Ayatollah Ali Khamene: શિયા વિશ્વના સૌથી મહાન નેતા, એક મૌલવીથી સર્વોચ્ચ સુપ્રીમ લીડર સુધીની સફર
Ayatollah Ali Khamene: અમેરિકા-ઈઝરાયલના ભીષણ હુમલામાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈનું મોત થયું છે. 86 વર્ષની વયે તેમનું અવસાન મધ્ય પૂર્વના સૌથી શક્તિશાળી વ્યક્તિઓમાંના એકનો અંત દર્શાવે છે. ખામેનેઈ છેલ્લા 37 વર્ષથી ઈરાનમાં સત્તા સંભાળી હતી. તેઓ માત્ર ઈરાનના સૌથી અગ્રણી નેતા જ નહોતા પરંતુ વિશ્વભરમાં શિયા રાજકારણમાં સૌથી અગ્રણી વ્યક્તિઓમાંના એક માનવામાં આવતા હતા.
ખામેનેઈનો જન્મ મૌલવીઓના પરિવારમાં થયો હતો
ખામેનેઈનો જન્મ 19 એપ્રિલ, 1939ના રોજ ઈરાનના મશહદમાં સામાન્ય મૌલવીઓના પરિવારમાં થયો હતો. તેમણે નાની ઉંમરે ધાર્મિક શિક્ષણ શરૂ કર્યું હતું. તેઓ 1950ના દાયકામાં વધુ અભ્યાસ માટે કુમ ચાલ્યા ગયા હતા અને ફક્ત 11 વર્ષની ઉંમરે મૌલવી બન્યા. કુમમાં ખામેનેઈની મુલાકાત ઇસ્લામિક ક્રાંતિના પિતા આયતુલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખુમેનીથી થઈ હતી. ખુમેનીના વિચારોએ ખામેનેઈના જીવનને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યું, અને તેઓ ધીમે ધીમે ખુમેનીના સૌથી વિશ્વસનીય શિષ્યોમાંના એક બન્યા.
ખામેનેઈની હત્યાનો પ્રયાસ
ખામેનેઈએ 1960ના દાયકામાં ઈરાનના શાહ (રાજા) વિરુદ્ધના વિરોધ પ્રદર્શનોમાં સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. શાહની પોલીસે તેમની છ વખત ધરપકડ કરી હતી અને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. 1979માં જ્યારે ઇસ્લામિક ક્રાંતિ સફળ થઈ, ત્યારે ખામેનેઈએ નવી સરકારના મજબૂત સ્તંભ તરીકે ઉભરી આવ્યા. 1981માં, એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન તેમના પર બોમ્બમારો કરવામાં આવ્યો, જેના કારણે તેમનો જમણો હાથ કાયમ માટે લકવાગ્રસ્ત થઈ ગયો હતો.
રાષ્ટ્રપતિ પદ અને ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધ
ખામેનેઈને ઈરાનના નાયબ સંરક્ષણ પ્રધાન તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા, અને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, તેમણે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ની રચના કરી. આજે, IRGC ઈરાનની સૌથી શક્તિશાળી લશ્કરી દળ છે. ખામેનેઈને 1981માં ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા અને લગભગ 8 વર્ષ સુધી સેવા આપી. તેમના રાષ્ટ્રપતિ પદ દરમિયાન, ઇરાકી સરમુખત્યાર સદ્દામ હુસૈને ઈરાન પર હુમલો કર્યો, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે આઠ વર્ષનું યુદ્ધ ચાલ્યું હતું.
સર્વોચ્ચ નેતાની નિમણૂક
1989માં આયતુલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખુમેનીનું અવસાન થયું. તેમના મૃત્યુ પછી, અલી ખામેનેઈને ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, ઈરાને તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને ઝડપથી આગળ ધપાવ્યો. આના કારણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ સાથે દુશ્મનાવટભર્યા સંબંધો બન્યા. ખામેનેઈને ખૂબ જ કડક અને કટ્ટરપંથી નેતા તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા.
હવે ઈરાનનું ભવિષ્ય શું છે?
ખામેનેઈના મૃત્યુ બાદ હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે તેનો અનુગામી કોણ હશે. ઈરાને ટૂંક સમયમાં નવા સર્વોચ્ચ નેતાની જાહેરાત કરવાની વાત કરી છે. ખામેનેઈના પુત્ર, મોજતબા ખામેની અને ઈરાનના સ્થાપક, આયતુલ્લાહ ખુમેનીના પૌત્ર હસન ખુમેનીને ઈરાનના આગામી સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે ગણવામાં આવી રહ્યા છે. જો કે, નવા સર્વોચ્ચ નેતાની પસંદગી “નિષ્ણાતોની પરિષદ” દ્વારા કરવામાં આવશે અને IRGC આ પ્રક્રિયામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.
આ પણ વાંચો : અમેરિકા-ઈઝરાયલના હુમલામાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર ખામેનેઈનું મોત, પરિવારના સદસ્યો પણ માર્યા ગયા
