ઓપરેશન સિંદૂરમાં રાફેલના ડરથી પાકિસ્તાને F-16 ફ્લીટ જમીન પર રાખી હતી? પૂર્વ PAF અધિકારીનો મોટો દાવો

National News: ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતના રાફેલ ફાઇટર જેટ અને તેની લાંબા અંતરની Meteor મિસાઇલને લઈને પાકિસ્તાન એરફોર્સમાં ભારે ચિંતા હતી તેવો મોટો દાવો સામે આવ્યો છે. પાકિસ્તાન એરફોર્સના નિવૃત્ત એર કમોડોર ખાલિદ ચિશ્તીએ દાવો કર્યો છે કે રાફેલની મેટિયોર મિસાઇલની વધુ રેન્જને કારણે પાકિસ્તાને પોતાની F-16 ફ્લીટને મોટા ભાગે જમીન પર જ રાખી હતી. જોકે આ નિવેદન પૂર્વ પાકિસ્તાની અધિકારીનો માત્ર દાવો છે.

અહેવાલ મુજબ મે 2025માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા સૈન્ય ટકરાવ દરમિયાન પાકિસ્તાની F-16 પર લાગેલી AMRAAM મિસાઇલની સરખામણીએ રાફેલ પરની Meteor મિસાઇલને લાંબા અંતર સુધી હુમલો કરવાની ક્ષમતા મળતી હતી. ચિશ્તીના જણાવ્યા પ્રમાણે આ અંતરે ભારતીય રાફેલને ‘ફર્સ્ટ શોટ એડવાન્ટેજ’ મળતો હતો અને તેથી F-16ને ફ્રન્ટલાઇન પર મોકલવાનું જોખમી માનવામાં આવ્યું હતું.

Meteor સામે AMRAAM, રેન્જનો મોટો તફાવત

અહેવાલમાં AMRAAM મિસાઇલની રેન્જ આશરે 70થી 100 કિલોમીટર અને Meteorની રેન્જ 120થી 200 કિલોમીટર સુધી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. Meteorમાં રેમજેટ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ હોવાથી તે લાંબા અંતર સુધી પોતાની ઝડપ અને ઊર્જા જાળવી શકે છે. તેના કારણે દુશ્મનના વિમાન સામે તેનું ‘નો-એસ્કેપ ઝોન’ પણ વધુ અસરકારક હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ જ કારણથી રાફેલ પાઇલટ F-16ની AMRAAM રેન્જની બહાર રહીને પણ પાકિસ્તાની વિમાનને ટાર્ગેટ કરવાની સ્થિતિમાં હોઈ શકે તેવો દાવો અહેવાલમાં કરવામાં આવ્યો છે.

S-400 અને સ્ટેન્ડ-ઓફ હથિયારોથી દબાણ વધ્યું

ભારત પાસે રહેલી S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને લાંબા અંતરના સ્ટેન્ડ-ઓફ હથિયારોને કારણે પણ પાકિસ્તાની વાયુસેનાની કામગીરી મુશ્કેલ બની હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. પાકિસ્તાનના કેટલાક એરબેઝ અને હેંગર પર થયેલા નુકસાનનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ખાલિદ ચિશ્તીના દાવા મુજબ F-16ની મિસાઇલ રેન્જની મર્યાદાને કારણે આ વિમાનોને આગળની લાઇનમાં ઉપયોગમાં લેવા અંગે પાકિસ્તાન સાવચેત રહ્યું હતું.

J-10C અને PL-15 પર પાકિસ્તાનનો આધાર

પાકિસ્તાન પાસે ચીનથી મેળવેલા J-10CE ફાઇટર જેટ અને PL-15 શ્રેણીની લાંબા અંતરની એર-ટુ-એર મિસાઇલો પણ છે. અહેવાલમાં PL-15Eની અંદાજિત રેન્જ લગભગ 145 કિલોમીટર હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે માત્ર મહત્તમ રેન્જ જ હવાઈ યુદ્ધ નક્કી કરતી નથી; રડાર, સેન્સર, ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર, નેટવર્કિંગ અને મિસાઇલની અંતિમ તબક્કાની ઊર્જા પણ મહત્ત્વની હોય છે.

આધુનિક હવાઈ યુદ્ધમાં ‘પહેલો હુમલો’ મહત્ત્વનો

આ સમગ્ર દાવાથી આધુનિક હવાઈ યુદ્ધમાં Beyond Visual Range એટલે કે BVR કોમ્બેટનું મહત્ત્વ ફરી સામે આવે છે. હવે માત્ર વિમાનની ગતિ કે પાઇલટની ડોગફાઇટ ક્ષમતા જ નહીં, પરંતુ કોણ પહેલા દુશ્મનને શોધે, લોક કરે અને વધુ સુરક્ષિત અંતરેથી મિસાઇલ ફાયર કરે તે નિર્ણાયક બની શકે છે.

ખાલિદ ચિશ્તિનું નિવેદન પાકિસ્તાનની ઓપરેશનલ રણનીતિ અંગે મહત્ત્વનો દાવો જરૂર છે, પરંતુ F-16ની સંપૂર્ણ ફ્લીટ ખરેખર સમગ્ર ઓપરેશન દરમિયાન જમીન પર જ રાખવામાં આવી હતી કે નહીં તેની સ્વતંત્ર સત્તાવાર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ હોવી જરૂરી છે.

આ પણ વાંચોઃ ટાટા સન્સના નવા ચેરમેનની શોધ શરૂ! નવા ચેરમેનની પસંદગી માટે ટાટા ટ્રસ્ટ્સ બનાવશે ખાસ પેનલ