હિમાચલ પ્રદેશનો રહસ્યમય ઉત્સવ: ચહેરો જોવાથી થઈ જાય છે મોત! સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો ‘રૌલાને’ તહેવાર
Raulane Festival Himachal Pradesh: હિમાચલ પ્રદેશના કિન્નૌર જિલ્લાના કલ્પા અને કોઠી ગામમાં ઉજવાતો ‘રૌલાને’ (Raulane) ઉત્સવ આ દિવસોમાં સોશિયલ મીડિયા પર ભારે વાયરલ થઈ રહ્યો છે. હિમાલયની સુંદર વાદીઓમાં આયોજિત થતો આ પર્વ પોતાની અનોખી વેશભૂષા, રહસ્યમય ધાર્મિક વિધિઓ અને લોક આસ્થાઓના કારણે દેશભરના લોકોનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યો છે. વાયરલ વીડિયોમાં કેટલાક લોકો ચાંદી અને ઊની કપડાંમાંથી બનેલા વિશિષ્ટ મુખવટા (માસ્ક) પહેરીને પરંપરાગત નૃત્ય કરતા જોવા મળે છે. સ્થાનિક લોકો તેને માત્ર એક સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ નથી માનતા, પરંતુ સદીઓ જૂની જીવંત પરંપરા માને છે.
શું છે ‘રૌલાને’ ઉત્સવ અને તેની પાછળની માન્યતા?
રૌલાને એ ધાર્મિક અને લોક આસ્થા સાથે જોડાયેલો એક અનોખો હિમાચલી પર્વ છે. સ્થાનિક માન્યતા અનુસાર, શિયાળાની ઋતુમાં ઘાસના મેદાનોમાં (કાંડા) રહેતી ‘સાઉની’ નામની પરીઓ ગામના લોકોની રક્ષા કરવા માટે નીચે આવે છે. તેથી, વસંત ઋતુના આગમન પર ગ્રામજનો આ અદ્રશ્ય રક્ષક પરીઓ પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરવા અને તેમને વિદાય આપવા માટે આ પરંપરા નિભાવે છે.
આ ઉત્સવ દરમિયાન, સ્થાનિક પુરુષો પોતે જ વર અને કન્યા તરીકે તૈયાર થાય છે. અહીં ‘રાઉલા’ એટલે વરરાજો (દૂલ્હો) અને ‘રાઉલાને’ એટલે કન્યા (દુલ્હન) એવો અર્થ થાય છે. ખાસ વાત એ છે કે ગામના પુરુષો જ કન્યા બને છે અને વર-કન્યાના જોડા તરીકે પરંપરાગત ડાન્સ કરે છે. આ ઉત્સવ લગભગ પાંચથી સાત દિવસ સુધી ચાલે છે, જેને જોવા માટે ભારે ભીડ ઉમટે છે.
લાલ કપડાં, ચાંદીના દાગીના અને અનોખા મુખવટા
આ ઉત્સવની પરંપરાગત પોશાકમાં કિન્નૌરી શાલ, ચોલી, પટ્ટુ અને કમરબંધ જેવી વસ્તુઓ સામેલ હોય છે:
* રાઉલાને (કન્યા): કન્યા બનેલા પુરુષના માથા પર રંગબેરંગી ફૂલોથી શ્રૃંગાર કરવામાં આવે છે. તેમને ચાંદીના પરંપરાગત દાગીના પહેરાવવામાં આવે છે અને ચહેરો છુપાવવા માટે ચાંદીનો મુખવટો (મોહરા) પહેરાવાય છે.
* રાઉલા (વરરાજો): વરરાજો બનેલા પુરુષો જાડા ઊની વસ્ત્રો પહેરે છે અને પોતાના ચહેરા તથા માથાને લાલ કપડાથી ઢાંકીને રાખે છે. તેમના હાથમાં એક પરંપરાગત કટાર પણ હોય છે.
એવી માન્યતા છે કે ચહેરો ઢાંકવા અને હાથમાં કટાર રાખવાથી નકારાત્મક કે બુરી શક્તિઓથી તેમનો બચાવ થાય છે. આ ઉત્સવમાં ‘જન્નપુંડુલુ’ નામનો મુખવટો પહેરેલા પાત્રો પણ સામેલ થાય છે, જેમને ખરાબ આત્માઓને દૂર ભગાડનારા માનવામાં આવે છે.
લોકનૃત્ય અને સત્તુ ફેંકવાની અનોખી વિધિ
ઉત્સવ દરમિયાન રાઉલા અને રાઉલાને બનેલા પાત્રો ઢોલ-નગારાના (ઢોલ દમાઉ) તાલે ગામમાં ભવ્ય સરઘસ કાઢીને સ્થાનિક મંદિર તરફ આગળ વધે છે. મંદિર પરિસરમાં પહોંચતી વખતે, આ લોકો હોળીના ગુલાલની જેમ જ આસપાસ ઉભેલા લોકો પર ‘સત્તુ’ (શેકેલા અનાજનો લોટ) ફેંકે છે. સ્થાનિકોનું માનવું છે કે આ વિધિથી સમગ્ર વાતાવરણ વધુ આધ્યાત્મિક બની જાય છે. ત્યારબાદ મંદિરમાં પ્રવેશીને વિશેષ પૂજા-અર્ચના અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાન કરવામાં આવે છે.
રૌલાને ઉત્સવમાં ચહેરો જોવાની કેમ મનાઈ છે?
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલા વીડિયોમાં સ્થાનિક લોકોએ આ ઉત્સવ સાથે જોડાયેલી એક અત્યંત હેરાન કરનારી અને રહસ્યમય વાત જણાવી છે. એક સ્થાનિક મહિલાના જણાવ્યા અનુસાર, ઉત્સવ દરમિયાન રાઉલા અને રાઉલાને બનેલા વ્યક્તિઓનો ચહેરો જોવાની સખત મનાઈ (વર્જિત) છે.
એવી માન્યતા છે કે જો કોઈ ભૂલથી પણ તેમનો ચહેરો જોઈ લે, તો તે માણસનું મૃત્યુ થઈ જાય છે! આ વેશભૂષા એક શક્તિશાળી અને ઉગ્ર દેવતાને સમર્પિત હોય છે. આથી જ, એકવાર આ વેશ ધારણ કર્યા પછી સાંજ સુધી ચહેરો સંપૂર્ણપણે છુપાવીને રાખવો પડે છે. પૂજા સમાપ્ત થયા પછી, સાંજે પોતાના ઘરે જઈને જ આ મુખવટો હટાવવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચોઃ ‘દરેક મત લોકશાહી માટે મહત્વનો’, SIR પર સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ કોંગ્રેસનું નિવેદન
આ પણ વાંચોઃ LRD ઉમેદવારોની પ્રતીક્ષાનો અંત: લોકરક્ષક કેડરની લેખિત પરીક્ષા 14 જૂને
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
