Lifestyle News : અશ્વગંધાની લાંબા ગાળાની સલામતીની તપાસ કરતી એક મોટી ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં આશાસ્પદ પરિણામો મળ્યા છે. ફ્રન્ટિયર્સ ઇન મેડિસિનના સંશોધન મુજબ, જે સહભાગીઓએ 24 અઠવાડિયા સુધી પ્રમાણિત અશ્વગંધા મૂળનો અર્ક લીધો હતો, તેમાં સારવાર સંબંધિત યકૃત અથવા કિડનીને નુકસાનના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી. અશ્વગંધાનું સતત સેવન કરવામાં આવ્યું હતું અને પ્રતિકૂળ અસરોને કારણે કોઈ પણ સહભાગી બહાર નીકળ્યા ન હતા.

અભ્યાસમાં ભાગ લેનારાઓને બે જૂથોમાં વહેંચવામાં આવ્યા હતા. એક જૂથને દરરોજ 500 મિલિગ્રામ જેલ્ડ અશ્વગંધા મૂળનો અર્ક મળ્યો, જે 4 ગ્રામ કાચા અશ્વગંધા મૂળ પાવડરની સમકક્ષ હતો. બીજા જૂથને સમાન પ્લેસિબો મળ્યો.

પત્નીએ પકડી લીધું

આ ટ્રાયલ ભારતના સાત સંશોધન કેન્દ્રો પર હાથ ધરવામાં આવી હતી. ક્લિનિકલ, લેબોરેટરી અને ઇમ્યુનોલોજીકલ પરીક્ષણો દ્વારા સહભાગીઓના સ્વાસ્થ્યનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. 1,200 સહભાગીઓમાંથી, 1,032, અથવા 86%, એ અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. સહભાગીઓને 24 અઠવાડિયા માટે દવા અથવા પ્લેસિબો મળ્યો અને પછી 28 અઠવાડિયા સુધી તેનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું.

યકૃત અને કિડની પરીક્ષણોમાં શું બહાર આવ્યું?

અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, અશ્વગંધાનો ઉપયોગ દરમિયાન યકૃત અને કિડનીના કાર્ય પરિમાણો સામાન્ય સંદર્ભ શ્રેણીમાં રહ્યા. યકૃત ઉત્સેચકો, બિલીરૂબિન, ક્રિએટિનાઇન અને બ્લડ યુરિયા માટેના પરીક્ષણોમાં સારવાર સંબંધિત યકૃત અથવા કિડનીની ઇજાના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી.

અભ્યાસ દરમિયાન કોઈ ગંભીર પ્રતિકૂળ ઘટનાઓ જોવા મળી ન હતી જેને અભ્યાસ દરમિયાન હસ્તક્ષેપ સાથે સંબંધિત માનવામાં આવી હતી. પ્રતિકૂળ અસરોને કારણે કોઈ સહભાગીએ અભ્યાસમાંથી પાછી ખેંચી લીધી ન હતી. સંશોધકોના મતે, 24 અઠવાડિયા દરમિયાન પ્રમાણિત અશ્વગંધા મૂળના અર્કની સલામતી અને સહનશીલતા પ્રોફાઇલ અનુકૂળ હતી.

રસી-પ્રેરિત રોગપ્રતિકારક શક્તિનું પણ મૂલ્યાંકન કરાયું

સંશોધનમાં કોવિશિલ્ડ રસી પછી વિકસિત રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ પર 24-અઠવાડિયાના અશ્વગંધા ઉપયોગની અસરની પણ તપાસ કરવામાં આવી હતી. પરિણામોમાં અશ્વગંધા અને પ્લેસબો બંને જૂથોમાં 85% થી વધુ વાયરસ-નિષ્ક્રિયકરણ પ્રવૃત્તિ દર્શાવવામાં આવી હતી. બંને જૂથો વચ્ચે કોઈ આંકડાકીય રીતે નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળ્યો નથી. સંશોધકોના મતે, અભ્યાસમાં રસી દ્વારા પ્રાપ્ત રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવમાં અશ્વગંધાનું સેવન દખલ કરતું હોવાના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

9 સંસ્થાઓના 45 સંશોધકોએ અભ્યાસ હાથ ધર્યો

આ ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં આયુર્વેદ, ક્લિનિકલ મેડિસિન, રુમેટોલોજી, પૂરક અને સંકલિત સ્વાસ્થ્ય સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોના 45 સંશોધકો સામેલ હતા. કુલ 9 સંસ્થાઓએ અભ્યાસમાં ભાગ લીધો હતો.

આમાં શામેલ છે:

સેન્ટ્રલ કાઉન્સિલ ફોર રિસર્ચ ઇન આયુર્વેદિક સાયન્સ (CCRAS)

ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદ (AIIA)

નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદ, જયપુર

આયુષ સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ

ટ્રાન્સલેશનલ હેલ્થ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ

સેન્ટર ફોર કોમ્પ્લિમેન્ટરી એન્ડ ઇન્ટિગ્રેટિવ હેલ્થ

ઇન્ટરડિસિપ્લિનરી સ્કૂલ ઓફ હેલ્થ સાયન્સ, સાવિત્રીબાઈ ફૂલે પુણે યુનિવર્સિટી

આ ટ્રાયલ CTRI/2021/06/034496 હેઠળ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ રજિસ્ટ્રી-ઇન્ડિયા (CTRI) માં નોંધાયેલ હતી.

