નેશનલ

FSSAIની મોટી કાર્યવાહી : 150થી વધુ એકમોને નોટીસ, 50 હજાર પ્રોડક્ટ કરાયા જપ્ત

action by FSSAI : 2026નું વર્ષ દેશના ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમનકાર, FSSAI માટે નોંધપાત્ર અને સુસંગત પગલાં દ્વારા ચિહ્નિત થયેલ છે. મેથી ઓગસ્ટ સુધી, દર મહિને એક મોટી ખાદ્ય અથવા પીણા કંપની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. ક્યારેક ખોટા લેબલ દાવાઓ માટે, ક્યારેક અનધિકૃત ઘટકો અથવા કપટપૂર્ણ લેબલિંગ માટે. 22 ઓગસ્ટના રોજ FSSAI એ અહેવાલ આપ્યો કે, તેણે તાજેતરના મહિનાઓમાં 150થી વધુ નોટિસ જાહેર કરી છે, જેમાં નેસ્લે ઇન્ડિયા, પેપ્સિકો, કોકા-કોલા ઇન્ડિયા, એબોટ ઇન્ડિયા, રેડ બુલ, ડેનોન ઇન્ડિયા, મોન્સ્ટર એનર્જી, હેલ એનર્જી, મોન્ડેલેઝ ઇન્ડિયા, ડિયાજીઓ, પેર્નોડ રિકાર્ડ, ફેરેરો ઇન્ડિયા અને કેનવ્યૂ જેવી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે.

 

નિયમનકારે એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં જણાવ્યું કે, આ નોટિસ ભ્રામક જાહેરાતો, ખોટા દાવાઓ અને લેબલિંગ નિયમોના ઉલ્લંઘન માટે જાહેર કરવામાં આવી છે. આ એક અલગ ઘટના નથી; તાજેતરના મહિનાઓમાં અસંખ્ય ઉદાહરણો જોવા મળ્યા છે જ્યાં FSSAI એ કડક પગલાં લીધા છે. ચાલો તે પગલાં વિશે વિગતવાર જાણીએ અને સમજવાનો પ્રયાસ કરીએ કે કઈ કંપનીઓ ખોટી કરી રહી છે જેના કારણે આ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.

 

FSSAIના પશ્ચિમ પ્રાદેશિક કાર્યાલયે ગુજરાતના વડોદરાના સાવલીમાં એક ઉત્પાદન એકમમાંથી આશરે રૂ.31.61 લાખનો આલ્કલાઇન પાણીનો સ્ટોક જપ્ત કર્યો. પ્રયોગશાળા પરીક્ષણોમાં પાણીમાં ફુલવિક એસિડ હોવાનું બહાર આવ્યું, જે પેકેજ્ડ પીવાના પાણીમાં માન્ય ઘટક નથી. પેકેજિંગમાં ઉત્પાદનનું નામ અથવા ઘટકોની યાદી આપવામાં આવી ન હતી, જ્યારે બોટલોમાં કાળા કણો મળી આવ્યા હતા. ફૂડ સેફ્ટી કનેક્ટ પોર્ટલ પર મળેલી ગ્રાહક ફરિયાદ બાદ આ કાર્યવાહી કરાઈ હતી.

કેસ 2 – દિલ્હીમાં 50,000થી વધુ ઉત્પાદનો જપ્ત, FIR નોંધાઈ

 

FSSAIએ દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિલ્હીના ઓખલા ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં વેસ્ટએન્ડ કોર્પોરેશન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ પર દરોડા દરમિયાન મોટા પાયે છેતરપિંડીભર્યા રિલેબલિંગ શોધી કાઢ્યું. કંપની ઉત્પાદનોની ઉત્પાદન તારીખ, સમાપ્તિ તારીખ અને બેચ નંબર ભૂંસી રહી હતી અને તેમને ફરીથી છાપી રહી હતી. ઘટનાસ્થળેથી 50,000થી વધુ ચેડા થયેલા ફૂડ પેક, રાસાયણિક સોલવન્ટ અને પ્રિન્ટિંગ મશીનો મળી આવ્યા હતા. ઓપરેટર સામે FIR દાખલ કરવામાં આવી હતી.

