Business News : જીવનમાં સૌથી મોટી રાહત ત્યારે મળે છે જ્યારે હોમ લોનનો બોજ સંપૂર્ણપણે હળવો થઈ જાય છે. છેલ્લી EMI ચૂકવ્યા પછી મોટાભાગના લોકો રાહતનો શ્વાસ લે છે, કારણ કે તેઓ વિચારે છે કે બેંકમાં તેમનું ખાતું હવે ચૂકવાઈ ગયું છે. જો કે, સંપૂર્ણ લોનની રકમ ચૂકવ્યા પછી પણ, એક મહત્વપૂર્ણ કાર્ય બાકી રહે છે.

નવા નિયમોથી સામાન્ય ગ્રાહકોને નોંધપાત્ર રાહત મળી

બેંકમાંથી મૂળ મિલકતના દસ્તાવેજો સુરક્ષિત રીતે મેળવવા. ઘણીવાર, લોન ચૂકવ્યા પછી પણ સપ્તાહ કે મહિનાઓ પછી પણ, બેંકો મૂળ ઘરના દસ્તાવેજો ગ્રાહકોને પરત કરતી નથી. ગ્રાહકોને તેમના મિલકતના દસ્તાવેજો મેળવવા માટે વારંવાર બેંકના ધક્કા ખાવા પડે છે. આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ કડક પગલાં લીધા છે. નવા નિયમોથી સામાન્ય ગ્રાહકોને નોંધપાત્ર રાહત મળી છે.

RBIનો 30 દિવસનો નિયમ શું છે?

RBIની માર્ગદર્શિકા અનુસાર, લોનની રકમની સંપૂર્ણ ચુકવણી સાથે પ્રક્રિયા સમાપ્ત થતી નથી. RBI એ બેંકો માટે સ્પષ્ટ સમયમર્યાદા નક્કી કરી છે. નવા નિયમો અનુસાર, જ્યારે કોઈ ગ્રાહક તેમની લોન સંપૂર્ણ રીતે ચૂકવે છે, ત્યારે બેંકે 30 દિવસની અંદર તમામ મૂળ મિલકતના દસ્તાવેજો પરત કરવા આવશ્યક છે. વધુમાં, મિલકત પરનો બેંકનો ચાર્જ પણ સંબંધિત રજિસ્ટ્રીમાંથી તાત્કાલિક દૂર કરવો આવશ્યક છે.

આ નિયમો બધી વાણિજ્યિક બેંકો તેમજ NBFCsને લાગુ પડે

આ નિયમો 1 ડિસેમ્બર 2023થી એવા બધા કિસ્સાઓમાં લાગુ થયેલા છે જ્યાં બેંકો અથવા નાણાકીય સંસ્થાઓ ગ્રાહકના મિલકતના દસ્તાવેજો ગીરવે મૂકે છે. આ નિયમો બધી વાણિજ્યિક બેંકો તેમજ નોન-બેંકિંગ નાણાકીય કંપનીઓ (NBFCs)ને લાગુ પડે છે. મંજૂરી પત્રમાં જ, બેંકે લોન ચૂકવ્યા પછી દસ્તાવેજો ક્યાં પરત કરવામાં આવશે તેની માહિતી આપવી આવશ્યક છે. ગ્રાહકો તેમની સુવિધા મુજબ લોન શાખા અથવા કોઈપણ અન્ય નિયુક્ત કાર્યાલયમાંથી તેમના દસ્તાવેજો એકત્રિત કરી શકે છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

બેંકોએ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ ભારે દંડ ચૂકવવો પડશે.

જો બેંક નિર્ધારિત 30-દિવસની સમયમર્યાદામાં તમારા દસ્તાવેજો પરત કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, તો તેને આ ભૂલ માટે ભારે કિંમત ચૂકવવી પડશે. RBIએ સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ આપ્યો છે કે, 30 દિવસ પછીના દરેક દિવસના વિલંબ માટે, બેંકે ગ્રાહકને રૂ. 5,000નું વળતર ચૂકવવું પડશે. આનો અર્થ એ છે કે જો બેંક દસ્તાવેજો પરત કરવામાં 10 દિવસનો વિલંબ કરે છે, તો તેણે રૂ.50,000 સીધા તમારા ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવા પડશે.

