ગુજરાતમાં 24 એપ્રિલે યોજાયેલી સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચૂંટણીના પરિણામો 28 એપ્રિલે જાહેર થતા રાજકીય સમીકરણોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને મહાનગરપાલિકાઓમાં કોંગ્રેસ માટે પરિસ્થિતિ પડકારજનક બની છે. રાજ્યની કુલ 15 મહાનગરપાલિકાઓમાંથી લગભગ 10માં કોંગ્રેસને વિપક્ષના નેતા પદથી વંચિત રહેવાની શક્યતા ઉભી થઈ છે.
આ પરિસ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ “માવળંકર નિયમ” છે. આ નિયમ મુજબ કોઈપણ પક્ષને સત્તાવાર વિપક્ષ તરીકે માન્યતા મેળવવા માટે ગૃહની કુલ બેઠકોના ઓછામાં ઓછા 10 ટકા સભ્યો જીતવા જરૂરી હોય છે. જો આ મર્યાદા પૂરી ન થાય તો તે પક્ષને વિપક્ષના નેતાનું પદ આપવામાં આવતું નથી. ઉદાહરણ તરીકે, 192 બેઠકો ધરાવતા ગૃહમાં વિપક્ષ તરીકે માન્યતા મેળવવા માટે ઓછામાં ઓછા 19 સભ્યો હોવા આવશ્યક બને છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
તાજેતરના પરિણામોને ધ્યાનમાં લેતાં વડોદરા, સુરત અને રાજકોટ જેવી મહાનગરપાલિકાઓમાં કોંગ્રેસ આ લઘુત્તમ સંખ્યા સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહે તેવી સંભાવના વ્યક્ત થઈ રહી છે. બીજી તરફ અમદાવાદ, ભાવનગર, આણંદ અને વાપી જેવા વિસ્તારોમાં કોંગ્રેસ માટે વિપક્ષ નેતા પદ મેળવવાની શક્યતા હજુ જીવંત છે.
જો આ નિયમોનું કડક પાલન કરવામાં આવે, તો કોંગ્રેસના ઘણા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં વિપક્ષ તરીકેના અધિકાર સીમિત થઈ શકે છે, જે રાજ્યની રાજકીય સ્થિતિને વધુ રસપ્રદ બનાવે છે.
આ મુદ્દે ભાજપનો અભિગમ સ્પષ્ટ છે. પક્ષના પ્રવક્તા અનિલ પટેલે જણાવ્યું કે, ચૂંટણીમાં જનતાએ કોંગ્રેસને અપેક્ષા મુજબ સમર્થન આપ્યું નથી અને નિયમો મુજબ જ કાર્યવાહી થવી જોઈએ. તેમના મતે, જરૂરી સંખ્યાનો અભાવ હોય ત્યારે વિપક્ષના નેતા પદની માંગ યોગ્ય ગણાતી નથી.
બીજી તરફ કોંગ્રેસે આ મુદ્દે કટાક્ષ કર્યો છે. પક્ષના પ્રવક્તા મનીષ દોશીના મતે, પરિણામો અપેક્ષા કરતાં ઓછા આવ્યા હોવા છતાં શહેરોમાં કોંગ્રેસના મતની ટકાવારીમાં વધારો થયો છે. તેમણે દલીલ કરી કે, લોકશાહીમાં મજબૂત વિપક્ષ જરૂરી છે અને માત્ર સંખ્યાના આધારે વિપક્ષને અવગણવું યોગ્ય નથી. ભૂતકાળમાં પણ ઓછી સંખ્યામાં હોવા છતાં વિપક્ષને માન્યતા આપવામાં આવી હોવાની વાત તેમણે યાદ અપાવી.
આ સમગ્ર પરિસ્થિતિને કારણે ગુજરાતની રાજકીય દિશામાં એક નવો વળાંક આવવાની શક્યતા છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે નિયમોનું કડક પાલન થાય છે કે લોકશાહી પરંપરાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: ધોળકા-બગોદરા હાઈવે પર અકસ્માત: સગાઈમાં જતી કાર પલટી ખાઈ વીજ પોલ સાથે અથડાઈ, 3ના મોત
