ક્યા છે એ 3 નિર્ણયો જેની સરકારે આપી મંજૂરી, સમજો કેવી રીતે ભારતને સુપરપાવર બનાવવાની તૈયારીમાં છે સરકાર!
નવી દિલ્હી, 13 નવેમ્બર, 2025: ભારત સરકારે આજે એવા ત્રણ મોટા આર્થિક નિર્ણયો લીધા છે જે આગામી સમયમાં દેશની નિકાસ નીતિ અને ઔદ્યોગિક આત્મનિર્ભરતા બન્ને નવી દિશા આપશે. કેન્દ્રિય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્મવે કેબિનેટ બેઠકમાં 25,060 કરોડ રૂપિયાના નિકાસ પ્રોત્સાહન મિશનને મંજૂરી આપી છે, જે દેશની નિકાસ વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવાની સૌથી મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
વધુમાં, નિકાસકારો, ખાસ કરીને MSME ક્ષેત્રને સસ્તું અને સરળ ધિરાણ ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે રૂ. 20,000 કરોડની નવી ક્રેડિટ ગેરંટી યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે. ત્રીજો નિર્ણય ચાર મુખ્ય ખનિજો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જેની પર અગાઉ ઉચ્ચ રોયલ્ટી લાગતી હતી. આ કર ઘટાડીને, સરકારે ખાણકામ અને ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો માર્ગ ખોલ્યો છે.
નિકાસ પ્રમોશન મિશન
છ વર્ષના સમયગાળા માટે શરૂ કરાયેલ સરકારનું નવું નિકાસ પ્રમોશન મિશન, વૈશ્વિક વેપાર નેટવર્કમાં ભારતની સ્થિતિને મજબૂત બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે. તેનું ધ્યાન હાલમાં વૈશ્વિક માંગમાં પડકારોનો સામનો કરી રહેલા ક્ષેત્રો પર છે, જેમ કે કાપડ, ચામડું, રત્નો અને ઘરેણાં, એન્જિનિયરિંગ માલ અને દરિયાઈ ઉત્પાદનો.
આ મિશનમાં બે સ્તંભો છે: “નિકાસ પ્રમોશન” અને “નિકાસ દિશા.” નિકાસ પ્રમોશનનો ઉદ્દેશ્ય નિકાસકારોને સસ્તા વ્યાજ દરે ધિરાણ મળે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે જેથી તેમના ઉત્પાદનો વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મક રહે. સરકાર શિપમેન્ટ પહેલા અને પછીના ધિરાણ પર વ્યાજ સબસિડી આપશે. વધુમાં, ઈ-કોમર્સ નિકાસકારો માટે ખાસ ક્રેડિટ કાર્ડ પૂરા પાડવામાં આવશે, અને સૂક્ષ્મ અને નાના નિકાસકારોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
નિકાસ દિશા (EPD) એવા દેશો દ્વારા લાદવામાં આવેલા બિન-ટેરિફ અવરોધોને દૂર કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જે વેપારને અવરોધવા માટે તકનીકી અથવા પ્રમાણપત્ર નિયમોનો ઉપયોગ કરે છે. આ પહેલ હેઠળ, ભારત તેના નિકાસકારોને પરીક્ષણ, ટેકનોલોજી માપન, પ્રમાણપત્ર અને પેકેજિંગ જેવી જરૂરિયાતો માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડશે.
સરકારે જણાવ્યું છે કે નાના નિકાસકારોને હવે વૈશ્વિક સ્તરે એક્સપોઝર મેળવવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મેળાઓ અને પ્રદર્શનોમાં તેમના ઉત્પાદનો પ્રદર્શિત કરવામાં સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આંતરદેશીય પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ પણ આ યોજનાનો મુખ્ય ઘટક છે, જે પર્વતીય અથવા દૂરના વિસ્તારોના નિકાસકારો માટે ખર્ચ ઘટાડે છે.
રૂ. 20,000 કરોડની નવી ધિરાણ યોજના
બીજો મોટો નિર્ણય નિકાસકારો માટે ક્રેડિટ ગેરંટી યોજનાના વિસ્તરણને લગતો છે. વર્તમાન વૈશ્વિક આર્થિક વાતાવરણમાં, સરકાર ભારતીય નિકાસકારોને સસ્તું અને સુરક્ષિત ક્રેડિટ મળે તેની ખાતરી કરવા માંગે છે. આ માટે, રૂ. 20,000 કરોડની નવી યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે, જેના હેઠળ નેશનલ ક્રેડિટ ગેરંટી ટ્રસ્ટી કંપની (NCGTC) 100% ગેરંટી પૂરી પાડશે.
આ યોજના હેઠળ, નિકાસકારોને તેમની હાલની કાર્યકારી મૂડી પર 20% વધારાનું ધિરાણ મળશે, અને વ્યાજ દર પહેલા કરતા 1% ઓછો રહેશે. આનાથી ખાસ કરીને સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ કદના નિકાસકારોને રાહત મળશે, જેઓ વિદેશી બજારોમાં વધતા ખર્ચનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ યોજના માર્ચ 2026 સુધી લાગુ કરવામાં આવશે અને જો જરૂરી હોય તો તેને વધુ લંબાવી શકાય છે.
મહત્વપૂર્ણ ખનિજો પર રાહત
ત્રીજો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સંરક્ષણ જેવા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ચાર મહત્વપૂર્ણ ખનિજો સાથે સંબંધિત છે. આમાં ગ્રેફાઇટ, ઝિર્કોનિયમ, રુબિડિયમ અને સીઝિયમનો સમાવેશ થાય છે. રોકાણકારોની ભાગીદારી વધારવા અને દેશમાં આ ખનિજોના ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે આ ખનિજો પરની રોયલ્ટી ઘટાડવામાં આવી છે.
સરકાર માને છે કે આ પગલાથી નવા ખાણકામ બ્લોક્સની હરાજીને પ્રોત્સાહન મળશે અને ભારતની ઔદ્યોગિક પુરવઠા શ્રૃંખલા મજબૂત થશે. લાંબા સમયથી, આ ખનિજો આયાત પર આધારિત હતા, પરંતુ હવે સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારા સાથે, આયાત બિલમાં પણ ઘટાડો થશે.
આ પણ વાંચોઃ ભારતનો એ વિસ્તાર જ્યાં મોટા મોટા ઉદ્યોગપતિઓ માટે પણ ઘર ખરીદવું એક સ્વપ્ન જેવુ છે
