ટોપ ન્યૂઝટ્રેન્ડિંગનેશનલબિઝનેસ

બેન્ક નિફ્ટીમાં થશે મોટો ફેરફારઃ SEBIના નવા નિયમથી ઇન્ડેક્સમાં જોડાશે વધુ બેન્ક, જાણો રોકાણકારોને શું થશે અસર?

નવી દિલ્હી, 7 નવેમ્બર, 2025: સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેંજ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI)એ ફેબ્રુઆરીમાં નોન બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ માટે નવા માપદંડો જારી કર્યા હતા. જેની છેલ્લી તારીખ નજીક આવી રહી છે. આ ઇન્ડેક્સને હવે ઓછામાં ઓછી 14 કંપનીઓને શામેલ કરવાની રહેશે. સૌથી મોટી કંપનીનું વેઇટેજ 20 ટકાથી ઓછું રાખવુ જરૂરી છે. જ્યારે ટોચની ત્રણ કંપનીઓનુ કુલ વેઇટેજ 45 ટકાથી નીચે રહેવું જોઇએ. સેબીનું કહેવું છે કે બેંચમાર્ક ઇન્ડેક્સ જેવા નિફ્ટી 50 માર્કેટ પૂરી તસવીર દેખાડે છે, પરંતુ ક્ષેત્રીય ઇન્ડેક્સ કેટલીક પસંદગીની કંપનીઓ પર નિર્ભર રહે છે. તેનાથી એક કંપનીમાં થતા ઘટાડાથી સમગ્ર ઇન્ડેક્સને હલાવી શકે છે. મે એક્સચેંજોને દર ત્રિમાસિકના અંતમાં આ નિયમોની તપાસ કરવા અને ડેરિવેટીવ વાળા ઇન્ડેક્સ માટે 30 દિવસોમાં પ્રસ્તાવ આપવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.

હાલમાં બેન્ક નિફ્ટી, ફિન નિફ્ટી અને બેંકેક્સ આ ધોરણોમાં ખરા ઉતરતા નથી. બેન્ક નિફ્ટીમાં ફક્ત 12 કંપનીઓ છે. ફિન નિફ્ટીમાં એચડીએફસી બેન્ક અને આઇસીઆઇસીઆઇ બેન્કનુ વેઇટેજ ઘણું વધુ છે. બેંકેક્સમાં ફક્ત 10 કંપનીઓ શામેલ છે. જેમાં સુધારાની છેલ્લી તારીખ અલગ અલગ છે.

બેંક નિફ્ટી માટે અંતિમ તારીખ 31 માર્ચ, 2026 છે, જ્યારે બેંકેક્સ અને ફિન નિફ્ટી માટે અંતિમ તારીખ 31 ડિસેમ્બર, 2025 છે. હાલમાં, આઠ ક્ષેત્રીય સૂચકાંકો પર ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ ચાલુ રાખી શકાય છે. આમાં BSEના હેલ્થકેર, કન્ઝ્યુમર ડિસ્ક્રિશનરી અને કોમોડિટી સૂચકાંકોનો સમાવેશ થાય છે. NSEના હેલ્થકેર, બેંકો સિવાયની નાણાકીય સેવાઓ, મિડ-સ્મોલ ફાઇનાન્શિયલ, મિડ-સ્મોલ IT અને ટેલિકોમ સૂચકાંકો પણ સૂચિબદ્ધ છે.

એક્સચેન્જો પાસે કયા વિકલ્પો છે?

ઓગસ્ટમાં, SEBIએ એક્સચેન્જોને બે વિકલ્પો આપ્યા હતા: ક્યાં તો નિયમોનું પાલન કરતો નવો ઇન્ડેક્સ શરૂ કરો, અથવા જૂના ઇન્ડેક્સનું માળખું બદલો. નિષ્ક્રિય ભંડોળના ટ્રેકિંગ જથ્થાને ધ્યાનમાં લેવું મહત્વપૂર્ણ હતું, કારણ કે આ ફેરફાર રોકાણકારો માટે ટ્રેકિંગ ભૂલો વધારી શકે છે. BSEએ જણાવ્યું હતું કે બેંકેક્સને ટ્રેક કરતા કોઈ નિષ્ક્રિય ભંડોળ નથી, તેથી તેણે એક વખત ગોઠવણનો વિકલ્પ પસંદ કર્યો હતો.

