‘OBC સમાજ હજુય પછાત….’ મધ્યપ્રદેશમાં 27% આરક્ષણ જાળવવા ભાજપ સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આપ્યું સોગંદનામું

નવી દિલ્હી: 2 ઓક્ટોબર, 2025: OBC Reservation: મધ્યપ્રદેશની ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરેલા સોગંદનામા (Affidavit)માં રાજ્યમાં અન્ય પછાત વર્ગ (OBC) માટે આરક્ષણ વધારીને 27% કરવાના પોતાના નિર્ણયને યોગ્ય ઠેરવ્યો છે.

સરકારે દલીલ કરી છે કે વિવિધ આયોગોના રિપોર્ટ્સ અને તાજેતરના અભ્યાસો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, OBC સમુદાય આજે પણ સામાજિક અને આર્થિક પછાત રહ્યો છે.

સરકારે કોર્ટમાં કહ્યું કે, આ પછાતપણું માત્ર સંખ્યા પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે વ્યવસ્થિત ભેદભાવ, સામાજિક બહિષ્કાર અને તકોના અભાવના રૂપમાં દેખાય છે, જેના કારણે તેમને સમાનતાથી સ્પર્ધા કરવાની તક મળતી નથી.

પછાતતાના સમર્થનમાં 40 વર્ષ જૂના રિપોર્ટનો ઉલ્લેખ

સરકારે પોતાના દાવાને મજબૂત કરવા માટે અનેક રિપોર્ટ્સને ટાંક્યાઃ

• મહાજન આયોગ (1983): આ રિપોર્ટમાં OBC ને 35% આરક્ષણ આપવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી.
• મધ્યપ્રદેશ પછાત વર્ગ આયોગ (MPBCC): આ આયોગના 1996-97 અને 2000-01 ના અહેવાલોમાં પણ આરક્ષણ વધારવાની ભલામણ કરાઈ હતી.
• ડૉ. બી.આર. આંબેડકર યુનિવર્સિટી ઑફ સોશિયલ સાયન્સીસ (2023): તાજેતરના આ અભ્યાસમાં પણ OBCની સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ અત્યંત નબળી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. રિપોર્ટ મુજબ, મોટી વસ્તી હોવા છતાં તેઓ હજુ પણ જાતિગત વ્યવસાયો સુધી સીમિત છે અને મૂળભૂત સુવિધાઓથી વંચિત છે.

50% મર્યાદા પર રાજ્ય સરકારની દલીલ

સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નક્કી કરાયેલી 50% આરક્ષણની મર્યાદા પર ઊભા થતા વાંધાના જવાબમાં રાજ્ય સરકારે ઈન્દિરા સાહની કેસ (1992) નો આધાર લીધો છે.

સરકારે દલીલ કરી કે સુપ્રીમ કોર્ટે 1992ના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વિશેષ સંજોગોમાં આ મર્યાદાથી ઉપર પણ જઈ શકાય છે. મધ્યપ્રદેશમાં OBC ની સ્થિતિ આવા જ વિશેષ સંજોગો હેઠળ આવે છે.

આરક્ષણની કાનૂની સફર

• 1994: લાગુ કાયદા હેઠળ OBC ને 14% આરક્ષણ મળ્યું.
• 2003: રાજ્ય સરકારે આરક્ષણ વધારીને 27% કરવાનો નિર્ણય લીધો.
• 2014: હાઈકોર્ટે 27% આરક્ષણનો નિર્ણય રદ કર્યો.
• માર્ચ 2019: સરકારે અધ્યાદેશ લાવીને ફરીથી OBC આરક્ષણ 27% કર્યું, જેને હાઈકોર્ટે ફક્ત મેડિકલ શિક્ષણ સુધી સીમિત કરી દીધું.

હાલમાં આ સમગ્ર મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડતર છે, જ્યાં એ નક્કી થશે કે મધ્યપ્રદેશનું આ પગલું બંધારણ અને ન્યાયાલય દ્વારા નક્કી કરાયેલી મર્યાદાના અનુરૂપ છે કે નહીં.

આ પણ વાંચોઃ જાણીતા શાસ્ત્રીય ગાયક પંડિત છન્નુલાલ મિશ્રાનું 91 વર્ષની વયે નિધન, મિર્ઝાપુરમાં લીધા અંતિમ શ્વાસ

આ પણ વાંચોઃ દિવાળી પહેલા ગુરુનું કર્ક રાશિમાં ગોચર, 18 ઓક્ટોબરથી આ લોકોનો ગોલ્ડન સમય