‘વોટ બિહારી આપશે તો નોકરી પણ…’ જાણો શું છે નીતિશ કુમારની ડોમિસાઇલ નીતિ?
બિહારઃ 4 ઓગસ્ટ, 2025: Bihar Domicile Policy: બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે શિક્ષક ભરતીમાં ડોમિસાઇલ નીતિ લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નીતિના કારણે ભરતીમાં બિહારના નિવાસીઓને જ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. આ બદલાવ TRE-4 (Teacher Recruitment Exam-4), TRE-5થી લાગુ કરવામાં આવશે. એવામાં પ્રશ્ન છે કે, આખરે ડોમિસાઇલ નીતિ શું હોય છે અને બિહારમાં ડોમિસાઇલને લઈને શું કહાણી રહી છે…
શું હોય છે ડોમિસાઇલ નીતિ?
ડોમિસાઇલનો અર્થ છે કે, નિવાસી અથવા ઘર એટલે એ જ રાજ્યનો નિવાસી. કોઈપણ ભરતીમાં ડોમિસાઇલ નીતિ લાગુ થવાનો અર્થ છે કે, આ ભરતીમાં એવા રાજ્યના લોકો જ એપ્લાઇ કરી શકે છે અને નોકરી આપવામાં ફક્ત એ રાજ્યના નિવાસીઓને જ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. જે પણ સંબંધિત રાજ્યના વોટર હશે, તે જ આ ભરતીમાં એપ્લાઇ કરી શકશે. આ સિવાય પેરેન્ટ્સના નિવાસી હોવું, પતિનું નિવાસી હોવું, ઘર હોવું વગેરે શરતોથી ડોમિસાઇલની કેટેગરીમાં સામેલ થઈ શકે છે.
જો બિહારની વાત કરીએ, તો ડોમિસાઇલ નીતિ લાગુ થયા પછી, ટૂંક સમયમાં થનારી શિક્ષક ભરતીમાં બિહારના લોકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. ડોમિસાઇલનો આ મુદ્દો બિહારમાં ઘણા સમયથી ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે. તો ચાલો જાણીએ કે રાજ્યમાં ડોમિસાઇલ અંગે અત્યાર સુધી શું થયું છે…
બિહારમાં શું છે ડોમિસાઇલની કહાણી?
નીતિશ કુમાર માટે ડોમિસાઇલનો મુદ્દો નવો નથી. 2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે ડોમિસાઇલ નીતિ લાગુ કરવાનું વચન આપ્યું હતું. એટલું જ નહીં, જ્યારે સરકાર બની ત્યારે નીતિશ કુમારે પણ તેનો અમલ કર્યો. પરંતુ તે લાંબો સમય ટકી ન શક્યું અને અઢી વર્ષ પછી, જુલાઈ 2023માં તેને નાબૂદ કરવામાં આવ્યું. જેમ જેમ ચૂંટણી નજીક આવી, તેમ તેમ અન્ય પક્ષોએ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો અને તેના અમલીકરણની માંગ કરી.
રાજકીય પક્ષોએ કરી માંગ
પ્રશાંત કિશોરથી લઈને આરજેડી સુધી, દરેક લોકો તેના અમલીકરણની માંગ કરી રહ્યા હતા. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું હતું કે, સ્થળાંતર રોકવા અને બેરોજગારીના સંકટને દૂર કરવા માટે ડોમિસાઇલ નીતિ જરૂરી છે. તે જ સમયે, આરજેડીએ કહ્યું કે, જો રાજ્યમાં તેમની સરકાર બનશે, તો ડોમિસાઇલ નીતિ લાગુ કરવામાં આવશે. માર્ગ દ્વારા, જ્યારે ડોમિસાઇલ નીતિ દૂર કરવામાં આવી ત્યારે આરજેડી સરકારમાં હતી. તે સમયે, સરકારે દલીલ કરી હતી કે આ નીતિને સમાપ્ત કરવાનું કારણ એ હતું કે શાળાઓમાં ગણિત અને વિજ્ઞાન શીખવવા માટે સારા શિક્ષકો ઉપલબ્ધ નહોતા.
આ અંગે રાજ્યમાં વિદ્યાર્થીઓએ લાંબા સમયથી વિરોધ પ્રદર્શન પણ કર્યું હતું. જેમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ‘બિહારીઓ મતદાન કરે છે અને બહારના લોકો નોકરીઓ લે છે, આ હવે નહીં ચાલે.’
શું છે ટીઆરઈ-4 ભરતી?
રાજ્યમાં ટૂંક સમયમાં TRE-4 ભરતીનું આયોજન કરવામાં આવશે. થોડા મહિના પહેલા સરકારે જાહેરાત કરી હતી કે રાજ્યની 70 હજારથી વધુ શાળાઓમાં શિક્ષકોની નિમણૂક કરવામાં આવશે. જેમાં લેખિત પરીક્ષા અને દસ્તાવેજ ચકાસણીનો સમાવેશ થશે.
બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે શિક્ષણ વિભાગને સરકારી શાળાઓમાં શિક્ષકોની ભરતી માટે BPSC TRE 4 પરીક્ષા ટૂંક સમયમાં યોજવા જણાવ્યું છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે, પરીક્ષા ટૂંક સમયમાં યોજાઈ શકે છે. આમાં TRE એટલે Teacher Recruitment Examination છે.
આ પણ વાંચોઃ પરિવારના દરેક મેમ્બરના મોબાઈલ નંબરમાં સમાનતા રહેશે, જાણો કઈ કંપની આપી રહી છે આ સુવિધા
આ પણ વાંચોઃ ભારતની પ્રથમ AI આંગણવાડીનો અહીં થયો પ્રારંભ, ગ્રામીણ શિક્ષણમાં ટેકનોલોજીનો યુગ શરૂ