એટલું જ નહીં, બેંકે ગ્રાહકને દસ્તાવેજો પરત કરવામાં વિલંબનું કારણ સ્પષ્ટપણે સમજાવવું આવશ્યક છે. આ નિયમ બેંકોના મનસ્વી વર્તનને સંપૂર્ણપણે રોકે છે. આનાથી તે ગ્રાહકોને સીધો ફાયદો થશે જેઓ બેંકના વિલંબને કારણે તેમના દસ્તાવેજો મેળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા.

જો દસ્તાવેજો ખોવાઈ જાય તો બેંકની જવાબદારી શું છે?

ઘણીવાર બેંકની બેદરકારીને કારણે ગ્રાહકોના ઘરગથ્થુ દસ્તાવેજો ખોવાઈ જવાના અથવા નુકસાન થવાના અહેવાલો આવે છે. જો બેંકના કબજામાં રહેલા તમારા મૂળ દસ્તાવેજો ખોવાઈ જાય, તો બેંક સંપૂર્ણપણે જવાબદાર રહેશે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં, બેંકે હસ્તક્ષેપ કરવો પડશે અને ગ્રાહક માટે ડુપ્લિકેટ અથવા પ્રમાણિત નકલની વ્યવસ્થા કરવી પડશે. આ પ્રક્રિયામાં થતો તમામ ખર્ચ બેંક ભોગવશે.

જોકે, આવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં, બેંકને દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયા કરવા માટે વધારાના 30 દિવસ આપવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે, બેંક પાસે ડુપ્લિકેટ દસ્તાવેજો પૂરા પાડવા માટે કુલ 60 દિવસ હશે. જો બેંક 60 દિવસ પછી દસ્તાવેજો પૂરા પાડવામાં નિષ્ફળ જાય, તો દરરોજ રૂ.5,000નો દંડ વસૂલવામાં આવશે, જે સીધો ગ્રાહકને મોકલવામાં આવશે.

ફરિયાદ સાંભળવામાં ન આવે તો અહીં કરવી ફરિયાદ

જો તમને લોન સેટલમેન્ટના 30 દિવસ પછી પણ તમારા મિલકતના દસ્તાવેજો ન મળ્યા હોય, તો તમારે વ્યવસ્થિત અભિગમ અપનાવવો જોઈએ. પ્રથમ, તમારી બેંકમાં લેખિત ફરિયાદ સબમિટ કરો. તમે બેંક પાસેથી લોન ક્લોઝરનો લેખિત પુરાવો અને વિલંબનું કારણ માંગી શકો છો.

તમારી ફરિયાદ સીધી RBI લોકપાલ પાસે નોંધાવી શકાશે

જો બેંક હજુ પણ જવાબ ન આપે, તો તમે તેમની ફરિયાદ નિવારણ પદ્ધતિ સમક્ષ તમારો મુદ્દો ઉઠાવી શકો છો. જો લાંબા સમય પછી પણ બેંકના સ્તરે તમારો મુદ્દો ઉકેલાયો નથી, તો તમે તમારી ફરિયાદ સીધી RBI લોકપાલ (બેંકિંગ લોકપાલ) પાસે નોંધાવી શકો છો. તમારા કેસને મજબૂત બનાવવા માટે, હંમેશા બેંક સાથેના તમામ પત્રવ્યવહારનો લેખિત રેકોર્ડ રાખો.

આ પણ વાંચો : 2 ઓક્ટોબરના રોજ દેશમાં નહીં ચાલે UPI, વેપારીઓએ નો UPI ડેની જાહેરાત કરી