અનેક મોટા દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય શિપીંગ પર જકાત લાદવા રાજી, યુએન શિપીંગ કોન્ફરન્સમાં મહત્ત્વનો નિર્ણય
ન્યુયોર્ક, 12 એપ્રિલ, 2025: વિશ્વના ઘણા મોટા દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ દ્વારા થતા ઉત્સર્જન પર કિંમત લાદવા માટે સંમત થયા છે. શિપિંગ, એટલે કે, મહાસાગરોમાં મોટા જહાજોનું પરિવહન, વિશ્વના સૌથી મોટા અને સૌથી પ્રદૂષિત ઉદ્યોગોમાંનું એક છે. શુક્રવારે યુએન શિપિંગ વાટાઘાટોમાં આ સીમાચિહ્નરૂપ નિર્ણય પ્રથમ વખત ચિહ્નિત કરશે તેની સાથે જ્યારે સમગ્ર વૈશ્વિક ક્ષેત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્બન કિંમત નિર્ધારણ પદ્ધતિ હેઠળ કાર્ય કરશે. શુક્રવારે ઈન્ટરનેશનલ મેરીટાઇમ ઓર્ગેનાઈઝેશન (આઈએમઓ)ની બેઠકમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો, જોકે યુએસએ ભાગ લીધો ન હતો.
ટેક્સનો હેતુ: શિપિંગને વધુ પર્યાવરણને અનુકૂળ બનાવવા માટે
આ IMO ટેક્સ 2028 થી અમલમાં આવશે અને તેનો હેતુ શિપિંગ ઉદ્યોગને સ્વચ્છ અને હરિયાળા ઇંધણ તરફ લઈ જવાનો છે. વૈશ્વિક સ્તરે ત્રણ ટકા કાર્બન ઉત્સર્જન માટે જહાજોમાંથી પ્રદૂષણ જવાબદાર છે. જહાજો હવે મોટા બની રહ્યા છે અને વધુ માલસામાન વહન કરે છે, તેમના ઇંધણ ખર્ચ અને પ્રદૂષણમાં પણ વધારો થયો છે.
જો નિયમોનું પાલન નહીં કરો તો તમારે ટેક્સ ચૂકવવો પડશે
આ નવા નિયમ હેઠળ, જો કોઈ દેશે IMOના નેટ ઝીરો ફંડમાં યોગદાન ન આપે અથવા તેના જહાજો પર્યાવરણીય ધોરણોને અનુસરતા નથી, તો તેણે કાર્બન ડાયોક્સાઇડના ટન દીઠ 100 ડોલરનો ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
IMO અને તેના ઉદ્દેશો શું છે?
IMO એ સંસ્થા છે જે વિશ્વની શિપિંગ પ્રવૃત્તિઓનું નિયમન કરે છે. તે 2050 સુધીમાં શિપિંગ ઉદ્યોગને નેટ-શૂન્ય ઉત્સર્જન સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. આનો અર્થ એ છે કે જહાજો દ્વારા ઉત્સર્જિત ગ્રીનહાઉસ વાયુઓની માત્રા કોઈને કોઈ રીતે સંપૂર્ણપણે સંતુલિત હોવી જોઈએ.
દરિયાઈ ઈંધણ માટે નવા ધોરણો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે
IMOએ આ બેઠકમાં એવુ પણ નક્કી કર્યું કે ભવિષ્યમાં જહાજોમાં વપરાતા ઇંધણને વધુ સ્વચ્છ (ઓછું પ્રદૂષણ ફેલાવતું) બનાવવામાં આવશે. આ માટે ‘ગ્લોબલ ફ્યુઅલ સ્ટાન્ડર્ડ’ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, જેને ધીમે-ધીમે લાગુ કરવામાં આવશે. આ બેઠક દરમિયાન અન્ય એક મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો, જે અંતર્ગત ઉત્તર-પૂર્વ એટલાન્ટિક મહાસાગરને ઉત્સર્જન નિયંત્રણ ક્ષેત્ર જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. પ્રદેશમાં પરિવહન કરતા જહાજોએ કડક પર્યાવરણીય નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ અને સ્વચ્છ ઈંધણ અને એન્જિન ટેકનોલોજી અપનાવવી જોઈએ.
કયા દેશોએ શું વલણ અપનાવ્યું?
આ બેઠકમાં 60થી વધુ દેશોએ ભાગ લીધો હતો. પેસિફિક ટાપુ દેશોએ આબોહવા પરિવર્તન તેમના અસ્તિત્વ માટે જોખમ ઊભું કરતા હોવાથી ડાયરેક્ટ ટેક્સને ટેકો આપ્યો છે. ચીન, બ્રાઝિલ, સાઉદી અરેબિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકા જેવા દેશોએ ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ મોડલ (એટલે કે કરને બદલે વેપાર)ને સમર્થન આપ્યું હતું. આખરે, બંને પક્ષો વચ્ચે સમાધાન થયું અને એક સામાન્ય મોડલ અપનાવવામાં આવ્યું હતુ.
આ બેઠકમાં અમેરિકા ગેરહાજર રહ્યું હતું
અમેરિકાએ આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયમાં ભાગ લીધો ન હતો. ટ્રમ્પ પ્રશાસને આ બેઠકનો વિરોધ કરતા કહ્યું કે આ ટેક્સથી શિપિંગ ઉદ્યોગ પર આર્થિક બોજ પડશે અને મોંઘવારી વધશે. અમેરિકાએ ચેતવણી આપી હતી કે જો તેના જહાજો પર કર લાદવામાં આવશે તો તે બદલો લઈ શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ ભારત ચીન પાસેથી નથી ઇચ્છતું વધુ રોકાણ, વિકસિત દેશો સાથે વેપાર વધારવા પર ફોકસ
