New Cheque Rules : જો તમે બેંકિંગ વ્યવહારો માટે ચેકબુકનો ઉપયોગ કરો છો, તો આ તમારા માટે ખૂબ જ ઉપયોગી સમાચાર છે. બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (BOI) સહિત ઘણી જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોએ તેમના ગ્રાહકોને નવા આલ્ફાન્યૂમેરિક કોડ સાથે ચેકબુક આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે. બેંકો ગ્રાહકોને ઇમેઇલ અને SMS સંદેશા મોકલી રહી છે જે ભવિષ્યમાં મોટી ચુકવણી દરમિયાન વિક્ષેપો ટાળવા માટે નવી ચેકબુક માટે અરજી કરવાની સલાહ આપી રહી છે.
શા માટે બદલાયો નિયમ?
નવી માર્ગદર્શિકા હેઠળ, 31 ડિસેમ્બર 2026 બાદ રૂ.50,000 કે તેથી વધુ રકમના ચેક જે આલ્ફાન્યૂમેરિક કોડ ધરાવતા નથી તે સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. આ કોડમાં અક્ષરો અને સંખ્યાઓનું ખાસ સંયોજન છે. આ ચેક ઓળખ અને ચકાસણી પહેલા કરતા વધુ સુરક્ષિત બનાવશે. ચેક બનાવટી અથવા છેતરપિંડીવાળા ચેક દ્વારા છેતરપિંડીના જોખમને રોકવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક ચેક ક્લિયરિંગ સિસ્ટમને ઝડપી બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. આ માટે, ચેક ટ્રંકેશન સિસ્ટમે ભૌતિક કાગળના ચેકને ડિજિટાઇઝ કરીને ક્લિયરન્સ સમય નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડ્યો છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
નવી ચેક બુક ફી અને બેંક નિયમો
ખાતાના પ્રકાર પર આધાર રાખીને નવી ચેક બુક જારી કરવાની ફી બેંકથી બેંકમાં બદલાઈ શકે છે.
બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (BOI): બચત ખાતા માટે, એક વર્ષમાં 25 પાનાની એક ચેક બુક મફત આપવામાં આવે છે. આ પછી, વધારાના ચેક પેજ પ્રતિ પેજ રૂ. 5 ના દરે વસૂલવામાં આવે છે.
અન્ય બેંકો: આ ફી અન્ય જાહેર અને ખાનગી બેંકો માટે તેમના પોતાના નિયમો અનુસાર બદલાઈ શકે છે.
ચેક શું છે અને તેના મુખ્ય પ્રકારો
ચેક બુક એ બેંકો દ્વારા ખાતાધારકોને જાહેર કરાયેલી એક લેખિત કાગળની પુસ્તિકા છે. તેનો ઉપયોગ સુરક્ષિત વ્યવહારો અથવા રોકડ લીધા વિના વ્યક્તિગત ઉપાડ માટે થાય છે. તેમાં ચુકવણીકર્તાનું બેંક ખાતું અને સંપૂર્ણ માહિતી હોય છે. વધુમાં, જે વ્યક્તિના નામે ચેક જારી કરવામાં આવે છે તેનું નામ ચેક પર લખવું આવશ્યક છે. તેની તારીખ પણ ત્રણ મહિના માટે માન્ય છે. ચેક પર ચુકવણીકર્તાની સહી પણ હોય છે, જે ખાતા પરની સહી સાથે મેળ ખાતી હોવી જોઈએ.
બેરર ચેક: જે વ્યક્તિ બેંકમાં ચેક લાવે છે તેને તરત જ રોકડ મળશે.
ઓર્ડર ચેક: ચેક પર નામવાળી વ્યક્તિ ઓળખ ચકાસણી પછી ચુકવણી મેળવે છે.
ક્રોસ્ડ ચેક: આ ચેકની ટોચ પર બે ત્રાંસી રેખાઓ છે. આ ચેકમાંથી ભંડોળ ફક્ત બેંક ખાતામાં જમા થાય છે.
ચેક દ્વારા ચુકવણી કરવાના 5 મુખ્ય ફાયદા
મોટી માત્રામાં રોકડ લઈ જવાથી ચોરી થવાનું જોખમ રહેલું છે, પરંતુ જો ચેક ચોરાઈ જાય તો પણ, વ્યક્તિ સરળતાથી પૈસા ઉપાડી શકતું નથી.
ચેક દ્વારા કરવામાં આવેલ દરેક વ્યવહાર બેંક સ્ટેટમેન્ટમાં નોંધાયેલ છે, જે ચુકવણીનો નક્કર પુરાવો પૂરો પાડે છે.
જો ચેક બાઉન્સ થાય છે, તો નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એક્ટ, 1881ની કલમ 138 હેઠળ દંડાત્મક કાનૂની કાર્યવાહી કરી શકાય છે.
ચેક ચુકવણીઓ સંપૂર્ણપણે પારદર્શક છે, જે વ્યવસાયિક ઓડિટ અને આવકવેરાના મુદ્દાઓને દૂર કરે છે.
ભારતમાં રૂ.2 લાખ કે તેથી વધુના રોકડ વ્યવહારો પર પ્રતિબંધ છે, જે મોટી ચુકવણી માટે ચેકને જરૂરી માધ્યમ બનાવે છે.
આ પણ વાંચો : રામગઢમાં દુર્ઘટના : સિમેન્ટની ફેક્ટરીમાં જોરદાર વિસ્ફોટ, ત્રણ એન્જિનિયરોના મોત
