રાફેલ પર ફ્રાન્સે આપ્યો પ્રસ્તાવ, જાણો ભારતમાં કેટલાક જેટ બનાવવાની તૈયારી?

Rafale Deal : ભારત પાસે ટૂંક સમયમાં 200થી વધુ રાફેલ ફાઇટર જેટ હોઈ શકે છે. આશરે રૂ.3.25 લાખ કરોડના 114 નવા રાફેલ માટેનો મેગા સોદો હવે એક ડગલું નજીક આવી ગયો છે. ફ્રાન્સની દસોલ્ટ એવિએશને આ સોદા માટે ભારતને સંપૂર્ણ ટેકનિકલ અને વાણિજ્યિક દરખાસ્ત સુપરત કરી છે. હાલમાં, ભારતીય વાયુસેનાના કાફલામાં પહેલાથી જ 36 રાફેલ અને નૌકાદળ માટે 26 રાફેલ-એમએસ માટે પ્રસ્તાવિત ઓર્ડર કુલ 62 રાફેલ વિમાનો પર લાવે છે.

114 નવા રાફેલના સમાવેશ સાથે, દેશમાં રાફેલ વિમાનોની સંખ્યા 176 સુધી પહોંચી જશે. ભારતીય નૌકાદળ ભવિષ્યમાં 31 વધુ રાફેલને સામેલ કરવાની યોજના પર પણ કામ કરી રહ્યું છે. જો આ દરખાસ્ત પણ આગળ વધે છે, તો ભારત પાસે 200થી વધુ રાફેલ ફાઇટર જેટ હોઈ શકે છે.

બહુ-ભૂમિકા ફાઇટર જેટ મહત્વપૂર્ણ

આ ફક્ત એક જ ફાઇટર જેટ ખરીદવાની વાર્તા નથી. ઓપરેશન સિંદૂર બાદ ભારત તેની હવાઈ શક્તિને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ભારતીય વાયુસેના માટે મોટી સંખ્યામાં આધુનિક મલ્ટી-રોલ ફાઇટર જેટ મહત્વપૂર્ણ બની ગયા છે, ખાસ કરીને ચીન અને પાકિસ્તાન તરફથી સંયુક્ત હવાઈ પડકારને ધ્યાનમાં રાખીને.

ઓપરેશન સિંદૂર પછી હવાઈ યુદ્ધમાં પરિવર્તન આવ્યું

ઓપરેશન સિંદૂરએ સ્પષ્ટ કર્યું કે, ભવિષ્યના સંઘર્ષોમાં, ફક્ત ફાઇટર જેટની ગુણવત્તા જ નહીં, પરંતુ સંખ્યાબંધ, લાંબા અંતરની મિસાઇલો, AESA રડાર, ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ, નેટવર્કિંગ અને સ્ટેન્ડ-ઓફ શસ્ત્રોનું સંપૂર્ણ સંયોજન નિર્ણાયક બનશે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

પાકિસ્તાન પાસે ચીન પાસેથી મેળવેલા J-10C/J-10CE જેવા આધુનિક 4.5-જનરેશનના ફાઇટર છે. પાકિસ્તાનની પોતાની માહિતી અનુસાર, J-10C માં AESA રડાર અને બિયોન્ડ વિઝ્યુઅલ રેન્જ મિસાઇલ ક્ષમતા છે. પાકિસ્તાનના ફાઇટર કાફલામાં JF-17 અને અમેરિકન F-16 પણ શામેલ છે. 2025 ના ભારત-પાકિસ્તાન સંઘર્ષ બાદ ચીને સ્વીકાર્યું કે, તેના ઇજનેરોએ પાકિસ્તાન વાયુસેનાને તકનીકી સહાય પૂરી પાડી હતી. તે સંઘર્ષમાં પ્રથમ વખત વાસ્તવિક લડાઇ પરિસ્થિતિઓમાં ચીની J-10C નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ જ કારણ છે કે, ભારત માટે, રાફેલની સંખ્યામાં વધારો એ ફક્ત સ્ક્વોડ્રન ગેપ ભરવાનો વિષય નથી, પરંતુ હવાઈ લડાઇમાં ગુણવત્તા સાથે જથ્થામાં વધારો કરવાની વ્યૂહરચના પણ છે.

પાકિસ્તાન પાસે છે 420+ લડાયક વિમાનો

સૂત્રો અનુસાર, 2026 સુધીમાં પાકિસ્તાન વાયુસેના પાસે 420થી વધુ લડાયક તૈયાર વિમાનો હશે. આમાં F-16, ચીની J-10C અને સંયુક્ત પાકિસ્તાન-ચીન JF-17નો સમાવેશ થાય છે. પાકિસ્તાને J-10C ને તેની આધુનિક હવાઈ લડાઇ ક્ષમતાના મુખ્ય ઘટક તરીકે સામેલ કર્યું છે. વધુમાં, મોટી સંખ્યામાં JF-17 પાકિસ્તાનના ફાઇટર કાફલાની કરોડરજ્જુ બનાવે છે. આનો અર્થ એ છે કે, ભારત સામે પડકાર ફક્ત પાકિસ્તાનના ફાઇટર જેટથી જ નથી, પરંતુ ચીની શસ્ત્રો, રડાર અને હવાઈ લડાઇ નેટવર્કથી સજ્જ પાકિસ્તાની વાયુ શક્તિથી પણ છે.

