ટેકનોલોજી હવે ફક્ત વહીવટી સુવિધા નથી, તે એક બંધારણીય સાધન છે- CJI સૂર્યકાંત

CJI Surya Kant: ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સુર્યકાંતે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ડિજિટલ પરિવર્તન પર આયોજિત રાષ્ટ્રીય પરિષદને સંબોધિત કરી. આ દરમિયાન CJIએ કહ્યું કે સમાજના વિકાસ સાથે તેની સેવા કરતી સંસ્થાઓનો પણ વિકાસ થવો જોઈએ. તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે ટેક્નોલોજીની શક્તિનો ઉપયોગ કરતા હોવા છતાં, આર્થિક, ભૌગોલિક અથવા અન્ય અવરોધો હોવા છતાં ન્યાય દરેક માટે કેવી રીતે સુલભ રાખી શકાય?

CJIએ આગળ કહ્યું કે અદાલતોના ડિજિટાઇઝેશન અને હાઇબ્રિડ સુનાવણી દ્વારા ઈ-ફાઇલિંગે ન્યાય પ્રણાલીને આપણા સમયની બદલાતી જરૂરિયાતો પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બનાવી છે. પરંતુ જો આ પ્રગતિને સાચા અર્થમાં અસરકારક બનાવવી હોય, તો આપણે માત્ર ટેક્નોલોજી અપનાવવાથી આગળ વધી, તે પ્રક્રિયાઓની પણ સમીક્ષા કરવી પડશે, જેને આ ટેક્નોલોજી સેવા આપવા માગે છે.

ટેકનોલોજી હવે એક બંધારણીય સાધન છે: CJI

CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે ટેકનોલોજી હવે ફક્ત વહીવટી સુવિધા નથી રહી, પરંતુ તે એક બંધારણીય સાધન બની ગઈ છે. તેમણે કહ્યું કે તે એક એવું સાધન છે જે કાયદા સમક્ષ સમાનતાને મજબૂત બનાવે છે, ન્યાયની પહોંચને વિસ્તૃત કરે છે અને અદાલતોને પ્રક્રિયાગત પરંપરાઓથી આગળ વધવાની મંજૂરી આપે છે.

CJI એ કહ્યું કે કોઈપણ ન્યાય પ્રણાલીના મૂળમાં એક સરળ પણ કાયમી વચન છે કે દરેક વ્યક્તિ, તેમના સાધનો અથવા પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં લીધા વિના, ન્યાયી, સમયસર અને અસરકારક રીતે ન્યાય મેળવી શકશે. કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અર્જુન રામ મેઘવાલ અને જિતિન પ્રસાદની હાજરીમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશો, ન્યાયિક અધિકારીઓ, હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશો અને જિલ્લા ન્યાયાધીશોને સંબોધતા તેમણે કહ્યું કે ન્યાય પ્રણાલીમાં સુધારા નાગરિકો, વકીલો અને અન્ય હિસ્સેદારોને તેમનાથી કેટલો અર્થપૂર્ણ લાભ મળે છે તેના પરથી માપવામાં આવે છે.

એક સંકલિત ડિજિટલ કોર્ટ તરીકે કાર્ય

તેમણે કહ્યું કે આપણે ખાતરી કરવી જોઈએ કે દરેક કોર્ટ એક સંકલિત ડિજિટલ કોર્ટ તરીકે કાર્ય કરે, જે ફક્ત હાઇબ્રિડ સુનાવણી સુવિધાઓથી સજ્જ જ નહીં પરંતુ સંપૂર્ણપણે પેપરલેસ કોર્ટ તરીકે પણ કાર્ય કરવા સક્ષમ હોય. CJIએ જણાવ્યું કે મને આ કહેતાં આનંદ થાય છે કે હવે આ માત્ર દૂરના ભવિષ્યની કલ્પના નથી રહી, પરંતુ આ દિશામાં કામ પહેલેથી જ શરૂ થઈ ગયું છે.

ઈ-કમિટી સક્રિયપણે ડિજિટલ પાયો બનાવી રહી છે જે કોઈપણ કેસના સમગ્ર ક્ષેત્રમાં ટેકનોલોજીને સંકલિત કરવામાં અને ન્યાય વિતરણ પ્રણાલીમાં તમામ હિસ્સેદારોને એકીકૃત કરવામાં સક્ષમ બનાવશે.

ડિજિટલ સિસ્ટમનો ઉપયોગ

જસ્ટિસ સૂર્યકાતે જણાવ્યું કે ભારત જેવા સામાજિક અને ભૌગોલિક રીતે વૈવિધ્યસભર દેશમાં વાસ્તવિક સુલભતા વિના ડિજિટાઇઝેશન સફળ થઈ શકતું નથી. તેમણે કહ્યું કે 2,331 ઈ-સેવા કેન્દ્રોની સ્થાપનાએ આ સંદર્ભમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. આ કેન્દ્રો કેસોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં, વિડીયો કોન્ફરન્સિંગની સુવિધા આપવામાં અને ડિજિટલ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા લોકોને સહાય પૂરી પાડવામાં મદદ કરે છે.

આ પણ વાંચો: આશા ભોસલેના નિધનથી PM મોદી ભાવુક: આવતીકાલે શિવાજી પાર્કમાં થશે અંતિમ સંસ્કાર