Lifestyle News : સ્વાદુપિંડનું કેન્સર એક સમયે વૃદ્ધોનો રોગ માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે તે 30-40 વર્ષની વયના લોકોમાં વધુને વધુ જોવા મળી રહ્યું છે. જ્યારે ભારતમાં પશ્ચિમી દેશો કરતા આ રોગ ઓછો છે, મૃત્યુદર વધુ છે. તેનું કારણ મોડું નિદાન છે. આકાશ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલના સર્જિકલ ઓન્કોલોજીના ડિરેક્ટર ડૉ. અરુણ કુમાર ગિરીનું કહેવું છે કે, આ રોગના શરૂઆતના લક્ષણો ઓછા હોય છે, અને લોકો ઘણીવાર શું જોવું તે જાણતા નથી. જ્યારે રોગ શોધી કાઢવામાં આવે છે, ત્યારે ગાંઠ દૂર કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે. નિવારણ પદ્ધતિઓ અને ખાસ ધ્યાન શું આપવું તે વિશે જાણો…

ભારતમાં આંકડા શું કહે છે?

ભારતમાં દર વર્ષે આશરે 10,000 થી 14,000 નવા કેસ નોંધાય છે. આ કેન્સર ઘટનાની દ્રષ્ટિએ 24મા ક્રમે છે, પરંતુ મૃત્યુદરની દ્રષ્ટિએ 18મા ક્રમે છે. પુરુષોમાં આ રોગ પ્રતિ 100,000 માં 0.5 થી 2.4 કેસ અને સ્ત્રીઓમાં 0.2 થી 1.8 કેસ છે, જે યુએસ અને યુરોપ કરતા ઘણો ઓછો છે. જોકે, સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે માત્ર 15 થી 20 ટકા દર્દીઓમાં ગાંઠો હોય છે જેને શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા દૂર કરી શકાય છે. વ્હિપલ પ્રક્રિયા, અથવા સ્વાદુપિંડના શરીર અથવા પૂંછડીને દૂર કરવી, એકમાત્ર ઇલાજ છે. બાકીના દર્દીઓ માટે, કીમોથેરાપી, રેડિયેશન, લક્ષિત ઉપચાર અને ઉપશામક સંભાળ એકમાત્ર વિકલ્પો છે.

30 અને 40 ના દાયકામાં જોખમ કેમ વધી રહ્યું છે?

છેલ્લા બે દાયકામાં, 50 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના લોકોમાં વિશ્વભરમાં કેસ સતત વધ્યા છે. ભારતમાં રિપોર્ટિંગ અધૂરું છે, પરંતુ મોટા કેન્સર કેન્દ્રો 30 ના દાયકાના અંતમાં વધુ દર્દીઓ જોઈ રહ્યા છે – ડાયાબિટીસ વિના અને ધૂમ્રપાન વિના પણ.

ભારતીય દર્દીઓનું નિદાન પશ્ચિમી દેશો કરતાં લગભગ 10 વર્ષ વહેલું થાય છે. સુધારેલ ઇમેજિંગ એક કારણ હોઈ શકે છે, પરંતુ સંપૂર્ણ કારણ નથી. સ્થૂળતા, બેઠાડુ જીવનશૈલી, વધુ પડતું દારૂનું સેવન, ધૂમ્રપાન, ગુટખા (તમાકુ) અને ક્રોનિક સ્વાદુપિંડનો સોજો – આ બધા શંકાસ્પદ છે.

એક શાંત રોગ – લક્ષણો ઓળખવા મુશ્કેલ છે

સ્વાદુપિંડ પેટમાં ઊંડે સુધી, પેટની પાછળ સ્થિત હોય છે, તેથી વધતી જતી ગાંઠ હાથથી અનુભવી શકાતી નથી અને લાંબા સમય સુધી શાંત રહે છે. શરૂઆતના લક્ષણો રોજિંદા ફરિયાદો જેવા હોય છે:

પેટના ઉપરના ભાગમાં અથવા પીઠમાં હળવો દુ:ખાવો

પેટ ફૂલવું, અપચો

થાક, ભૂખ ન લાગવી

નાના દર્દીઓમાં, આ લક્ષણો ઘણીવાર એસિડિટી અથવા તણાવ સમજીને એન્ટાસિડ્સ અને ઘરેલું ઉપચારથી દૂર કરવામાં આવે છે, અને મહિનાઓ પસાર થાય છે.

આ લાલ ધ્વજને અવગણશો નહીં

ડૉ. ગિરીના મતે, આ ચિહ્નો તાત્કાલિક પરીક્ષણ કરાવવું જોઈએ:

ત્વચા અને આંખો પીળી પડવી

પેશાબ ઘેરો, હળવો મળ, અથવા ખંજવાળ

અસ્પષ્ટ વજન ઘટાડવું

પેટના ઉપરના ભાગમાં દુ:ખાવો પીઠ તરફ ફેલાતો

50 વર્ષ પછી ડાયાબિટીસની અચાનક શરૂઆત

ડાયાબિટીસનું અચાનક વધવું

આમાંના કોઈપણ લક્ષણોનો અર્થ કેન્સર હોવું જરૂરી નથી, પરંતુ સતત લક્ષણોની તપાસ કરવી જોઈએ.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

કોણે વધુ સાવધ રહેવું જોઈએ?

ક્રોનિક અથવા ઉષ્ણકટિબંધીય કેલ્સિફિક પેનક્રેટાઇટિસ ધરાવતા લોકો – જે દક્ષિણ ભારતના ભાગોમાં વધુ સામાન્ય છે

પ્યાનક્રિયાના કેન્સરનો પારિવારિક ઇતિહાસ ધરાવતા લોકો

ભારે દારૂ અને તમાકુનું સેવન કરનારાઓ

ડૉ. ગિરીના મતે, જાહેર શિક્ષણ ફક્ત ધૂમ્રપાન કરનારાઓ અને વૃદ્ધો સુધી જ નહીં, પણ યુવાનો સુધી પહોંચવું જોઈએ. પ્રાથમિક સંભાળના ડોકટરોએ સતત પેટ અથવા પીઠના દુખાવા, અસ્પષ્ટ વજન ઘટાડવું અને નવા ડાયાબિટીસ માટે વહેલા નિદાન માટે નીચી થ્રેશોલ્ડ નક્કી કરવી જોઈએ. તમાકુ છોડવી, દારૂનું સેવન ઓછું કરવું અને વજન નિયંત્રણ જાળવવું એ સૌથી વ્યવહારુ નિવારણ પદ્ધતિઓ છે.

આ પણ વાંચો : આપત્તિ પહેલાં 84% ભારતીયોને મળે છે ચેતવણી, છતાં કેમ નથી લઈ શકતા પગલાં?