પિતાની સંપત્તિ પરત કરે દીકરો, સુપ્રીમ કોર્ટે કેમ આવો નિર્ણય આપ્યો

નવી દિલ્હી, 26 સપ્ટેમ્બર 2025: સુપ્રીમ કોર્ટે 80-વર્ષીય વ્યક્તિને રાહત આપતાં તેમના દીકરાને પિતાની સંપત્તિ ખાલી કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. જજ વિક્રમનાથ અને જજ સંદીપ મેહતાની બેન્ચે વૃદ્ધની અરજી પર મુંબઈ હાઈ કોર્ટનો એપ્રિલનો નિર્ણય ઉલટાવી દીધો. હાઈ કોર્ટે તે નિર્ણયને રદ્દ કરી દીધો હતો, જેમાં દીકરાને તેમના પિતાની બે સંપત્તિઓનો કબજો તેમને પરત કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. ટોપ કોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું કે માતા-પિતા અને વરિષ્ઠ નાગરિકોના ભરણ-પોષણ અને કલ્યાણ અધિનિયમ, 2007માં કેટલાક પ્રાવિધાનો છે. આ અંતર્ગત ભરણ-પોષણ ન્યાયાધિકરણને વૃદ્ધોના ભરણ-પોષણના દાયિત્વના ઉલ્લંઘનની સ્થિતિમાં કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિકની સંપત્તિથી કોઈ બાળક અથવા સંબંધીને બેદખલ કરવાનો આદેશ આપવાનો અધિકાર છે.
2007ના અધિનિયમનો ઉલ્લેખ કરતાં સીએસીએ કહ્યું
સુપ્રીમ કોર્ટે 2007ના અધિનિયમનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે તેની રૂપરેખા દર્શાવે છે કે આ કાયદો વૃદ્ધ વ્યક્તિઓની દુર્દશા દૂર કરવા અને તેમની સંભાળ અને સુરક્ષા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું, ‘એક કલ્યાણકારી કાયદો હોવાને કારણે તેના પ્રાવિધાનોની વ્યાખ્યા ઉદારતાપૂર્વક કરવી જોઈએ, જેથી તેના લાભદાયી ઉદ્દેશ્યને આગળ વધારી શકાય. આ કોર્ટે અનેક વખત આ ટિપ્પણી કરી છે કે જો વરિષ્ઠ નાગરિકના ભરણ-પોષણના દાયિત્વનું ઉલ્લંઘન થાય તો ન્યાયાધિકરણને વરિષ્ઠ નાગરિકની સંપત્તિથી કોઈ બાળક અથવા સંબંધીને બેદખલ કરવાનો આદેશ આપવાનો પૂરો અધિકાર છે.’
કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં શું કહ્યું
ટોપ કોર્ટના 12 સપ્ટેમ્બરના આદેશમાં જણાવાયું કે આર્થિક રીતે સશક્ત હોવા છતાં દીકરાએ પોતાના પિતાને તેમની જ સંપત્તિમાં રહેવાની પરવાનગી ન આપીને પોતાના કાયદાકીય દાયિત્વોનું ઉલ્લંઘન કર્યું. કોર્ટે કહ્યું કે અરજદારની ઉંમર લગભગ 80 વર્ષની છે, જ્યારે તેમની પત્ની 78 વર્ષની છે અને તેમના ત્રણ બાળકો છે. તેમનો મોટો દીકરો બિઝનેસ કરે છે. કોર્ટે કહ્યું કે અરજદારે મુંબઈમાં બે સંપત્તિઓ ખરીદી હતી. તે તેમના બાળકોને આ સંપત્તિઓમાં છોડીને પોતાની પત્ની સાથે ઉત્તર પ્રદેશ ચાલ્યા ગયા. બેન્ચે આગળ કહ્યું કે મોટા દીકરાએ સંપત્તિઓ પોતાના કબ્જામાં લઈ લીધી હતી અને પિતાને ત્યાં રહેવાની પરવાનગી આપી ન હતી.
અરજદારે કેવા તર્ક રજૂ કર્યા
અરજદાર અને તેમની પત્નીએ જુલાઈ 2023માં ભરણ-પોષણ અને સંપત્તિને કબજામુક્ત કરવા માટે એક અરજી દાખલ કરી હતી. ગયા વર્ષે જૂનમાં ન્યાયાધિકરણે દીકરાને બંને પરિસરોનો કબજો પિતાને સોંપવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. ન્યાયાધિકરણે વૃદ્ધ માતા-પિતાને 3,000 રૂપિયા માસિક ભરણ-પોષણ આપવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો. તેના આદેશને અપીલીય ન્યાયાધિકરણે જાળવી રાખ્યો હતો. ત્યારબાદ દીકરાએ હાઈ કોર્ટની મદદ લીધી, જેણે તેની યાચિકાને સ્વીકારી લીધી અને કહ્યું કે ન્યાયાધિકરણને કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિકના પક્ષમાં સંપત્તિ ખાલી કરાવવાનો આદેશ પસાર કરવાનો અધિકાર નથી. આ નિર્ણય વિરુદ્ધ 80-વર્ષીય વ્યક્તિએ સુપ્રીમ કોર્ટની મદદ લીધી હતી.
આ પણ વાંચો : લગ્નના માંડવામાં ઝઘડો થતાં મોકો જોઈ પ્રેમીએ દુલ્હનને ખેંચી લીધી, બધાની સામે માંગમાં સિંદૂર ભરી દીધું












