ટોપ ન્યૂઝટ્રેન્ડિંગનેશનલબિઝનેસવર્લ્ડ

જિન્નાના 1500 કરોડના બંગલા અંગે વિદેશ મંત્રાલય લેશે મોટો નિર્ણય: જાણો આ ખાસ ઇમારત વિશે

મુંબઈ, 19 એપ્રિલ, 2025: ભારતના ભાગલા માટે સૌથી મોટા ગુનેગાર ગણાતા મોહમ્મદ અલી ઝીણાનો મુંબઈનો બંગલો ઘણી વખત હેડલાઇન્સમાં રહ્યો છે. જિન્ના હાઉસ તરીકે ઓળખાતી અને લગભગ 1,500 કરોડ રૂપિયાની કિંમતની આ ઐતિહાસિક ઇમારતને તોડી પાડવાની અથવા તેને હેરિટેજ પ્રોપર્ટી તરીકે ઉપયોગ કરવાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે. તે જ સમયે, જિન્ના હાઉસના નવીનીકરણને ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય તરફથી મંજૂરી મળી શકે છે.

વાસ્તવમાં, મુંબઈના મલબારમાં સ્થિત જિન્ના હાઉસની દેખરેખ રાખવાની જવાબદારી વિદેશ મંત્રાલય પાસે છે. તે મલબાર હિલ્સમાં સ્થિત છે, જે મુંબઈનો સૌથી પોશ વિસ્તાર કહેવાય છે. તે ઇટાલિયન શૈલીમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું અને ત્યાંથી આરસ પણ લાવવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે જિન્નાહ ઈંગ્લેન્ડથી પાછા ફર્યા અને મુસ્લિમ લીગનો સંપૂર્ણ નિયંત્રણ સંભાળ્યો, ત્યારે તેમણે મુંબઈમાં એક નિવાસસ્થાન તૈયાર કરાવ્યું.

મુહમ્મદ અલી ઝીણાના મુંબઈ સ્થિત ઘર જિન્ના હાઉસ અંગે બે મંતવ્યો છે. જ્યારે લોકોનો એક વર્ગ મુંબઈના મલબારમાં સ્થિત આ બંગલાને તોડી પાડવાની માંગ કરી રહ્યો છે, ત્યારે કેટલાક લોકો કહે છે કે આ વારસાગત મિલકતનો ઉપયોગ થવો જોઈએ. આ રીતે ઐતિહાસિક ઇમારતનું જતન થશે અને તેનો ઉપયોગ પણ થશે. હવે સમાચાર એ છે કે તેના પુનરુત્થાન માટે વિદેશ મંત્રાલય તરફથી મંજૂરી મળવાની છે. હાલમાં, આ મિલકતની દેખરેખની જવાબદારી વિદેશ મંત્રાલયની છે. આ ઇમારતને રાજદ્વારી એન્ક્લેવ તરીકે સ્થાપિત કરી શકાય છે. તે દિલ્હીમાં હૈદરાબાદ હાઉસ જેવું હશે. મુંબઈમાં પણ જિન્ના હાઉસ એ જ તર્જ પર બનશે.

જિન્ના હાઉસનું સાચું નામ સાઉથ કોર્ટ છે. પરંતુ બ્રિટિશ શાસન હેઠળના ભાગલા દરમિયાન, તે જિન્ના હાઉસ તરીકે જાણીતું બન્યું અને ત્યારથી તેનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. ઝીણાએ 1936માં પોતાના નિવાસસ્થાન માટે ખૂબ જ ઉત્સાહથી તેને બનાવ્યું હતું, પરંતુ જેમ જેમ તેઓ દેશના ભાગલાના એજન્ડા સાથે આગળ વધ્યા, તેમ તેમ ભારત તેમના મગજમાંથી બહાર નીકળી ગયું અને તેમને શારીરિક રીતે પણ તેને છોડી દેવું પડ્યું. ત્યારબાદ મુંબઈમાં તેમનું ઘર ભારત સરકારની મિલકત બન્યું, જ્યારે તેમની પુત્રી દીના વાડિયા તેમના મૃત્યુ સુધી તેના પર અધિકાર મેળવવા માટે કેસ લડતી રહી. 2018 માં, આ બંગલો ભારત સરકાર દ્વારા વિદેશ મંત્રાલયને સોંપવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે તે પહેલાં તે ઇન્ડિયા કાઉન્સિલ ફોર કલ્ચરલ રિલેશન્સ પાસે હતો. આ બંગલો 2 લાખ રૂપિયાના ખર્ચે બનાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ આજે તેની કિંમત 1500 કરોડ રૂપિયા છે.

જ્યારે જિન્નાહ ઈંગ્લેન્ડથી પાછા ફર્યા અને મુસ્લિમ લીગનો સંપૂર્ણ નિયંત્રણ સંભાળ્યો, ત્યારે તેમણે મુંબઈમાં એક નિવાસસ્થાન બનાવડાવ્યું. તેની ડિઝાઇન ક્લાઉડ બેટલીએ કરી હતી, જે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આર્કિટેક્ટ્સના વડા હતા. આ ઉપરાંત, તેના બાંધકામ માટે ઇટાલીના કારીગરોને બોલાવવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે, તેની કિંમત 2 લાખ રૂપિયા હતી અને તેની કિંમત એ હકીકત પરથી સમજી શકાય છે કે 1947 માં, એક રૂપિયાની કિંમત 1 ડોલર બરાબર હતી. આ બંગલો અઢી એકરમાં બનેલો છે અને સમુદ્ર કિનારે છે. ઇટાલિયન આરસપહાણથી બનેલા આ બંગલાની ઘણી દિવાલો હવે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ગઈ છે અને તેને પુનઃસ્થાપિત કરવાની જરૂર છે.

ભારતના ભાગલા પછી, આ બંગલાને દુશ્મન મિલકત જાહેર કરવામાં આવી હતી, જેમ કે તે બધી મિલકતો સાથે કરવામાં આવી હતી જેના માલિકો પાકિસ્તાન ગયા હતા. છતાં, એવું કહેવાય છે કે નેહરુ આ બંગલો મોહમ્મદ અલી ઝીણાને પરત કરવા માંગતા હતા. આ સિવાય બીજો વિકલ્પ એ હતો કે ઝીણાની સંમતિથી, કોઈ યુરોપિયનને ત્યાં ભાડા પર રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. પરંતુ ઝીણાનું ૧૯૪૮માં અવસાન થયું અને નેહરુ આ બંગલા અંગે કોઈ નિર્ણય લઈ શક્યા નહીં. આખરે ૧૯૪૯માં આ બંગલો ભારત સરકારના નિયંત્રણ હેઠળ લેવામાં આવ્યો. બ્રિટિશ હાઈ કમિશન ૧૯૮૧ સુધી અહીંથી કાર્યરત હતું, તેના સ્થળાંતર પછી, પાકિસ્તાન સરકારે માંગ કરી હતી કે અમને અહીંથી કોન્સ્યુલેટ ઓફિસ ચલાવવાની પરવાનગી મળે.

આ પણ વાંચો…જો કાયદો સુપ્રીમ કોર્ટે જ બનાવવો છે તો સંસદની જરૂર શું છે? બંધ કરી દો, જાણો કેમ ભાજપ નેતાએ આવું કહ્યું

Back to top button