Masood-Azhar : પાકિસ્તાન સ્થિત આતંકવાદી સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદ (Jaish-e-Mohammed) હવે પોતાના વડા મસૂદ અઝહર (Masood Azhar)નો પ્રચાર કરવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)નો સહારો લઈ રહ્યું છે. ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સંગઠન AIની મદદથી મસૂદ અઝહરના નકલી ઓડિયો અને વીડિયો તૈયાર કરી રહ્યું છે. આ વીડિયોમાં તેને સક્રિય બતાવી યુવાનોને સંગઠનમાં જોડાવા અને ભારત વિરુદ્ધ જેહાદ માટે ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.

ગુપ્તચર એજન્સીઓનું માનવું છે કે ઓપરેશન સિંદૂર (Operation Sindoor) દરમિયાન થયેલા નુકસાન બાદ જૈશની ભરતી પ્રક્રિયા પર અસર પડી છે. સંગઠન હવે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કાર્યકરોનો વિશ્વાસ પાછો મેળવવા અને નવા યુવાનોને પોતાની સાથે જોડવા માગે છે.

આતંકી સંગઠનો પ્રચાર માટે AIનો ઉપયોગ વધારી રહ્યાં છે

ગુપ્તચર અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ઇસ્લામિક સ્ટેટ (Islamic State) અને અલ-કાયદા (Al-Qaeda) જેવા આતંકવાદી સંગઠનો અગાઉથી જ પોતાના પ્રચારમાં AI ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહ્યાં છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાન સ્થિત લશ્કર-એ-તૈયબા (Lashkar-e-Taiba) અને જૈશ-એ-મોહમ્મદ લાંબા સમય સુધી પરંપરાગત પ્રચાર પદ્ધતિઓ પર નિર્ભર રહ્યાં હતાં. જોકે, હવે જૈશે પણ AIથી તૈયાર કરાયેલા ઓડિયો અને વીડિયોનો ઉપયોગ વધાર્યો છે.

ઓપરેશન સિંદૂર બાદ ભરતી અભિયાનને ફટકો

પહલગામ આતંકી હુમલામાં નિર્દોષ પ્રવાસીઓની હત્યા બાદ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોએ ઓપરેશન સિંદૂર હાથ ધર્યું હતું. આ કાર્યવાહી દરમિયાન બહાવલપુરમાં જૈશના મુખ્યાલયને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું હતું. ગુપ્તચર અધિકારીઓના દાવા મુજબ, મસૂદ અઝહરના નજીકના કેટલાક સંબંધીઓ સહિત સંગઠનના અનેક આતંકવાદીઓ પણ માર્યા ગયા હતા. આ કાર્યવાહી બાદ જૈશનું ટોચનું નેતૃત્વ જાહેરમાં દેખાતું ન હોવાથી સંગઠનના કાર્યકરોમાં નિરાશા ફેલાઈ હતી. નવા સભ્યોને જોડવાની પ્રક્રિયા પણ મુશ્કેલ બની હતી.

મસૂદ અઝહર લાંબા સમયથી જાહેરમાં દેખાયો નથી

ગુપ્તચર બ્યુરો (IB)ના એક અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, મસૂદ અઝહર લાંબા સમયથી જાહેરમાં જોવા મળ્યો નથી. તેના કારણે સંગઠનમાં જોડાવા ઇચ્છતા યુવાનોમાં તેની હાલની સ્થિતિ અને સક્રિયતા અંગે સવાલો ઊભા થયા હતા.

અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અગાઉ જાહેર કરાયેલા કેટલાક ઓડિયો-વીડિયો જૂના હોવાનું સામે આવતાં કાર્યકરોનો વિશ્વાસ વધારવામાં મુશ્કેલી પડી હતી. હવે AIની મદદથી તૈયાર કરાયેલા નવા વીડિયોમાં મસૂદ અઝહરને સક્રિય નેતા તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

ઓછું ભણેલા યુવાનોને નિશાન બનાવવાની યોજના

ગુપ્તચર એજન્સીઓના દાવા મુજબ, જૈશનો આ પ્રચાર ખાસ કરીને ઓછું શિક્ષણ ધરાવતા કાર્યકરો અને નવા સભ્યો બનવા ઇચ્છતા યુવાનોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. આવા લોકો માટે વીડિયો અસલી છે કે AIથી બનાવવામાં આવ્યો છે તે ઓળખવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, તાજેતરના મહિનાઓમાં સંગઠન સાથે જોડાવા માટે સંપર્ક કરાયેલા કેટલાક લોકોએ ઇનકાર કર્યો હતો. કેટલાકે તો મસૂદ અઝહર ખરેખર સક્રિય છે તેના પુરાવા પણ માગ્યા હતા.

ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ પ્રચારની તૈયારી

ગુપ્તચર અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, જૈશ પાકિસ્તાન ઉપરાંત ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ AI આધારિત પ્રચાર ફેલાવવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ માટે અલગ-અલગ વિસ્તારો અને સ્થાનિક ભાષાઓને ધ્યાનમાં રાખીને વીડિયો તૈયાર કરવાની યોજના છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગોને નિશાન બનાવવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

મસૂદ અઝહર બાદના નેતૃત્વ માટે પણ સમય મેળવવાનો પ્રયાસ

ગુપ્તચર અધિકારીઓના દાવા મુજબ, AI પ્રચાર દ્વારા જૈશ ત્રણ હેતુ સિદ્ધ કરવા માગે છે. પ્રથમ, સંગઠનને સક્રિય રાખવું, બીજું, જૂના કાર્યકરોનું મનોબળ વધારવું અને ત્રીજું, નવા સભ્યોની ભરતી કરવી.

આ ઉપરાંત મસૂદ અઝહર બાદ સંગઠનનું નેતૃત્વ કોણ સંભાળશે તે પ્રશ્ન પણ જૈશ સામે છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, અઝહરની તબિયત અગાઉ જેવી નથી અને તે પહેલાંની જેમ સંગઠનનું નેતૃત્વ કરવાની સ્થિતિમાં નથી. આવી સ્થિતિમાં AIથી તૈયાર કરાયેલા વીડિયો દ્વારા સંગઠન નવા નેતાની શોધ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી પોતાનું નેટવર્ક સક્રિય રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો : દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં INDIA ગઠબંધનની મહારેલી, હરિયાણાથી કાર્યકરો પહોંચ્યા