સેટેલાઈટ તસવીરમાં વરસાદનું રૌદ્ર રુપ કેદ થયું, ઈસરોએ જાહેર કરી તસવીરો

નવી દિલ્હી: દેશના ઘણા ભાગોમાં ફરી એકવાર વરસાદનું જોર વધ્યું છે. ગુજરાત, દિલ્હી, હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ, બિહાર, ઝારખંડ, ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળ સહિત અનેક રાજ્યોમાં ચોમાસું ફરી સક્રિય થયું છે. 22 જુલાઈના રોજ ISROના INSAT-3DR અને INSAT-3DS ઉપગ્રહો દ્વારા લેવામાં આવેલી છબીઓમાં બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્ર પર પાંચ ચક્રવાતી પરિભ્રમણ અને સક્રિય મોનસૂન ટ્રફ હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) કહે છે કે આ સિસ્ટમો દેશના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદમાં વધારો થવાનું મુખ્ય કારણ છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ઉત્તર ભારતના ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદમાં ઘટાડો થયો હતો. હવે, હવામાન ફરી બદલાયું છે. સેટેલાઇટ છબીઓમાં બંગાળની ખાડીથી અરબી સમુદ્ર સુધી ફેલાયેલી વાદળોની લાંબી રેખા સ્પષ્ટપણે દેખાય છે.

હવામાનશાસ્ત્રીઓના મતે, જ્યારે અનેક ચક્રવાતી સિસ્ટમો અને ચોમાસાની ખાડી એકસાથે સક્રિય થાય છે, ત્યારે વરસાદ તીવ્ર બને છે. આ જ કારણ છે કે દિલ્હીની આસપાસના વિસ્તારોમાં ફરીથી ભારે વરસાદ શરૂ થયો છે.

ચક્રવાતી સિસ્ટમ શું છે?

ચક્રવાતી સિસ્ટમ એ એક હવામાન સિસ્ટમ છે જે ઓછા દબાણવાળા વિસ્તારમાં બને છે, જ્યાં પવન ગોળાકાર ગતિમાં ફરે છે. તે તેની આસપાસના વાતાવરણમાંથી ભેજ આકર્ષે છે. જેમ જેમ ભેજવાળી હવા વધે છે, તે ઠંડી પડે છે અને વાદળો બનાવે છે, જેના કારણે વરસાદ પડે છે. હાલમાં, હરિયાણા, ઉત્તરપૂર્વીય મધ્યપ્રદેશ, દક્ષિણપશ્ચિમ રાજસ્થાન, ઉત્તરી છત્તીસગઢ અને પશ્ચિમ-મધ્ય બંગાળની ખાડી પર આવી પાંચ ચક્રવાતી સિસ્ટમો હાજર છે.

ચોમાસાની ખાડીનું કાર્ય શું છે?

મોનસૂન ટ્રફ અને લો પ્રેશરનો એક લાંબો પટ્ટો છે જે રાજસ્થાનથી બંગાળની ખાડી સુધી ફેલાયેલો છે. મોટાભાગની વરસાદ પાડતી સિસ્ટમો આ વિસ્તારની આસપાસ બને છે અને ફરે છે. હાલમાં, પાંચ ચક્રવાતી સિસ્ટમો આ ખાડી સાથે સંકળાયેલી છે. આ ખાડી બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્ર બંનેમાંથી સતત ભેજ મેળવી રહી છે. આ ભેજ મોટા વરસાદી વાદળો બનાવી રહ્યો છે.

ISRO ના INSAT-3DR ની તસવીરો ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ અને બિહાર પર ગાઢ વાદળો દર્શાવે છે. આ વાદળોની ઉપર તાપમાન -50 થી -70 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી હતું. હવામાનશાસ્ત્રીઓના મતે, આનો અર્થ એ છે કે વાદળો સારો વરસાદ ઉત્પન્ન કરવા માટે પૂરતા ઊંચા છે.

INSAT-3DS તસવીરોમાં અરબી સમુદ્રથી બંગાળની ખાડી સુધી ભેજનું મજબૂત પટ્ટો જોવા મળ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે હવામાં સારી માત્રામાં ભેજ છે, જેના કારણે થોડા વધુ દિવસો સુધી વરસાદ ચાલુ રહી શકે છે.

શું અલ નીનો અસર સમાપ્ત થઈ ગઈ છે?

ના. અલ નીનો હજુ પણ હવામાનને અસર કરી રહ્યો છે. પરંતુ દૈનિક હવામાન ફક્ત તેના પર નિર્ભર નથી. જો ચોમાસાનો પ્રવાહ મજબૂત હોય અને અનેક ચક્રવાતી સિસ્ટમો એકસાથે સક્રિય હોય, તો અલ નીનો દરમિયાન પણ થોડા દિવસો માટે સારો વરસાદ પડી શકે છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી થોડા દિવસો સુધી મધ્ય ભારત, પશ્ચિમ કિનારા, પશ્ચિમ હિમાલયના રાજ્યો અને ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં વરસાદ ચાલુ રહેવાની ધારણા છે. ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને છત્તીસગઢના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની આગાહી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની અને વાહનવ્યવહાર ખોરવાઈ જવાની પણ શક્યતા છે. જોકે, છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં જે વિસ્તારોમાં ઓછો વરસાદ પડ્યો છે ત્યાં થોડી રાહત મળવાની ધારણા છે.

આ પણ વાંચો: અમદાવાદમાં જળબંબાકાર: સ્કૂલ-કોલેજ અને ઓફિસે જતાં લોકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા