પશ્ચિમ એશિયાના સંકટ છતાં કાબૂમાં રહેશે ઓઇલના ભાવ, જાણો શા માટે?
નવી દિલ્હી, 20 જૂન, 2025: વૈશ્વિક અસ્થિરતા છતાં, નાણાકીય વર્ષ 26માં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સરેરાશ બેરલદીઠ 70 ડોલરની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે. એવો MK રિસર્ચના રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ મુજબ, બજારમાં મૂળભૂત રીતે ઓઇલનો સારો પુરવઠો છે. ઉપરાંત, OPEC અને OPEC સિવાયના દેશોના ઉત્પાદન સ્તરમાં વધારો થઈ રહ્યો છે.
યુદ્ધવિરામને કારણે ભાવ પ્રતિ બેરલ 70 ડોલરથી નીચે આવી શકે છે.
રિપોર્ટમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે 13 જૂને જ્યારે ઇઝરાયલે ઇરાનના પરમાણુ સ્થળો પર હુમલો કર્યો હતો, ત્યારે શરૂઆતમાં 12-13 ટકાનો તીવ્ર ઉછાળો આવ્યો હતો. આ પછી, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ બેરલદીઠ 80 ડોલરની નજીક પહોંચી ગયા હતા. પરંતુ આ પછી, બંને બાજુથી સતત હુમલાઓ છતાં, ભાવ બેરલદીઠ 75 ડોલરની આસપાસ સ્થિર છે. યુદ્ધવિરામ બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ પણ બેરલદીઠ 70 ડોલરની નીચે આવી શકે છે.
શું ક્રૂડનો આંચકો જેટલો ભય છે એટલો ગંભીર હશે?
ક્રૂડ ઓઇલ બેરલદીઠ 100 ડોલરને સ્પર્શે તેવી આશંકાએ હેડલાઇન્સમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે, પરંતુ ઘણા વૈશ્વિક વિશ્લેષકો દલીલ કરે છે કે જ્યાં સુધી મોટા પાયે સંઘર્ષ ફાટી ન નીકળે ત્યાં સુધી જોખમો મધ્યમ રહે છે. રશિયાની સરખામણીમાં ઈરાન પ્રમાણમાં ઓછું ઓઇલ નિકાસ કરે છે અને તેનું મોટાભાગનું ઉત્પાદન પર્શિયન ગલ્ફની બહાર જમીન માર્ગો અથવા દરિયાઈ માર્ગો દ્વારા ચીન જાય છે. OPEC, ખાસ કરીને સાઉદી અરેબિયા અને ઇરાક, અને રશિયા પાસે હજુ પણ ફાજલ ઉત્પાદન ક્ષમતા છે. જો ઈરાની પુરવઠો ખોરવાઈ જાય તો આ વૈશ્વિક વ્યવસ્થાને થોડી સ્થિતિસ્થાપકતા પૂરી પાડે છે.
2025માં ભારતની વ્યૂહાત્મક શક્તિઓ
જેમાં પ્રથમ જોઇએ, દેશે 9 દિવસના ઓઇલની આયાત જેટલા વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર બનાવ્યા છે, અને આ ભંડારમાં હજુ પણ વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ વૈશ્વિક ધોરણો દ્વારા મર્યાદિત હોઈ શકે છે, પરંતુ તે વૈશ્વિક કટોકટીના સમયમાં થોડી રાહત પૂરી પાડે છે.
બીજું, ભારતે તેના ઓઇલ સ્ત્રોતોને વૈવિધ્યસભર બનાવ્યા છે; જ્યારે પશ્ચિમ એશિયા હજુ પણ પ્રભુત્વ ધરાવે છે, ત્યારે રશિયા, યુએસ, બ્રાઝિલ અને આફ્રિકન દેશોમાંથી વધતી આયાત કટોકટીના સમયમાં સ્થિતિસ્થાપકતા પૂરી પાડે છે.
ત્રીજું, ભારતની રાજકોષીય અને નાણાકીય નીતિએ નોંધપાત્ર સ્થિતિસ્થાપકતા દર્શાવી છે. 2008 અથવા 2020થી વિપરીત, ફુગાવો પ્રમાણમાં નિયંત્રણમાં રહ્યો છે અને જો જરૂર પડે તો ભારતીય રિઝર્વ બેંક પાસે હસ્તક્ષેપ કરવાની જગ્યા છે. ખોરાક અને બળતણ સિવાય મુખ્ય ફુગાવો સ્થિર છે. ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર, ભલે થોડો ધીમો પડી રહ્યો હોય, તે હજુ પણ ટોચના વૈશ્વિક બેન્ચમાર્કમાં રહ્યો છે.
ચોથું, ભારતીય રૂપિયો, ક્રૂડ ઓઇલની અસ્થિરતા માટે સંવેદનશીલ હોવા છતાં, ઊંચા વિદેશી હૂંડીયામણની અનામત અને મજબૂત મૂડી પ્રવાહને કારણે પ્રમાણમાં સ્થિર છે. નબળા રૂપિયાથી નિકાસકારોને ફાયદો થાય છે, જે આયાત ખર્ચમાં વધારાને અમુક અંશે સરભર કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ શક્તિશાળી ભારતઃ ચીન-યુએસ પછી વીજ ઉત્પાદનમાં આગળ નીકળ્યું ભારત, ક્લિન ઉર્જા બની મોટી તાકાત