કેસ 3 – ઉચ્ચ કેફીનયુક્ત પીણાંના ‘એનર્જી ડ્રિંક’ લેબલિંગ પર કડકતા

 

FSSAIએ સ્ટિંગ, રેડ બુલ, મોન્સ્ટર બેવરેજ, કેમ્પા એનર્જી અને હેલ એનર્જી જેવી કંપનીઓને નોટિસ ફટકારી છે. નિયમનકારે જણાવ્યું હતું કે, ભારતમાં ‘એનર્જી ડ્રિંક’ નામની કોઈ સત્તાવાર શ્રેણી નથી. ‘શરીર અને મનને શક્તિ આપવી’ અને ‘સામાન્ય નબળાઈમાં મદદ કરવી’ જેવા દાવાઓને પણ ભ્રામક માનવામાં આવ્યા હતા. કંપનીઓને લેબલ બદલવા માટે 90 દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો.

કેસ 4 : “100%” અને “સ્વસ્થ” જેવા દાવાઓ પર કાર્યવાહી

 

FSSAI એ ઘણી કંપનીઓને નોટિસ ફટકારી છે, જેમાં પેકેજિંગ અને જાહેરાતો પર “સ્વસ્થ,” “કુદરતી,” “તાજા,” “100%,” અને “કોઈ ખાંડ ઉમેરાઈ નથી” જેવા દાવાઓના ઉપયોગ પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. આ પછી એમવે ઇન્ડિયા, ઇમામી અને બોન બિસ્કિટ સહિત છ કંપનીઓએ તેમના ઉત્પાદનોમાંથી આવા દાવાઓ દૂર કર્યા છે અથવા તેમાં ફેરફાર કર્યા છે.

કેસ 5 – 150થી વધુ નોટિસ, મુખ્ય ફૂડ બ્રાન્ડ્સને બનાવ્યા નિશાન

 

22 ઓગસ્ટના રોજ FSSAIએ જાહેરાત કરી કે, નેસ્લે ઇન્ડિયા, પેપ્સિકો, કોકા-કોલા ઇન્ડિયા, એબોટ ઇન્ડિયા, રેડ બુલ, ડેનોન ઇન્ડિયા, મોન્સ્ટર એનર્જી, હેલ એનર્જી, મોન્ડેલેઝ ઇન્ડિયા, ડિયાજીઓ, પેર્નોડ રિકાર્ડ, ફેરેરો ઇન્ડિયા અને કેનવ્યૂ સહિતની કંપનીઓને 150 થી વધુ નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે. આ નોટિસ ભ્રામક જાહેરાતો, ખોટા દાવાઓ અને લેબલિંગ નિયમોના ઉલ્લંઘન સાથે સંબંધિત છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

 

કેસ 6 – ઇ-કોમર્સ કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી

 

ઓગસ્ટમાં, એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ જેવી ઇ-કોમર્સ કંપનીઓને 12 નોટિસ મોકલવામાં આવી હતી. એમેઝોન વેરહાઉસનું લાઇસન્સ પણ રદ કરવામાં આવ્યું હતું.

કેસ 7 – રેસ્ટોરન્ટ ચેઇન સામે કાર્યવાહી, ડોમિનોઝના 5 લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ

 

આ મહિને KFC, મેકડોનાલ્ડ્સ, પિઝા હટ, ડોમિનોઝ અને કોસ્ટા કોફી જેવી ફૂડ સર્વિસ ચેઇન્સને 30થી વધુ નોટિસ મોકલવામાં આવી હતી. આમાંથી, પાંચ ડોમિનોઝ આઉટલેટના લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા.

કયા નિયમોનું થઈ રહ્યું છે ઉલ્લંઘન?

 

ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો નિયમો હેઠળ, ખાદ્ય ઉત્પાદન પર કરવામાં આવેલ કોઈપણ દાવો સચોટ, સ્પષ્ટ, સરળતાથી સમજી શકાય તેવો અને ગેરમાર્ગે દોરનારો ન હોવો જોઈએ. આનો અર્થ એ છે કે, કંપની તેના ઉત્પાદનને “સ્વસ્થ”, “100% શુદ્ધ,” “કુદરતી” અથવા નક્કર વૈજ્ઞાનિક આધાર વિના કોઈ ચોક્કસ સ્વાસ્થ્ય લાભો હોવાનો દાવો કરી શકતી નથી.

