રૂપિયો 93.31 ના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો, મોદી સરકારની આર્થિક વ્યૂહરચના અને વિદેશ નીતિ પર ગંભીર સવાલ

India Economy: ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે 93.31 (અથવા તાજેતરમાં 92.63 સુધી પહોંચીને) ઐતિહાસિક નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આ મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ (ઈરાન-ઈઝરાયેલ તણાવ)ને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો, વિદેશી રોકાણકારોનું પલાયન અને વેપાર અસંતુલનને કારણે થયું છે. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ આને મોદી સરકારની આર્થિક નીતિની સંપૂર્ણ નિષ્ફળતા ગણાવી છે.

મુખ્ય કારણો અને મોદી સરકારની જવાબદારી

1. તેલ આયાત પર અતિ અવલંબન અને વિદેશ નીતિની કમજોરી: ભારત હજુ પણ તેલના 80%થી વધુ આયાત કરે છે. મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધને કારણે ઓઈલના ભાવ આસમાને છે. છેલ્લા 12 વર્ષમાં સરકારે તેલ આયાતને વૈવિધ્યસભર બનાવવા કે રિન્યુએબલ એનર્જી પર ઝડપથી શિફ્ટ કરવા માટે કોઈ મજબૂત વ્યૂહરચના અમલમાં મૂકી નથી. રશિયા સાથેના સંબંધો પણ તણાવમાં છે, જેનાથી ડોલરની માંગ વધી રહી છે.

2. અમેરિકા સાથે વેપાર અને ટેરિફની સમસ્યા: 2025માં ટ્રમ્પ સરકારે ભારત પર 50% સુધીના ટેરિફ લગાવ્યા હતા (રશિયન ઓઈલ ખરીદવા બદલ પનિશમેન્ટ તરીકે 25% + રેસિપ્રોકલ 25%). પરંતુ ફેબ્રુઆરી 2026માં વચગાળાની ટ્રેડ ડીલથી તેને 18% સુધી ઘટાડવામાં આવ્યા (રશિયન ઓઈલ ખરીદવાનું ઘટાડવાના બદલામાં). તાજેતરમાં US સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પછી કન્ટ્રી-સ્પેસિફિક ટેરિફને ગેરકાયદેસર ગણાવીને 10% ગ્લોબલ ટેરિફ લાગુ કરાયા છે, જે ભારત પર પણ લાગુ છે. આનાથી ભારતીય નિકાસ (ટેક્સટાઈલ, લેધર, જ્વેલરી વગેરે) પર અસર પડી છે અને વેપાર ખાતું વધુ ખરાબ થયું છે. સરકારે આત્મનિર્ભર ભારતના નારા હેઠળ પણ વેપાર સંતુલનમાં સુધારો કર્યો નથી.

3. વિદેશી રોકાણ અને FPI પલાયન: 2026માં FPIએ અબજો ડોલર બહાર કાઢ્યા છે. આર્થિક અસ્થિરતા, બેરોજગારી અને મોંઘવારીને કારણે વિદેશી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ઘટ્યો છે. RBI ડોલર વેચીને રૂપિયાને સ્થિર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ તે અસ્થાયી છે.

4. સામાન્ય જનતા પર અસર: રૂપિયાના પતનથી પેટ્રોલ-ડીઝલ, રસોઈગેસ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, દવાઓ અને આયાતી વસ્તુઓ મોંઘી થશે. મધ્યમ વર્ગની ખરીદ શક્તિ ઘટશે અને મોંઘવારી વધશે. 2014માં રૂપિયો લગભગ 55 થી 62 પ્રતિ ડોલર હતો ત્યારે મોદીએ કહ્યું હતું કે “રૂપિયો પડે તો સરકાર કમજોર છે”. આજે તે જ સરકાર હેઠળ રૂપિયો 93 પાર પહોંચી ગયો છે. પણ સરકારની કોઈ જવાબદેહી નથી.

1 डॉलर = 93.31 रुपए

नरेंद्र मोदी की कड़ी मेहनत से रुपया अब तक के सबसे निचले स्तर पर पहुंच गया है।

रुपए में ऐसी रिकॉर्ड गिरावट- हमारी इकॉनमी और देश की साख पर गंभीर सवाल खड़े कर रही है।

लेकिन नरेंद्र मोदी को इससे रत्ती भर फर्क नहीं पड़ रहा। pic.twitter.com/OQuEUa3DCZ

— Congress (@INCIndia) March 19, 2026

આ રૂપિયાનું પતન માત્ર બાહ્ય પરિબળોનું પરિણામ નથી, પરંતુ મોદી સરકારની લાંબા ગાળાની આર્થિક વ્યવસ્થાપન, એનર્જી સુરક્ષા અને વેપાર નીતિની નિષ્ફળતાનું પ્રતીક છે. સરકાર વિકસિત ભારત જેવા મોટા નારા તો આપે છે, પરંતુ મૂળ સમસ્યાઓ પર કામ કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. હવે સરકારની આ નિષ્ફળતાની કિંમત સામાન્ય જનતાએ ચૂકવવી પડશે, વધુ મોંઘવારી અને આર્થિક દબાણ સાથે.

આ પણ વાંચો: LPGની કિલ્લત વચ્ચે મોદી સરકારનો મોટો નિર્ણય, કંપનીઓને તેલ-ગેસ સાથે જોડાયેલી જાણકારી આપવી પડશે