Business News : કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અથવા પેન્શનરોના પરિવારોને તેમના મૃત્યુ પછી મળતા ફેમિલી પેન્શન અંગે ઘણીવાર મૂંઝવણ રહે છે. હવે, સરકારે પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. પેન્શન નિયમો અનુસાર, પરિવારના દરેક સભ્ય આપમેળે ફેમિલી પેન્શન માટે પાત્ર બનતા નથી. આ હકદારી મૃતક સાથેના સભ્યના સંબંધ, તેમની પોતાની કમાણી અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં, નાણાકીય નિર્ભરતાના પુરાવા પર આધારિત છે.

પેન્શન અને પેન્શનરોના કલ્યાણ વિભાગ (DoPPW) એ 29 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ એક ઓફિસ મેમોરેન્ડમ જાહેર કર્યું હતું, જેમાં આજીવિકા કમાઈ ન શકવા અથવા મૃતક પર નાણાકીય રીતે નિર્ભર રહેવા માટેના માપદંડોની વિગતો આપવામાં આવી હતી. આ આદેશ અપરિણીત મહિલાઓ, વિધવાઓ, છૂટાછેડા લીધેલી પુત્રીઓ, પુનર્લગ્ન કરનાર નિઃસંતાન વિધવાઓ અને અપંગ બાળકો અથવા ભાઈ-બહેનો ધરાવતા આશ્રિત માતાપિતા માટેના નિયમો સ્પષ્ટ કરે છે.

કાયદેસર જીવનસાથી આવક મર્યાદાથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત

પેન્શન વિભાગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે, કૌટુંબિક પેન્શન દાવાઓની તપાસ કરતી વખતે, એ ખાતરી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે કે દાવેદાર સ્વ-રોજગારી નથી. જો કે, કાયદેસર રીતે પરિણીત જીવનસાથીઓ (પતિ અથવા પત્ની) આ નિયમથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત છે. તેઓ કોઈપણ આવક મર્યાદાને આધીન નથી. આનો અર્થ એ છે કે, તેમની આવક ગમે તે હોય, તેમને કૌટુંબિક પેન્શન મેળવવાથી રોકી શકાય નહીં. જોકે, જો કોઈ નિઃસંતાન વિધવાએ ફરીથી લગ્ન કર્યા હોય, તો તે આ મુક્તિ માટે પાત્ર રહેશે નહીં. આવા કિસ્સામાં, પરિવારના બાકીના સભ્યો માટે સમાન આવક મર્યાદા લાગુ પડે છે.

પરિવારના અન્ય સભ્યો માટે આવક મર્યાદા શું છે?

વિભાગે સેન્ટ્રલ સિવિલ સર્વિસીસ (પેન્શન) નિયમો, 2021ના ​​નિયમ 50(11) હેઠળ આવક માપદંડ નક્કી કર્યા છે. કાનૂની જીવનસાથી સિવાયના પાત્ર પરિવારના સભ્યો અથવા પુનર્લગ્ન કરનાર નિઃસંતાન વિધવાની માસિક આવક રૂ.9,000 વત્તા લાગુ મોંઘવારી રાહત (DR) કરતાં ઓછી હોવી જોઈએ. આમાં કૌટુંબિક પેન્શન રકમનો સમાવેશ થતો નથી, પરંતુ અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી આવકનો સમાવેશ થાય છે. રૂ.9,000 ની આ રકમ વર્તમાન લઘુત્તમ કૌટુંબિક પેન્શનની સમકક્ષ છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

આ રકમ કર્મચારીના છેલ્લા પગાર અને લાગુ મોંઘવારી રાહતના 30% જેટલી

માનસિક અથવા શારીરિક રીતે અક્ષમ બાળકો અથવા ભાઈ-બહેનો માટે, એક અલગ આવક માપદંડ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. કૌટુંબિક પેન્શન સિવાયના સ્ત્રોતોમાંથી તેમની કુલ આવક પાત્ર કૌટુંબિક પેન્શન કરતાં ઓછી હોવી જોઈએ. વર્તમાન નિયમો અનુસાર, આ રકમ કર્મચારીના છેલ્લા પગાર અને લાગુ મોંઘવારી રાહત (DR) ના 30% જેટલી છે.

માત્ર ઓછી આવક પૂરતી નથી; આશ્રિતતાનો પુરાવો પણ જરૂરી

કેટલાક પરિવારના સભ્યો માટે, ફક્ત નિર્ધારિત મર્યાદાથી ઓછી કમાણી પેન્શન મેળવવા માટે પૂરતી નથી. તેમણે એ પણ સાબિત કરવું પડશે કે તેઓ જીવતા હતા ત્યારે સરકારી કર્મચારી અથવા પેન્શનર પર આર્થિક રીતે નિર્ભર હતા.

વિભાગની સ્પષ્ટતા અનુસાર, અપરિણીત, વિધવા અથવા છૂટાછેડા લીધેલી પુત્રીઓએ સાબિત કરવું પડશે કે તેઓ જીવતા હતા ત્યારે તેમના માતાપિતા પર નિર્ભર હતા. તેવી જ રીતે, આશ્રિત માતાપિતાએ તેમના મૃત્યુ પહેલાં તરત જ કર્મચારી અથવા પેન્શનર પર સંપૂર્ણપણે નિર્ભર હોવાનો પુરાવો આપવો પડશે. અપંગ ભાઈ-બહેનો માટે મૃત્યુ પહેલાં તરત જ નાણાકીય નિર્ભરતા સાબિત કરવી પણ ફરજિયાત છે.

પેન્શન વિભાગે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે નાણાકીય નિર્ભરતા નક્કી કરવા માટેની આવક મર્યાદા આજીવિકાના મૂલ્યાંકન માટે સમાન રહેશે. એટલે કે, સામાન્ય સભ્યો માટે, આવક દર મહિને ₹9,000 થી ઓછી અને DR હોવી જોઈએ, જ્યારે અપંગ બાળકો અથવા ભાઈ-બહેનો માટે, આ મર્યાદા કર્મચારીના પગાર અને DR ના 30% કરતા ઓછી છે.

આ પણ વાંચો : આર્થિક મોરચે સારા સમાચાર! એક્સપોર્ટમાં આવ્યો ઉછાળો, વેપાર ખાધમાં ઘટાડો