 

તેવી જ રીતે, લેબલમાં ઉત્પાદનનું નામ, સંપૂર્ણ અને સચોટ ઘટક માહિતી, અને ઉત્પાદન અને સમાપ્તિ તારીખો શામેલ હોવી જોઈએ. કોઈપણ ચેડા, ભૂંસી નાખવા અથવા ફરીથી છાપવાથી ખોટી બ્રાન્ડિંગ અને ગુનાહિત ચેડા થઈ શકે છે. “એનર્જી ડ્રિંક્સ” જેવી ઉત્પાદન શ્રેણીઓ માટે જે માટે ભારતમાં કોઈ સ્થાપિત ધોરણો અસ્તિત્વમાં નથી, તે નામનો ઉપયોગ અથવા કોઈપણ સંબંધિત દાવાને નિયમો વિરુદ્ધ ગણવામાં આવે છે. ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો અધિનિયમ, 2006 હેઠળ, ગંભીર ઉલ્લંઘનો જોવા મળે છે, જેમાં લાઇસન્સ સસ્પેન્શન અથવા રદ કરવા અને ફોજદારી આરોપો દાખલ કરવા સહિત, જેમ કે દિલ્હી રિલેબલિંગ કેસમાં થયું હતું.

મોટા પરિવર્તનના સંકેતો

 

આ ક્રિયાઓ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, FSSAIનું ધ્યાન હવે ખોરાકની ગુણવત્તા અને સલામતી સુધી મર્યાદિત નથી. પેકેજ પરની દરેક લાઇન અને જાહેરાતમાં કરવામાં આવેલા દરેક દાવાની સત્યતા પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. મોટી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ, પછી ભલે તેઓ પેકેજ્ડ ફૂડ, બેવરેજીસનું ઉત્પાદન કરે, અથવા ક્વિક-સર્વિસ રેસ્ટોરન્ટ ચલાવે, હવે સમાન તપાસ હેઠળ છે. ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સે તેમના વેરહાઉસ અને વેચાણકર્તાઓ દ્વારા વેચાતા ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા પણ સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ.

 

સુપ્રીમ કોર્ટે પણ આ મામલે સક્રિય બન્યું છે. કોર્ટે તાજેતરમાં કેન્દ્ર સરકાર અને FSSAI ને ખાંડ, મીઠું અને સંતૃપ્ત ચરબીવાળા ખાદ્ય ઉત્પાદનો પર ફ્રન્ટ-ઓફ-પેક ચેતવણી લેબલ લાગુ કરવામાં વિલંબ બદલ ઠપકો આપ્યો હતો. દરમિયાન, એનર્જી ડ્રિંક ઉત્પાદકો FSSAI ના નિર્ણય સામે સતત દબાણ કરી રહ્યા છે. તેમનો દલીલ છે કે, “એનર્જી ડ્રિંક” શબ્દ દૂર કરવાથી ગ્રાહકોની મૂંઝવણ વધશે અને વર્ષોથી બનેલી બ્રાન્ડ્સને નુકસાન થશે.

 

જો કે, નિયમનકારે 90-દિવસની સમયમર્યાદામાં રાહત આપી નથી. એકંદરે, મે થી ઓગસ્ટ સુધીની આ સાત કાર્યવાહી સૂચવે છે કે ફૂડ લેબલિંગ, જાહેરાતના દાવાઓ અને ઈ-કોમર્સ દ્વારા વેચાતા ઉત્પાદનો પર દેખરેખ આગામી મહિનાઓમાં વધુ તીવ્ર બની શકે છે. જે કંપનીઓએ હજુ સુધી તેમના દાવાઓ અથવા લેબલોમાં સુધારો કર્યો નથી તેમને વધુ નોટિસ અથવા કડક કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

આ પણ વાંચો : વિદેશમાં પ્રવાસ કરવો સરળ : એરપોર્ટ પર ઈમિગ્રેશન નિયમોમાં મોટો ફેરફાર

Back to top button