શું ખરેખર પનીર ખાવાથી વધે છે કોલેસ્ટ્રોલ? ડોક્ટરે આપી આ ચેતવણી

• નિષ્ણાતો કહે છે કે પનીર પોતે ખરાબ ખોરાક નથી, પરંતુ સમસ્યા તેના સેવનની માત્રા અને કેટલી વખત ખાવ છો તેની પર રહેલી છે

HD ન્યુઝ ડેસ્કઃ અત્યારના સમયમાં કોઈ પણ ભોજનમાં પનીર તો આવી જ જાય છે. સ્ટાર્ટર હોય કે સૂપ હોય, મેઈન કોર્સ હોય કે પછી કંઈ યમી ખાવું હોય. આજ કાલ લોકોની સૌથી પહેલી પસંદગી પનીર હોય છે અને યંગસ્ટર્સ પણ તેને ખૂબ પસંદ કરે છે. કોઈ પણ પાર્ટી હોય સૌથી પહેલા મનમાં પનીરમાંથી બનેલી વાનગીઓ આવે છે. શાહી પનીર, પનીર ભુરજી, કઢાઈ પનીર જેવી ઘણી વાનગીઓ છે, જે પનીર પ્રેમીઓની પહેલી પસંદગી છે. પરંતુ જ્યારે સ્વાસ્થ્યની વાત આવે છે, ત્યારે શું પનીર તમારા સ્વાદની સાથે તમારા સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખે છે? ખાસ કરીને જ્યારે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય અને કોલેસ્ટ્રોલ cholesterolની વાત આવે છે, ત્યારે લોકો ઘણીવાર પનીર વિશે મૂંઝવણમાં રહે છે. પ્રોટીનનું પાવરહાઉસ ગણાતા પનીરના ક્રીમી ટેક્સચર પાછળ છુપાયેલા ચરબીના ગણિતને સમજવા જેવું છે. ડોક્ટર્સ કહે છે કે પનીર પોતે ખરાબ ખોરાક નથી, પરંતુ સમસ્યા તેના સેવનની માત્રા અને કેટલી વખત ખાવ છો તેની પર રહેલી છે.

પનીર ક્યારે સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડે છે?

પનીર પ્રોટીન અને કેલ્શિયમનો સારો સ્ત્રોત છે અને તે વધતા બાળકો, સક્રિય પુખ્ત વયના લોકો અને વૃદ્ધો માટે ફાયદાકારક છે જેમને મજબૂત હાડકાં અને સ્નાયુઓ જાળવવાની જરૂર હોય છે. જોકે પનીર સામાન્ય રીતે ફુલ-ક્રીમ દૂધમાંથી બનાવવામાં આવે છે, તેથી તેમાં સેચ્યુરેટેડ ફેટ અને કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ નિયમિતપણે મોટી માત્રામાં પનીર ખાય છે, તો તે લોહીમાં LDL (ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ)નું સ્તર ધીમે ધીમે વધારી શકે છે. આ જોખમ એવા લોકોમાં વધારે છે જેમને પહેલાથી જ ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ, ડાયાબિટીસ, સ્થૂળતા, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા હૃદય રોગનો કૌટુંબિક ઈતિહાસ છે.

પનીર કોલેસ્ટ્રોલ કેવી રીતે ઉત્પન્ન કરે છે?

જ્યારે આપણે વધુ માત્રામાં સેચ્યુરેટેડ ફેટનું સેવન કરીએ છીએ, ત્યારે લીવર વધુ કોલેસ્ટ્રોલ ઉત્પન્ન કરે છે. સમય જતાં આ કોલેસ્ટ્રોલ રક્ત વાહિનીઓની દિવાલોમાં એકઠું થવા લાગે છે, જેના કારણે તે સાંકડી અને સખત બને છે. આ સ્થિતિ જેને એથરોસ્ક્લેરોસિસ કહેવાય છે, તે હૃદયરોગના હુમલા અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે. તેથી પનીર પોતે ખતરનાક નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાનો વધુ પડતો વપરાશ હૃદય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.

વધુ પડતું પનીર ખાવાના ગેરફાયદા

વધુ પડતું પનીર ખાવાની બીજી પણ કેટલીક આડઅસરો છે. પહેલું તે કેલરીથી ભરપૂર હોય છે, તેથી તેને નિયમિતપણે વધુ પડતું ખાવાથી વજન વધી શકે છે. વજન વધવાથી કોલેસ્ટ્રોલ અને બ્લડ સુગર બંનેનું નિયંત્રણ બગડે છે. બીજું ઘણા લોકોને પનીર ખાધા પછી અપચો, ગેસ, એસિડિટી અથવા કબજિયાતનો અનુભવ થાય છે, ખાસ કરીને જો તેમની પાચનતંત્ર નબળું હોય અથવા લેક્ટોઝ ઈનટોલરન્સ હોય. ત્રીજું પનીરમાં પ્રોટીન અને કેલ્શિયમ વધુ હોય છે, તેથી જેમને કિડનીની સમસ્યા હોય અથવા પથરી બનવાની વૃત્તિ હોય તેમણે સાવધાની રાખવી જોઈએ, કારણ કે વધુ પડતું પનીર કિડની પર વધારાનો ભાર મૂકી શકે છે. પનીર પોતે ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં શુગરનું સ્તર નોંધપાત્ર રીતે વધારતું નથી, પરંતુ જ્યારે માખણ, ક્રીમ અથવા વધુ પડતા તેલમાં રાંધવામાં આવે છે, ત્યારે તે ભારે થઈ જાય છે અને વજન વધારીને પરોક્ષ રીતે શુગર નિયંત્રણને બગાડી શકે છે.

ડૉક્ટરની સલાહ

પનીર મર્યાદિત માત્રામાં સુરક્ષિત રીતે ખાઈ શકાય છે. અઠવાડિયામાં બે થી ત્રણ વખત, લગભગ 50 થી 100 ગ્રામ પનીર મોટાભાગના સ્વસ્થ વ્યક્તિઓ માટે સલામત છે. ટોન્ડ અથવા ઓછી ચરબીવાળા દૂધમાંથી બનાવેલ પનીર પસંદ કરવું અને તેને ઓછા તેલમાં રાંધવું શ્રેષ્ઠ છે. શાકભાજી સાથે ભેળવીને પનીર ખાવું તેને તળેલા અથવા ભારે ગ્રેવીમાં ખાવા કરતાં વધુ સ્વાસ્થ્યપ્રદ છે. સંયમ, યોગ્ય માત્રા અને સ્વસ્થ રસોઈ પદ્ધતિઓ મુખ્ય છે. પનીરમાં ભેળસેળની સમસ્યા વધી રહી છે. તેથી લોકોએ પનીરના સ્ત્રોત વિશે સાવધ રહેવું જોઈએ અને હંમેશા તાજા, સ્વચ્છ, વિશ્વસનીય અથવા ઘરે બનાવેલા પનીરનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

આ પણ વાંચોઃ ભારતીયોમાં Bad Cholesterolનો ખતરો વધારે કેમ છે? હાર્ટ એટેકને દૂર રાખવા કાર્ડિયોલોજિસ્ટે આપી ટિપ્સ