બીજી બાજુ, ચીનની હવાઈ શક્તિનો પડકાર

ભારત માટે વાસ્તવિક પડકાર ચીન છે. ચીન ઝડપથી તેના 5મી પેઢીના ફાઇટર કાફલાનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીનના J-20 સ્ટીલ્થ ફાઇટર્સના કાફલામાં ઝડપથી વધારો થયો છે, અને J-35 જેવા નવા સ્ટીલ્થ પ્લેટફોર્મ પણ તેની હવાઈ શક્તિમાં ઉમેરવામાં આવી રહ્યા છે. કેટલાક અંદાજ મુજબ ચીનના J-20 કાફલાની સંખ્યા લગભગ 500 છે.

આ ઉપરાંત, ચીન પાસે J-16 અને J-10C જેવા 4.5-જનરેશનના લડવૈયાઓની મોટી સંખ્યા છે. ચીન ફક્ત તેના ફાઇટર જેટ કાફલામાં વધારો કરી રહ્યું નથી પરંતુ તે ઝડપથી સ્ટીલ્થ, લાંબા અંતરની એર-ટુ-એર મિસાઇલો, AEW&C, ડ્રોન અને નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ પણ વિકસાવી રહ્યું છે.

આનો અર્થ એ છે કે, ભારતે પશ્ચિમી મોરચે પાકિસ્તાનની હવાઈ શક્તિ અને ઉત્તરી મોરચે ચીનની હવાઈ શક્તિનો સામનો કરવા માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ. આ તે જગ્યા છે જ્યાં 114 નવા રાફેલની જરૂર ઊભી થાય છે. ભારત પાસે હાલમાં વાયુસેનામાં 36 રાફેલ છે અને તેણે નૌકાદળ માટે 26 રાફેલ-Msનો ઓર્ડર આપી દીધો છે. આ 62 વિમાનો ઉપરાંત, જો 114 નવા રાફેલ્સનો સોદો અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે અને ભવિષ્યમાં 31 વધુ રાફેલ-એમએસ નૌકાદળને સોંપવામાં આવે, તો ભારતનો કુલ રાફેલ કાફલો 200થી વધુ થઈ શકે છે.

114 નવા રાફેલ્સમાંથી, 94 ભારતમાં બનાવવાની યોજના છે. દસોલ્ટ એવિએશન ભારતીય ઉદ્યોગ સાથે સહયોગમાં આ વિમાનોનું ઉત્પાદન કરશે. MBDA, Safran અને Thales જેવી ફ્રેન્ચ કંપનીઓ પણ આ પ્રોજેક્ટમાં સામેલ થશે. ભારત સ્વદેશી એસ્ટ્રા એર-ટુ-એર મિસાઇલ અને અન્ય ભારતીય શસ્ત્રોને નવા રાફેલ્સમાં એકીકૃત કરવાનું પણ લક્ષ્ય રાખી રહ્યું છે. આનાથી રાફેલ્સ હવે ફક્ત વિદેશી પ્લેટફોર્મ નહીં રહે પરંતુ તેમને ભારતીય શસ્ત્રો અને સેન્સર નેટવર્ક્સ સાથે વધુ ઊંડાણપૂર્વક સંકલિત કરવામાં સક્ષમ બનાવશે.

200+ રાફેલ્સનો અર્થ શું થશે?

જો સંપૂર્ણ યોજના આગળ વધે છે, તો ભારત પાસે એક જ પરિવારના આધુનિક 4.5-જનરેશનના લડવૈયાઓની મોટી સંખ્યા હશે. આનાથી લોજિસ્ટિક્સ, તાલીમ, સ્પેરપાર્ટ્સ અને ઓપરેશનલ ઉપલબ્ધતામાં પણ ફાયદો થઈ શકે છે. સૌથી અગત્યનું, રાફેલનો ઉપયોગ ભારતના લાંબા અંતરના શસ્ત્રો, સ્વદેશી મિસાઇલો, હવામાં બનેલી પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીઓ અને હવાઈ સંરક્ષણ નેટવર્ક સાથે થઈ શકે છે. આનાથી ભારતને બે મોરચે નોંધપાત્ર ફાયદો મળી શકે છે: આધુનિક ફાઇટર જેટની ઉપલબ્ધતા અને વધેલી હડતાલ ક્ષમતા.

રાફેલની સાથે, AMCA, સુખોઈ અને તેજસ પણ

ભારતની વ્યૂહરચના ફક્ત રાફેલ પર આધાર રાખવાની નથી. જ્યારે 114 રાફેલનો હેતુ તાત્કાલિક ફાઇટર સ્ક્વોડ્રન ગેપ ભરવાનો છે, ત્યારે સુપર સુખોઈ, તેજસ Mk-1A, તેજસ Mk-2 અને AMCA જેવા સ્વદેશી પ્રોજેક્ટ્સ ભવિષ્યની હવાઈ શક્તિનું નિર્માણ કરશે. ભારતની યોજના સ્પષ્ટ છે: 200+ રાફેલનો સંભવિત કાફલો ભારતની હવાઈ યુદ્ધ વ્યૂહરચનામાં મુખ્ય ગેમ ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.

આ પણ વાંચો : પટના : અકસ્માતમાં યુવકના મોત બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં ફેલાઈ અરાજકતા, ટોળાએ બસ અને પોલીસ વાહનોને આગ ચાંપી