GST Law Relief:  GST કાયદામાં કારોબારીઓને મોટી રાહત આપવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. GST અધિકારીઓ પાસેથી સીધી ધરપકડ કરવાની સત્તા પાછી ખેંચવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. જો આ પ્રસ્તાવ પર સંમતિ બનશે, તો હવેથી કોઈપણ વ્યક્તિની ધરપકડ કરવા માટે અદાલતની મંજૂરી મેળવવી ફરજિયાત બનશે. આ સાથે જ ગુનાહિત કેસ (ક્રિમિનલ પ્રોસિક્યુશન) શરૂ કરવાની મર્યાદા પણ ₹1 કરોડથી વધારીને ₹5 કરોડ કરવામાં આવી શકે છે. GST કાઉન્સિલની 7 ઓક્ટોબરે યોજાનારી બેઠકમાં આ મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવો પર ચર્ચા થઈ શકે છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

આ ફેરફારની સીધી અસર દેશના લાખો કારોબારીઓ પર પડશે. હાલના નિયમો મુજબ, કેટલીક ગંભીર બાબતોમાં GST અધિકારીઓ કમિશનર કક્ષાના અધિકારીની મંજૂરી મેળવીને સીધી ધરપકડ કરી શકે છે. જેમાં ટેક્સ ચોરી, બોગસ ઈનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) મેળવવી કે ખોટી રીતે રિફંડ દાવા જેવા કિસ્સાઓ સામેલ છે. નવા પ્રસ્તાવ હેઠળ અધિકારીઓની આ સીધી ધરપકડ કરવાની સત્તા નાબૂદ થઈ શકે છે. જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે ટેક્સ ચોરી કરનારાઓને કાર્યવાહીમાંથી છૂટ મળી જશે.

સરકાર GST (ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસિસ ટેક્સ) વ્યવસ્થાને વધુ સરળ બનાવવા માટે સુધારાના આગામી તબક્કા પર કામ કરી રહી છે. સપ્ટેમ્બર 2025માં ટેક્સના દરોમાં ફેરફાર કર્યા બાદ હવે નિયમો સરળ બનાવવા, વેપારીઓનો ખર્ચ ઘટાડવા અને ગુનાની ગંભીરતા મુજબ કાર્યવાહી નક્કી કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ અંતર્ગત ધરપકડ અને ગુનાહિત કેસો સંબંધિત નિયમોમાં સુધારો સૂચવવામાં આવ્યો છે.

ટેક્સ વસૂલાત અને દંડની કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે

પ્રસ્તાવ અનુસાર, ધરપકડની સત્તા હટાવ્યા બાદ પણ સરકાર ટેક્સની વસૂલાત કરી શકશે. જો કોઈ વેપારીએ ઓછો ટેક્સ ભર્યો હશે અથવા ખોટી રીતે ITC નો દાવો કર્યો હશે, તો તેની પાસેથી બાકી ટેક્સ, વ્યાજ અને દંડ વસૂલવામાં આવશે. એટલે કે નાના ટેક્સ વિવાદોમાં સીધી ગુનાહિત કાર્યવાહી કરવાને બદલે નાણાકીય દંડ અને ટેક્સ વસૂલાત પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ રશિયાએ કિવના નોર્ધન બ્રિજને નિશાન બનાવ્યો: યુક્રેનની રાજધાનીમાં માળખાકીય સુવિધાઓ પર હુમલા તેજ

જોકે, જાણી જોઈને ટેક્સ ચોરી કરવાના કે ગંભીર ધોખાધડીના કેસોમાં કોર્ટ મારફતે કેસ ચલાવવાનો માર્ગ ખુલ્લો રહેશે. પ્રસ્તાવમાં ગુનાહિત કેસ દાખલ કરવાની મર્યાદા ₹1 કરોડથી વધારીને ₹5 કરોડ કરવાનો ઉલ્લેખ છે, જેથી માત્ર મોટા કેસોને જ ગુનાહિત કાર્યવાહીના દાયરામાં રાખી શકાય.

24 ગુનાઓમાં રાહત આપવાનો પ્રસ્તાવ

GST કાઉન્સિલ સમક્ષ 24 ગુનાઓ સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં નરમાશ લાવવાનો પ્રસ્તાવ પણ છે. આમાંથી 9 ગુનાઓને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવા, જ્યારે 11 ગુનાઓને વર્તમાન સ્વરૂપમાં જાળવી રાખવાની વાત કહેવામાં આવી છે. લઘુત્તમ સજાની જોગવાઈ હટાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે, જેથી અદાલત દરેક કેસમાં જેલની સજા આપવા માટે બાધ્ય ન રહે. મધ્યમ શ્રેણીના ગુનાઓમાં મહત્તમ સજા 3 વર્ષથી ઘટાડીને 2 વર્ષ કરવાનો પ્રસ્તાવ પણ સામેલ છે.

આ ઉપરાંત, નાના વેપારીઓની લેટ ફી માફ કરવા અને દંડને વાજબી બનાવવા પર વિચાર થઈ શકે છે. કારોબારીઓ માટે રજીસ્ટ્રેશન સરળ બનાવવું, રિફંડ ઝડપથી આપવું અને ઈનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવી જેવા પ્રસ્તાવો પણ આ પેકેજનો હિસ્સો છે.

હવે ટેક્નોલોજીથી પકડાશે ટેક્સ ચોરી

GST ના પ્રારંભિક તબક્કામાં બોગસ બિલ અને ટેક્સ ચોરી પકડવી મુશ્કેલ હતી. તે સમયે ધરપકડની સત્તાને આવા ગુનાઓ રોકવાના એક રસ્તા તરીકે જોવામાં આવતી હતી. પરંતુ હવે GST સિસ્ટમમાં ખરીદદાર અને વિક્રેતા દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતીનું મિલાન (મેચિંગ) સરળતાથી થઈ શકે છે. આનાથી બોગસ ITC ની ઓળખ અગાઉથી જ થવાની શક્યતા વધી ગઈ છે.

આ પ્રસ્તાવ હેઠળ ધરપકડ કરવાના બદલે ટેક્નોલોજીની મદદથી ટેક્સ ચોરી અને અન્ય ગેરરીતિઓ શોધી કાઢવા પર ભાર મુકાશે. જોકે, આ તમામ ફેરફારો હાલ પ્રસ્તાવિત છે અને તેને લાગુ કરવા માટે GST કાઉન્સિલની મંજૂરી તથા કાયદામાં જરૂરી સુધારા કરવા પડશે.