આયુષ મંત્રાલય: અભ્યાસ આયુર્વેદ માટે વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓને મજબૂત બનાવવામાં મદદરૂપ

આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાએ અભ્યાસના તારણોને આયુર્વેદિક સારવારની સલામતી અને યોગ્ય ઉપયોગ અંગેના વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓને મજબૂત બનાવતા ગણાવ્યા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ક્લિનિકલ સંશોધન આયુર્વેદ માટેના વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓને મજબૂત બનાવે છે અને આધુનિક આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીમાં તેની સંભાવનાને વધુ સારી રીતે સમજવામાં મદદ કરે છે. તેમના મતે, સખત વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોના પુરાવા આરોગ્ય અને સુખાકારીના ક્ષેત્રમાં આયુર્વેદ અને તેની સારવારના જવાબદાર વૈશ્વિક ઉપયોગને પણ સમર્થન આપે છે.

મુખ્ય સંશોધકે શું કહ્યું?

પુણે સ્થિત સેન્ટર ફોર રુમેટિક ડિસીઝ અને આયુષ ડિસ્ટિંગ્વિશ્ડ સાયન્ટિસ્ટ ચેરના ડિરેક્ટર અને ચીફ રુમેટોલોજિસ્ટ ડૉ. અરવિંદ ચોપરાએ જણાવ્યું હતું કે આ વિશાળ, બહુ-કેન્દ્ર, રેન્ડમાઇઝ્ડ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ 24 અઠવાડિયા સુધી પ્રમાણિત અશ્વગંધાની સલામતી અને સહનશીલતા અંગે મહત્વપૂર્ણ પુરાવા પૂરા પાડે છે. ડૉ. ચોપરાના મતે, સમગ્ર અભ્યાસ દરમિયાન યકૃત અને કિડનીના કાર્ય પરિમાણો સામાન્ય શારીરિક સંદર્ભ શ્રેણીમાં રહ્યા, અને સારવાર-સંબંધિત યકૃત અથવા કિડનીને કોઈ ઇજા જોવા મળી ન હતી.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, અશ્વગંધા જૂથ અને પ્લેસબો જૂથ બંનેમાં વાયરસ-તટસ્થ પ્રવૃત્તિનું સ્તર ઊંચું રહ્યું. તેમના મતે, મજબૂત, નિયંત્રિત વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો દ્વારા પ્રમાણિત આયુર્વેદિક દવાઓનું મૂલ્યાંકન કરવું મહત્વપૂર્ણ છે.

આયુર્વેદના પરંપરાગત પાયા સાથે આધુનિક વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન જરૂરી

આયુષના રાષ્ટ્રીય પ્રોફેસર અને અભ્યાસના સહ-લેખક પ્રો. ભૂષણ પટવર્ધને જણાવ્યું હતું કે આ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે આયુર્વેદનું મૂલ્યાંકન આધુનિક વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને કેવી રીતે કરી શકાય છે, જ્યારે તે તેના પરંપરાગત પાયાને જાળવી રાખે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે 24 અઠવાડિયામાં પ્રાપ્ત થયેલા અનુકૂળ સલામતી અને સહનશીલતાના પરિણામો પ્રમાણિત અશ્વગંધા ઉત્પાદનો માટે ક્લિનિકલ પુરાવાઓને વધારે છે અને આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીઓમાં તેમના જવાબદાર એકીકરણ માટે પુરાવા-આધારિત અભિગમની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે.

CCRAS ના ડિરેક્ટર જનરલ પણ તેને મહત્વપૂર્ણ જણાવ્યું

સેન્ટ્રલ કાઉન્સિલ ફોર રિસર્ચ ઇન આયુર્વેદિક સાયન્સ (CCRAS)ના ડિરેક્ટર જનરલ પ્રો. (વૈદ્ય) રવિનારાયણ આચાર્યએ જણાવ્યું હતું કે નિયંત્રિત પરિસ્થિતિઓમાં 24 અઠવાડિયા માટે પ્રમાણિત અશ્વગંધા મૂળના અર્કના ઉપયોગ સાથે સંકળાયેલા આ બહુ-કેન્દ્રીય અજમાયશના તારણો સલામતી અને સહનશીલતા અંગે મહત્વપૂર્ણ પુરાવા પ્રદાન કરે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આવા સારી રીતે હાથ ધરવામાં આવેલા ક્લિનિકલ અભ્યાસો આયુર્વેદ માટે વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓને મજબૂત કરવા અને પ્રમાણિત આયુર્વેદિક ઉત્પાદનોના જવાબદાર અને પુરાવા-આધારિત ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આવશ્યક છે.

આ પણ વાંચો : પેકેજ્ડ ફૂડ પર લાગશે રેડ વૉર્નિંગ લેબલ, જાણો ક્યારે થશે નિયમ લાગુ