Business News : છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ડોલર સામે રૂપિયામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. આના મુખ્ય કારણો વિદેશી રોકાણકારોનું ભારતમાં પરત ફરવું અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI) અનુસાર, ભારત પર બાહ્ય દબાણ ઓછું થતું દેખાય છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડાથી દેશના આયાત બિલમાં ઘટાડો થયો છે, અને વિદેશી રોકાણકારો ઓક્ટોબરમાં પાછા ફર્યા પછી ભારતીય શેરબજારમાં પાછા ફર્યા છે. આ ફેરફારોથી રૂપિયાને ટેકો મળ્યો છે. થિંક ટેન્કનો અંદાજ છે કે જો આ સકારાત્મક વલણો ચાલુ રહેશે, તો આગામી મહિનાઓમાં રૂપિયો ડોલર દીઠ રૂ.9293 પર સ્થિર થઈ શકે છે.

10 નવેમ્બરે ઘટીને 90 ડોલર પ્રતિ બેરલ થઈ

વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) એ 2 થી 9 નવેમ્બર દરમિયાન ભારતીય ઇક્વિટીમાં રૂ.53,739 કરોડની ચોખ્ખી ખરીદી કરી હતી, જે ઓક્ટોબરમાં રૂ.34,843 કરોડના ચોખ્ખા વેચાણની સરખામણીમાં હતી. આ ફેરફાર બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં 24% ઘટાડા સાથે થયો હતો. 30 ઓક્ટોબરે તેની કિંમત, જે 118 ડોલર પ્રતિ બેરલ હતી, 10 નવેમ્બરે ઘટીને 90 ડોલર પ્રતિ બેરલ થઈ ગઈ. આ પરિસ્થિતિઓ રૂપિયા પર દબાણ હળવું કરી રહી છે. એક તરફ, ભારતની ઊર્જા આયાત માટે ડોલરની જરૂરિયાત ઘટી છે. બીજી તરફ, વિદેશી મૂડી સ્થાનિક નાણાકીય બજારોમાં પાછી ફરી રહી છે.

રૂપિયામાં સુધારો

11 નવેમ્બરના રોજ, અમેરિકન ડોલર સામે રૂપિયો મજબૂત થઈને 93.65 રૂપિયા થયો. આ છ મહિનાથી વધુ સમયનો તેનો સર્વોચ્ચ સ્તર હતો, અને તે દિવસે તેમાં 0.3%નો વધારો થયો. આ માર્ચ 2026માં નોંધાયેલા 9698 રૂપિયાના સ્તર સાથે સરખાવાય છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આ ઘટાડો બદલાતા ભૂરાજકીય જોખમોને કારણે છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલમાં રાજકીય વિકાસે ઈરાન સંબંધિત લશ્કરી તણાવના તાત્કાલિક જોખમને ઘટાડ્યું છે.

ક્રૂડ ઓઇલ રાહત

ભારત, જે તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતો માટે આયાત પર ખૂબ આધાર રાખે છે, તેના માટે ભાવમાં આ ઘટાડાથી ફક્ત ઇંધણ ખર્ચ ઉપરાંત રાહત મળી છે. તેલ આયાત બિલમાં ઘટાડાનો અર્થ એ થશે કે દેશને ઊર્જા ખરીદી માટે ઓછા ડોલરની જરૂર પડશે, જે સ્થાનિક ચલણ (રૂપિયા) પર દબાણ ઘટાડશે. ઊર્જા પુરવઠામાં સુધારો પણ વધુ રાહત આપી શકે છે. લાલ સમુદ્રમાંથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને બાબ અલ-મંડેબ દ્વારા ક્રૂડ ઓઇલ, લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG)ના પુરવઠામાં સુધારો થવાથી પુરવઠાની મર્યાદાઓ હળવી થશે. આનાથી ઊર્જાના ભાવમાં અચાનક વધારાનું જોખમ પણ ઘટશે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

વિદેશી રોકાણકારોનું વળતર

રાહતનું બીજું એક મુખ્ય કારણ ભારતીય શેરબજારમાં વિદેશી મૂડીનું વળતર છે. ઓક્ટોબરમાં ચોખ્ખા વેચાણ કરનારા FPIsએ નવેમ્બરના પહેલા નવ દિવસમાં પોતાનું વલણ બદલીને કુલ રૂ.53,739 કરોડના શેર ખરીદ્યા. 5 નવેમ્બરના રોજ યુએસ ટેક્નોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ શેરોમાં ભારે વેચવાલી પછી આ ફેરફાર આવ્યો છે, જેના કારણે નાસ્ડેકના બજાર મૂલ્યમાં આશરે 2.5 ટ્રિલિયન ડોલરનો ઘટાડો થયો હતો. આ ઉથલપાથલને કારણે કેટલાક વૈશ્વિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ યુએસ ટેક્નોલોજી શેરોમાં તેમના રોકાણો પર પુનર્વિચાર કર્યો હશે અને તેમની કેટલીક મૂડી ભારત સહિત અન્ય બજારોમાં રીડાયરેક્ટ કરી હશે.

સ્થાનિક બજારમાં ડોલરના પ્રવાહને ટેકો મળ્યો

વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા આ નવી ખરીદીથી ભારતીય ઇક્વિટીમાં ઘટાડાને રોકવામાં મદદ મળી છે અને સ્થાનિક બજારમાં ડોલરના પ્રવાહને ટેકો મળ્યો છે. યુએસ ટેક્નોલોજી શેરોમાં વેચવાલીથી રોકાણકારો ભારતીય શેરો તરફ કેટલી હદ સુધી વળ્યા તે સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ નથી.

રૂપિયો વધુ વધી શકે છે

કાચા તેલના નીચા ભાવ અને પોર્ટફોલિયોમાં વિદેશી રોકાણ પ્રવાહમાં વધારો બંને નજીકના ભવિષ્યમાં રૂપિયાના મૂલ્યમાં સુધારો કરી રહ્યા છે. આ બે પરિબળો અલગ અલગ રીતે કાર્ય કરે છે. કાચા તેલના નીચા ભાવ ભારતીય ડોલરની માંગ ઘટાડે છે, જ્યારે વિદેશી રોકાણ સ્થાનિક બજારમાં ડોલરનો પુરવઠો વધારે છે.

આગામી મહિનાઓમાં રૂપિયો પ્રતિ ડોલર રૂ.9293 સુધી પહોંચવાનો અંદાજ

GTRIનો અંદાજ છે કે, આગામી મહિનાઓમાં રૂપિયો પ્રતિ ડોલર રૂ.9293 સુધી પહોંચી શકે છે, પરંતુ આ ત્યારે જ શક્ય છે જો વર્તમાન વલણો ચાલુ રહે. જો ઈરાન સાથે તણાવ ફરી વધે, કાચા તેલના ભાવમાં વધારો થાય, અથવા વિદેશી રોકાણકારોની ભાવના બદલાય, તો રૂપિયાની ચાલુ રિકવરી પર અસર થઈ શકે છે. કાચા તેલ સંબંધિત દબાણમાં ઘટાડો અને વિદેશી રોકાણકારોના વળતરથી ભારતના ચલણ અને શેરબજારોમાં થોડી રાહત મળી છે.

આ પણ વાંચો : RBIના અંદાજોથી આગળ ભારત! SBIએ જણાવ્યું- દેશની GDPમાં આટલી વૃદ્ધિ થવાની આગાહી