ભારતનું રહસ્યમય દરિયાઈ કબ્રસ્તાન, જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો
Marine Graveyard: જ્યારે લોકો કબ્રસ્તાન વિશે વિચારે છે, ત્યારે તેઓ ઘણીવાર જમીન આધારિત સ્મશાનગૃહો અથવા કબરોનો વિચાર કરે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આવા “કબ્રસ્તાન” સમુદ્રની નીચે પણ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યાં લાખો જીવો કાયમ માટે તેમના ઘર ગુમાવી રહ્યા છે? અમે કોરલ રીફ્સ વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ, જેને દરિયાઈ જંગલો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં કોરલ રીફ્સ જોખમમાં છે, જે એક વિશાળ સમુદ્રી કબ્રસ્તાનની યાદ અપાવે તેવું દૃશ્ય બનાવે છે.
ભારતના લક્ષદ્વીપ ટાપુઓ સૌથી વધુ જોખમમાં છે.
ભારતમાં, આ કટોકટી સૌથી વધુ લક્ષદ્વીપની આસપાસ અનુભવાઈ રહી છે. અરબી સમુદ્રમાં આ ટાપુ જૂથ તેના સુંદર કોરલ રીફ્સ માટે જાણીતું છે. જો કે, લાંબા સમય સુધી દરિયાઈ ગરમીના મોજા અથવા અસામાન્ય રીતે ગરમ સમુદ્રના પાણીને કારણે, વ્યાપક કોરલ બ્લીચિંગ નોંધાયું છે. જ્યાં એક સમયે જીવંત ખડકો એક સમયે લહેરાતા હતા, ત્યાં હવે સફેદ, નિર્જીવ ક્ષેત્રો બાકી છે. વૈજ્ઞાનિકો આને “દરિયાઈ કબ્રસ્તાન” કહી રહ્યા છે. આ ફક્ત સુંદરતાનું નુકસાન નથી, પરંતુ સમગ્ર દરિયાઈ ઇકોસિસ્ટમ અને માનવ જીવન માટે એક મોટો ખતરો છે. બ્લીચિંગને કારણે કોરલ તેમનો રંગ ગુમાવે છે અને સફેદ થઈ જાય છે. જો તાપમાન લાંબા સમય સુધી ઊંચું રહે તો તેઓ સંપૂર્ણપણે મરી પણ શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે લક્ષદ્વીપમાં ઘણા ખડકો ગંભીર જોખમમાં છે.
સમુદ્રના આ રંગબેરંગી જંગલો કેમ મરી રહ્યા છે?
“દરિયાઈ કબ્રસ્તાન” શબ્દનો ઉપયોગ ઝડપથી મરી રહેલા પરવાળાના ખડકોનું વર્ણન કરવા માટે થઈ રહ્યો છે. ડાઉન ટુ અર્થના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા 24 વર્ષમાં વિશ્વભરમાં પરવાળાના આવરણમાં લગભગ 50% ઘટાડો થયો છે, જે 37.24% થી 19.6% થયો છે. જો સમુદ્રનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં થોડું પણ વધારે હોય તો પરવાળા તણાવમાં આવે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં લક્ષદ્વીપની આસપાસ દરિયાઈ પાણીનું તાપમાન સતત વધી રહ્યું છે, જેના કારણે વ્યાપક બ્લીચિંગ થઈ રહ્યું છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે 1998, 2010, 2015 અને તે પછી પણ બ્લીચિંગની ઘટનાઓ બની છે. પરવાળાના ખડકો પથ્થરો અથવા છોડ જેવા હોય છે, પરંતુ તે જીવંત પ્રાણીઓ છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
તેમાં પોલિપ્સ નામના નાના જીવો હોય છે જે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટના હાડપિંજર બનાવે છે. જ્યારે તાપમાન વધે છે, ત્યારે આ શેવાળ બહાર કાઢવામાં આવે છે, અને પરવાળા સફેદ થવા લાગે છે અને મૃત્યુ પામે છે. આને કોરલ બ્લીચિંગ કહેવામાં આવે છે. પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં, તેની અસર પહેલા કરતાં વધુ ગંભીર રહી છે. ઘણી જગ્યાએ પરવાળાના આવરણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધવામાં આવ્યો છે, જે દરિયાઈ જૈવવિવિધતા માટે મોટો ખતરો છે.
મુખ્ય કારણ: સમુદ્રનું તાપમાન વધવું
જ્યારે સમુદ્રનું તાપમાન 1-2 ડિગ્રી વધે છે, ત્યારે કોરલ તણાવગ્રસ્ત બને છે અને બ્લીચિંગ શરૂ થાય છે. સતત ગરમી દરિયાઈ ગરમીના મોજાઓનું કારણ બને છે, જે બ્લીચ થયેલા કોરલનો નાશ કરે છે. 2024 માં, લક્ષદ્વીપમાં 84.6% કોરલ બ્લીચિંગ નોંધાયું હતું. વધુમાં, ગટર, પ્લાસ્ટિક કચરો, કૃષિ ખાતરો અને ઔદ્યોગિક રસાયણો કોરલને નુકસાન પહોંચાડે છે. CO2 વધતો જાય છે તે સમુદ્રને એસિડિફાઇ કરી રહ્યું છે. માછલીઓની વસ્તીમાં ઘટાડો શેવાળને અનિયંત્રિત રીતે ફેલાવે છે અને કોરલને દબાવી દે છે. દરિયાકાંઠાના બાંધકામ, પર્યટન અને ડાઇવિંગ પણ નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે. 4,000 થી વધુ માછલીની પ્રજાતિઓ કોરલ પર આધાર રાખે છે. તેઓ આશ્રય, ખોરાક અને સંવર્ધન સ્થળ પૂરું પાડે છે. સ્વસ્થ ખડકો 97% તરંગ ઊર્જા શોષી લે છે અને તોફાનોથી દરિયાકાંઠાનું રક્ષણ કરે છે. વિશ્વભરમાં એક અબજથી વધુ લોકો તેમની સાથે સીધા કે પરોક્ષ રીતે જોડાયેલા છે.
આ પણ વાંચો:Health Tips : ફેટી લીવરના દર્દીઓએ દરરોજ સવારે જરૂર કરો આ કામ












