Rice limit government :  ઇથેનોલ (Ethanol) ઉત્પાદન માટે શેરડીના ઉપયોગ પર નિયંત્રણ મૂક્યા બાદ કેન્દ્ર સરકારે હવે ચોખાના ઉપયોગ પર પણ મર્યાદા નક્કી કરી છે. સરકારના આ નિર્ણયથી ઇથેનોલ બનાવતી કંપનીઓએ હવે મકાઈ (Maize) પર વધુ આધાર રાખવો પડી શકે છે. ઉદ્યોગ જગતના અંદાજ મુજબ, વર્ષ 2026-27માં ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે મકાઈની માંગ વધીને આશરે 1.6 કરોડ ટન સુધી પહોંચી શકે છે. જ્યારે ચાલુ સપ્લાય વર્ષમાં આ માંગ લગભગ 1.3 કરોડ ટન રહેવાનો અંદાજ છે.

ચોખા અને ખરાબ અનાજમાંથી ઇથેનોલ ઉત્પાદનની મર્યાદા નક્કી

કેન્દ્ર સરકારે ભારતીય ખાદ્ય નિગમ (FCI) પાસે રહેલા વધારાના ચોખા અને ખરાબ અનાજમાંથી ઇથેનોલ બનાવવાની માત્રા મર્યાદિત કરી છે. 3 નવેમ્બરે જાહેર કરાયેલી સુધારેલી ટેન્ડર શરતો મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં FCIના વધારાના ચોખામાંથી મહત્તમ 324 કરોડ લિટર ઇથેનોલનું ઉત્પાદન કરી શકાશે. જ્યારે ખરાબ અનાજમાંથી ઇથેનોલ ઉત્પાદનની વાર્ષિક મર્યાદા 160 કરોડ લિટર રાખવામાં આવી છે. આમ, આ બંને સ્ત્રોતમાંથી કુલ 484 કરોડ લિટર ઇથેનોલનું જ ઉત્પાદન થઈ શકશે. આ જથ્થો ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMC) દ્વારા જાહેર કરાયેલા 1,100 કરોડ લિટરના કુલ ટેન્ડરના આશરે 44 ટકા જેટલો છે.

ચોખાના ઉપયોગ માટે કંપનીઓ પર પણ નિયંત્રણ

સરકારે FCIના વધારાના ચોખાનો ઉપયોગ કરતી ઇથેનોલ ઉત્પાદક કંપનીઓ માટે કેટલીક શરતો નક્કી કરી છે.

• કોઈપણ કંપની એક ત્રિમાસિક ગાળામાં પોતાની કુલ ઓફરમાંથી 30 ટકાથી વધુ હિસ્સો FCIના ચોખામાંથી બનેલા ઇથેનોલનો રાખી શકશે નહીં.

• તમામ કંપનીઓને મળીને દર ત્રિમાસિક ગાળામાં મહત્તમ 108 કરોડ લિટર ઇથેનોલ ફાળવવામાં આવશે.

• પ્રથમ ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળા માટે કુલ મર્યાદા 324 કરોડ લિટર રહેશે.

• જો કંપનીઓ તરફથી નક્કી કરેલી મર્યાદા કરતાં વધુ ઓફર મળશે તો ઓઇલ કંપનીઓ તમામ બોલીદારોના જથ્થામાં પ્રમાણસર ઘટાડો કરશે.

સરકારે ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ (EBP) કાર્યક્રમ માટે 72 લાખ ટન વધારાના ચોખાની ફાળવણી પણ કરી છે. આ ફાળવણી 30 જૂન, 2027 સુધી માન્ય રહેશે.

શેરડીના ઉપયોગ પર પણ અગાઉથી પ્રતિબંધ

કેન્દ્ર સરકારે સપ્લાય વર્ષ 2026-27 માટે ઇથેનોલ બનાવવા ખાંડના ઉપયોગ પર અગાઉથી જ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ સપ્લાય વર્ષ નવેમ્બર 2026થી ઓક્ટોબર 2027 સુધી ચાલશે.અત્યાર સુધી ખાંડ ઉદ્યોગ ઇથેનોલ ઉત્પાદનનો મુખ્ય સ્ત્રોત રહ્યો છે. ખાંડ મિલો શેરડીના રસ, સુગર સિરપ અને બી-હેવી મોલાસિસમાંથી ઇથેનોલ બનાવતી હતી. તેનાથી મિલોને વધારાની આવક મળતી હતી અને ખેડૂતોના શેરડીના બાકી નાણાં ચૂકવવામાં પણ મદદ મળતી હતી. જોકે, ઉત્પાદનની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે 16 ઓક્ટોબરે નવો ખરીદી ટેન્ડર જાહેર કર્યો હતો. તેમાં શેરડીના રસ, ખાંડ, સુગર સિરપ અને બી-હેવી મોલાસિસમાંથી બનેલા ઇથેનોલની ખરીદી માટે કોઈ ઓફર મંગાવવામાં આવી નહોતી. જોકે, સી-હેવી મોલાસિસને આ પ્રતિબંધમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યું છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

મકાઈની માંગ વધશે, ખાદ્ય સુરક્ષાની ચિંતા પણ

કૃષિ બજારના નિષ્ણાત જી.કે. સૂદના જણાવ્યા અનુસાર, ખરાબ અનાજનો ઉપયોગ માત્ર ઇથેનોલ બનાવવા માટે જ નહીં, પરંતુ ખાદ્ય સામગ્રી અને પશુઆહાર તરીકે પણ થાય છે. તેથી આ અનાજના ઉપયોગ અંગે મર્યાદા મૂકવી એ તેની ઉપલબ્ધતા અંગે ઊભી થતી ચિંતાનો સંકેત છે. નિષ્ણાતોના અંદાજ પ્રમાણે, શેરડી અને ચોખાના ઉપયોગ પર નિયંત્રણ આવતાં ઇથેનોલ ઉત્પાદક કંપનીઓ મકાઈ તરફ વળી શકે છે. પરિણામે આગામી સપ્લાય વર્ષમાં મકાઈની માંગમાં મોટો વધારો થવાની શક્યતા છે. તેની અસર કૃષિ બજાર, અનાજના ભાવ અને ઇથેનોલ ઉદ્યોગ પર જોવા મળી શકે છે.

આ પણ વાંચો : અમદાવાદીઓ માટે ખુશખબર! 15 ડિસેમ્બર સુધીમાં નળસરોવરમાં ફરી શરૂ થશે બોટિંગ