NSEએ નિફ્ટી બેંક અને નિફ્ટી ફાઇનાન્શિયલ સેવાઓને ફરીથી સંતુલિત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. નિફ્ટી બેંકને ટ્રેક કરતા ભંડોળ પાસે મેનેજમેન્ટ હેઠળની સંપત્તિમાં આશરે રૂ. 34,251 કરોડ છે, અને ફિન નિફ્ટી પાસે મેનેજમેન્ટ હેઠળની સંપત્તિમાં રૂ. 511 કરોડ છે. ડેરિવેટિવ્ઝ લિક્વિડિટી જાળવવા, બજાર બનાવતી ઇકોસિસ્ટમનું રક્ષણ કરવા અને રોકાણકારોની મૂંઝવણ ટાળવા માટે NSE એ ગ્લાઇડ-પાથ અભિગમ અપનાવ્યો હતો.

આ રીતે ફેરફારો થશે

SEBIના નવીનતમ પરિપત્ર મુજબ, BankX અને Fin Niftyને એકસાથે પુનઃસંતુલિત કરવામાં આવશે. બેંક નિફ્ટીને ચાર માસિક હપ્તામાં પુનઃસંતુલિત કરવામાં આવશે. પ્રથમ હપ્તામાં નવા શેર ઉમેરવામાં આવશે. ચોથા હપ્તાના અંત સુધીમાં ટોચની ત્રણ કંપનીઓ માટે ટાર્ગેટ વેઇટેજ પ્રાપ્ત કરવામાં આવશે. દરેક હપ્તામાં વેઇટેજ તપાસવામાં આવશે, અને વધારાના વેઇટેજને સમાન રીતે વહેંચવામાં આવશે.

Nuvamaના રિપોર્ટ મુજબ, જો બે શેર ઉમેરવામાં આવે, તો Yes Bank અને Indian Bankનો સમાવેશ થઈ શકે છે. જો ચાર શેર ઉમેરવામાં આવે, તો Union Bank અને Bank of Indiaની શક્યતા છે. વેઇટેજ ઘટાડાથી HDFC બેંકમાંથી 70-81.5 મિલિયન ડોલર, ICICI બેંકમાંથી 46.6-55.6 મિલિયન ડોલર અને SBI તરફથી દરેક હપ્તામાં 18.6-22.2 મિલિયન ડોલરનો આઉટફ્લો થઈ શકે છે. યસ બેંકને પ્રથમ તબક્કામાં 104.7 મિલિયન ડોલર અને ઇન્ડિયન બેંક તરફથી 72.3 મિલિયન ડોલરનો પ્રવાહ મળવાની ધારણા છે.

રોકાણકારો અને બ્રોકર્સ પર અસર

આ ફેરફારો ઇન્ડેક્સને સિંગલ-સ્ટોક જોખમ માટે ઓછા સંવેદનશીલ બનાવશે. થોડી કંપનીઓના વર્ચસ્વમાં ઘટાડો ઇન્ડેક્સ મેનીપ્યુલેશનને વધુ મુશ્કેલ બનાવશે. છૂટક રોકાણકારોને વાજબી એક્સપોઝર મળશે. નવા શેરોના ઉમેરાથી નવી ટ્રેડિંગ તકો ખુલશે. જો કે, બ્રોકર્સ અને એસેટ મેનેજરોને પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. બેંક નિફ્ટી ઘણા ETF અને નિષ્ક્રિય ભંડોળનો મુખ્ય ઘટક છે. ફંડ મેનેજરોએ નવા ધોરણ હેઠળ સંભવિત શેરોને ઓળખવાની અને તેમની જોખમ-વળતર પ્રોફાઇલનું મૂલ્યાંકન કરવાની જરૂર પડશે. બેંક નિફ્ટી, ફિન નિફ્ટી અથવા બેંકએક્સને ટ્રેક કરતા ફંડ્સને તેમના પોર્ટફોલિયોને ફરીથી સંતુલિત કરવાની જરૂર પડશે. એકંદરે, બજાર વધુ વૈવિધ્યસભર અને મજબૂત બનશે.

આ પણ વાંચોઃ 7 નવેમ્બર, 2025: કન્યા રાશિના લોકો આજે વધુ પડતા તણાવથી બચો

Back to top button