Lifestyle News : દિવાળીના ધુમાડા પછી, ઉત્તર ભારતમાં ઠંડી વધવા લાગી છે, અને તેની સાથે, ખતરનાક ફેફસાના ચેપ ન્યુમોનિયા પાછો ફર્યો છે. ડોકટરો કહે છે કે આ રોગ શરૂઆતમાં એક સામાન્ય ઉધરસ જેવો દેખાય છે, પરંતુ જો ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો, તે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા તરફ દોરી શકે છે. ભારતમાં દર વર્ષે સમુદાય-હસ્તગત ન્યુમોનિયાના આશરે 4 મિલિયન કેસ જોવા મળે છે, જે વિશ્વના કુલ કેસોના લગભગ એક ક્વાર્ટર છે.

આમાંથી, પાંચમાંથી એક દર્દીને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની જરૂર છે. 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો સૌથી વધુ જોખમમાં છે. અંદાજ મુજબ, ભારતમાં દર વર્ષે 100,000 થી વધુ બાળકો ન્યુમોનિયા અને અન્ય શ્વસન ચેપથી મૃત્યુ પામે છે.

પ્રદૂષણ પછી શરદી એક સમસ્યા બની જાય છે

આકાશ હેલ્થકેરના શ્વસન અને ઊંઘ દવા વિભાગના વરિષ્ઠ સલાહકાર અને HOD ડૉ. અક્ષય બુધરાજા સમજાવે છે, “ધુમાડો અને સૂક્ષ્મ કણો વાયુમાર્ગને નુકસાન પહોંચાડે છે અને ફેફસાં માટે જંતુઓ બહાર કાઢવાનું મુશ્કેલ બનાવે છે. પ્રદૂષિત હવા બેક્ટેરિયાને મારી નાખતા રોગપ્રતિકારક કોષોને પણ નબળી પાડે છે.” પછી હવામાન બદલાય છે, લોકો તેમના ઘરોમાં સીમિત રહે છે, અને એક સરળ વાયરલ ચેપ ન્યુમોનિયામાં ફેરવાય છે. દિવાળી પછી દર વર્ષે આ પેટર્ન જોવા મળે છે.

ઘરગથ્થુ ઉપચારોમાં સામેલ ન થાઓ

ડોક્ટરોની સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે, લોકો તેને નાની વાત માનીને ઘરે આદુની ચા, વરાળ અને બચેલા એન્ટિબાયોટિક્સથી સારવાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. પુણેની જ્યુપિટર હોસ્પિટલના કન્સલ્ટન્ટ ચેસ્ટ મેડિસિન અને એલર્જી ડૉ. શ્રદ્ધા કુલકર્ણીનું કહેવું છે, “લોકો અમને કહે છે કે, તેમને લાગે છે કે તે ફક્ત શરદી છે અને તે જાતે જ દૂર થઈ જશે. તેઓ અમારા સુધી પહોંચે ત્યાં સુધીમાં, ચેપ ફેફસામાં ઊંડે સુધી ફેલાઈ ગયો હોય છે.

સરળ ઘરગથ્થુ દવાઓથી સારવાર કરી શકાય

હવે જે સરળ ઘરગથ્થુ દવાઓથી સારવાર કરી શકાય છે તેને ઓક્સિજન અને હોસ્પિટલના પલંગની જરૂર પડે છે. જો ખાંસી એક અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી ચાલુ રહે, અથવા જો તાવ સાથે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોય કે છાતીમાં દુ:ખાવો હોય, તો તાત્કાલિક છાતીની તપાસ કરાવો. બીજો કોઈ ઘરગથ્થુ ઉપાય અજમાવશો નહીં.”

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

સૌથી વધુ જોખમ કોને છે?

બાળકો, વૃદ્ધો, ધૂમ્રપાન કરનારાઓ અને ડાયાબિટીસ, અસ્થમા અથવા હૃદય રોગ ધરાવતા લોકો સૌથી વધુ જોખમમાં છે. પરંતુ સગર્ભા સ્ત્રીઓને પણ અવગણવી જોઈએ નહીં. Nurture IVF ના ડૉ. અર્ચના બજાજ કહે છે કે ગર્ભાવસ્થા સ્ત્રીની રોગપ્રતિકારક શક્તિ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે બદલી નાખે છે, અને વધતું બાળક ફેફસાંને વિસ્તૃત કરવા માટે ઓછી જગ્યા છોડે છે. સગર્ભા સ્ત્રીઓ ઝડપથી શ્વાસ લે છે અને વધુ હવા શ્વાસમાં લે છે, જેનો અર્થ છે કે, તેઓ વધુ પ્રદૂષણ શ્વાસમાં લે છે. છાતીમાં સામાન્ય ચેપ પણ ગર્ભવતી સ્ત્રીને વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો ઉધરસ અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ ચાલુ રહે, તો રાહ જોવાને બદલે તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.

નાના નિવારક પગલાં

ડૉ. અક્ષય બુધરાજાના મતે, બહાર જતા પહેલા હવાની ગુણવત્તા તપાસો અને ભારે ધુમ્મસવાળા દિવસોમાં મોર્નિંગ વોક ટાળો, કારણ કે સવારે પ્રદૂષણ સૌથી વધુ હોય છે. સારી રીતે ફિટિંગ N95 માસ્ક છૂટા કાપડના માસ્ક કરતાં વધુ રક્ષણ પૂરું પાડે છે. ડૉ. શ્રદ્ધા કુલકર્ણીનું કહેવું છે કે, “ઘરમાં કંઈપણ બાળવાનું ટાળો, જ્યારે બહારની હવા સ્વચ્છ હોય ત્યારે રૂમમાં હવાની અવરજવર કરો અને બેડરૂમમાં શુદ્ધિકરણ ચલાવો.

ગરમ પ્રવાહી અને સ્વસ્થ આહાર શરીરને લડવાની શક્તિ આપે છે. ઈન્ફલ્યુએન્ઝા અને ન્યુમોકોકલ રસીઓ દરેક કેસને અટકાવતી નથી, પરંતુ તે ગંભીર બીમારીનું જોખમ ઘટાડી શકે છે, ખાસ કરીને વૃદ્ધો અને ક્રોનિક બીમારીઓ ધરાવતા લોકોમાં.” તેણી સલાહ આપે છે કે, “વૃદ્ધ માતાપિતા અને નાના બાળકો પર નજર રાખો, અને ઘરના પુરુષોને પરીક્ષણ કરાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો. જો તેઓ અસામાન્ય રીતે થાકેલા, સામાન્ય કરતાં વધુ ઝડપથી શ્વાસ લેતા, અથવા ખાવું ન ખાતા હોય તો ઉધરસ વધુ ખરાબ થાય તેની રાહ ન જુઓ.”

આ પણ વાંચો : નાની ઉંમરમાં વિકસી રહ્યું છે સ્વાદુપિંડનું કેન્સર, ભારતમાં કેસ ઓછા પણ મૃત્યુદર વધુ