ITR Filing 2026: તમારી આવક ટેક્સેબલ નથી? તો પણ ITR ભરવું કેમ છે જરૂરી?

ITR Filing: જ્યારે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાનો સમય આવે છે, ત્યારે ઘણા લોકો વિચારે છે કે જો તેમની આવક કરપાત્ર ન હોય તો શું તેમણે ITR ફાઇલ કરવું જોઈએ. કાયદા અનુસાર જો તમારી આવક મૂળભૂત કરમુક્ત મર્યાદાથી ઓછી હોય તો ITR ફાઇલ કરવું સામાન્ય રીતે ફરજિયાત નથી. તેમ છતાં ઘણા લોકો NIL આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરવાનું પસંદ કરે છે કારણ કે તે ઘણા વ્યવહારુ ફાયદાઓ પ્રદાન કરે છે.

NIL આવકવેરા રિટર્ન શું છે?

NIL આવકવેરા રિટર્ન એ એક એવું રિટર્ન છે જેમાં વ્યક્તિની કુલ આવક એટલી ઓછી હોય છે કે કોઈ આવકવેરો ચૂકવવો પડતો નથી. આનો અર્થ એ થાય કે નાણાકીય વર્ષ માટે તેમની કર જવાબદારી શૂન્ય છે.

જો વ્યક્તિઓની આવક આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 હેઠળ નિર્ધારિત કરમુક્ત મર્યાદાથી ઓછી હોય તો તેમને સામાન્ય રીતે કાયદેસર રીતે ITR ફાઇલ કરવાની જરૂર હોતી નથી. આમ છતાં ઘણા લોકો તેમના નાણાકીય રેકોર્ડને વ્યવસ્થિત રાખવા માટે સ્વેચ્છાએ NIL રિટર્ન ફાઇલ કરે છે.

કરમુક્ત આવકની મર્યાદા તમે પસંદ કરેલી કર વ્યવસ્થા પર આધાર રાખે છે.

નવું ટેક્સ રિજીમ

• ₹ 4 લાખ સુધીની વાર્ષિક આવક પર કોઈ ટેક્સ નથી .
• ₹ 4 લાખથી ₹ 8 લાખ સુધીની આવક પર 5% કર લાગે છે.
• ₹ 24 લાખથી વધુની આવક પર મહત્તમ 30% કર લાગુ પડે છે .

જૂનું ટેક્સ રિજીમ

• ₹ 2.5 લાખ સુધીની આવક કરમુક્ત છે.
• ₹ 2.5 લાખ થી ₹ 5 લાખ સુધીની આવક પર 5% ટેક્સ .
• ₹ 5 લાખ થી ₹ 10 લાખ સુધીની આવક પર 20% ટેક્સ .
• 10 લાખ રૂપિયાથી વધુની આવક પર 30 % ટેક્સ લાગુ પડે છે .

NIL રિટર્ન ફાઇલ કરવાના ફાયદા

1. આવકનો સત્તાવાર રેકોર્ડ બને છે

NIL રિટર્ન ફાઇલ કરવાથી તમારી આવકનો સત્તાવાર રેકોર્ડ બને છે. આ દસ્તાવેજ ઘણી રીતે ઉપયોગી છે.

2. વિઝા અને લોન સહાય

વિઝા અરજીઓ, બેંક લોન, હોમ લોન, ક્રેડિટ કાર્ડ અને અન્ય નાણાકીય સેવાઓ માટે પાછલા વર્ષોના ITR વારંવાર માંગવામાં આવે છે. NIL રિટર્ન તમારા નાણાકીય ઇતિહાસને સાબિત કરવામાં મદદ કરે છે.

3. TDS રિફંડ મેળવવા માટે જરૂરી

ક્યારેક બેંકો અથવા અન્ય સંસ્થાઓ તમારી આવકમાંથી TDS કાપે છે. જો તમારી કુલ કરપાત્ર આવક પાછળથી કરમુક્ત મર્યાદાથી નીચે આવે છે, તો કાપવામાં આવેલા TDSનું રિફંડ મેળવવા માટે ITR ફાઇલ કરવું જરૂરી છે.

આવક ઓછી હોય તો પણ કયા સંજોગોમાં ITR ફાઇલ કરવું જરૂરી છે?

બચત ખાતામાં મોટી થાપણો

જો એક નાણાકીય વર્ષમાં તમારા બચત ખાતામાં કુલ ₹ 50 લાખ કે તેથી વધુ રકમ જમા થઈ હોય .

ચાલુ ખાતામાં મોટી થાપણો

જો કોઈ વ્યક્તિએ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન વાણિજ્યિક અથવા સહકારી બેંકમાં ચાલુ ખાતામાં ₹ 1 કરોડ કે તેથી વધુ રકમ જમા કરાવી હોય તો રિટર્ન ફાઈલ કરવું પજે છે. આ નિયમ વ્યવસાયોને લાગુ પડતો નથી.

વ્યવસાયમાં વધુ ટર્નઓવર

જો કોઈ વ્યક્તિના વ્યવસાયનું કુલ વાર્ષિક ટર્નઓવર અથવા કુલ આવક ₹ 60 લાખથી વધુ હોય .

વ્યાવસાયિક આવક

જો કોઈ વ્યાવસાયિકની આવક ₹ 10 લાખથી વધુ હોય .

ઊંચું વીજળી બિલ

જો એક નાણાકીય વર્ષમાં વીજળી પાછળ ₹ 1 લાખથી વધુ ખર્ચ થાય , પછી ભલે તે એક જ વારમાં હોય કે આખા વર્ષ દરમિયાન.

ટીડીએસ અથવા ટીસીએસની વધુ પડતી કપાત

જો કોઈ વ્યક્તિનો કુલ TDS અથવા TCS ₹ 25,000 કે તેથી વધુ હોય તો વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે આ મર્યાદા ₹ 50,000 છે.

વિદેશી સંપત્તિ અથવા વિદેશી ખાતા

જો વ્યક્તિ વિદેશમાં મિલકત ધરાવે છે, વિદેશી સંપત્તિનો લાભાર્થી છે અથવા વિદેશમાં સ્થિત બેંક ખાતા પર સહી કરવાનો અધિકાર ધરાવે છે.

વિદેશ યાત્રાનો ખર્ચ

જો કોઈ વ્યક્તિએ પોતાના માટે અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિ માટે વિદેશ યાત્રા પર ₹ 2 લાખથી વધુ ખર્ચ કર્યા હોય તો રિટર્ન ભરવું પડે છે.

આ પણ વાંચોઃ લોન મોંઘી થઈ, હપ્તા વધી જશે, દેશની સૌથી મોટી બેન્કે આપ્યો ઝટકો