વિકાસ અને સ્થિરતાનો વિશ્વાસ આપી રહ્યું છે.
સુરક્ષિત સમુદ્રી માર્ગો પર મોદીએ મૂક્યો ભાર
વડાપ્રધાન મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે વૈશ્વિક વેપાર ત્યારે જ અસરકારક રીતે આગળ વધી શકે જ્યારે સમુદ્રી માર્ગો સુરક્ષિત રહે, સપ્લાય રૂટ ખુલ્લા રહે અને જહાજોના ક્રૂની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થાય.
આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયા અને મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગોમાં તણાવને કારણે વૈશ્વિક વેપાર અને ઊર્જા સપ્લાય અંગે ચિંતા વધી રહી છે.
21 દેશોના પરિવાર સુધી પહોંચ્યું BRICS
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે 2006માં શરૂ થયેલો BRICS હવે ઘણો વિસ્તરી ચૂક્યો છે અને સભ્ય તથા ભાગીદાર દેશો સાથે મળીને આ પરિવાર 21 દેશો સુધી પહોંચ્યો છે.
ભારતની BRICS અધ્યક્ષતાનું થીમ “Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability” રાખવામાં આવ્યું છે. ભારતનો પ્રયાસ BRICSને માત્ર રાજકીય મંચ નહીં, પરંતુ વેપાર, ટેક્નોલોજી, સપ્લાય ચેન અને વિકાસ માટે વધુ અસરકારક સહયોગી પ્લેટફોર્મ બનાવવાનો છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
ભારત માટે BRICS માત્ર સમિટ નહીં, કૂટનીતિની કસોટી
વિસ્તરેલા BRICSમાં એક તરફ ઈરાન, રશિયા અને ચીન જેવા દેશો છે, તો બીજી તરફ UAE સહિત એવા સભ્યો પણ છે જેઓ પશ્ચિમ સાથે ગાઢ આર્થિક સંબંધો ધરાવે છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત માટે તમામ પક્ષો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું સરળ નથી. તેથી આ સમિટ ભારત માટે માત્ર વૈશ્વિક નેતૃત્વ દેખાડવાની તક નથી, પરંતુ એ પણ કસોટી છે કે નવી દિલ્હી અલગ-અલગ હિતો ધરાવતા દેશોને કેટલા સફળતાપૂર્વક એક મંચ પર સહમતિ સુધી લઈ જઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: મગફળીનો બમ્પર પાક છતાં સિંગતેલે તોડ્યો રેકોર્ડ: ડબ્બાનો ભાવ 3,020 રુપિયા સુધી પહોંચ્યો












