દિલ્હી પરિવહન નિગમને લગતો CAG રિપોર્ટ વિધાનસભામાં રજૂ, જાણો શું આક્ષેપો લાગ્યા

નવી દિલ્હી, 24 માર્ચ : રેખા ગુપ્તાની આગેવાની હેઠળની ભાજપ સરકાર દિલ્હીમાં સત્તા સંભાળ્યા બાદથી મુખ્ય વિપક્ષી આમ આદમી પાર્ટી (AAP) પર સતત પ્રહારો કરી રહી છે. વિધાનસભામાં એક પછી એક CAGના અહેવાલો રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે અને AAPના કાર્યકાળ દરમિયાન વિવિધ વિભાગોમાં ગોટાળાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. દારૂ અને મોહલ્લા ક્લિનિક્સ સંબંધિત CAGના રિપોર્ટ બાદ સોમવારે વિધાનસભામાં દિલ્હી ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન (DTC) સંબંધિત CAG રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
વિભાગ પાસે વ્યવસાય યોજના નથી
આ રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે 2021-22માં 660.37 કરોડ રૂપિયાના ટર્નઓવર સાથે દરરોજ સરેરાશ 15.62 લાખ પેસેન્જર્સ લઈ જવા છતાં, DTC સતત નુકસાનનો સામનો કરી રહ્યું છે. 2015-16 થી 2021-22 સુધીના સાત વર્ષના ઓડિટમાં જાણવા મળ્યું હતું કે DTC પાસે કોઈ બિઝનેસ પ્લાન કે પરફોર્મન્સ બેન્ચમાર્ક નથી અને વિભાગને નફાકારક બનાવવા માટે કોઈ અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવ્યો નથી.
ડીટીસી બસોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે અને આધુનિકીકરણના પ્રયાસોમાં વિલંબ થયો છે. આમાં ઈલેક્ટ્રિક બસોની ખરીદી અને મોડી ડિલિવરી માટે દંડ ન લગાવવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. કાફલાનું કદ 2015-16માં 4344 બસોથી ઘટીને 2022-23માં 3937 થયું હતું અને ભંડોળ હોવા છતાં, માત્ર 300 નવી ઇલેક્ટ્રિક બસો ઉમેરવામાં આવી હતી. જૂની બસોનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે, જે ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતાને અસર કરે છે અને અખિલ ભારતીય સરેરાશથી પાછળ છે.
ડીટીસીને 14 હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે કાફલામાં જૂની બસોની સંખ્યા વધીને 44.96% થઈ છે, જેણે વાહન ઉત્પાદકતાને અસર કરી છે અને બ્રેકડાઉનની ઘટનાઓમાં વધારો કર્યો છે. ખરાબ રૂટ આયોજનને કારણે સાત વર્ષ ઓડિટ દરમિયાન રૂ. 14,198.86 કરોડની ઓપરેટિંગ ખોટ થઈ હતી, જે ચૂકી ગયેલા કિલોમીટર અને વારંવાર ભંગાણને કારણે વધુ વધી હતી.
નિગમની બસો દરરોજ સરેરાશ 180 થી 201 કિલોમીટર જ દોડી શકતી હતી, જે નિર્ધારિત લક્ષ્ય (189-200 કિમી) કરતા ઓછી હતી. બસોના વારંવાર ભંગાણ અને રૂટ પ્લાનિંગમાં ખામીઓને કારણે 2015-22 વચ્ચે 668.60 કરોડ રૂપિયાની સંભવિત આવક ગુમાવવી પડી હતી. ઓડિટ રિપોર્ટ અનુસાર, ભાડા નક્કી કરવાની સ્વતંત્રતાના અભાવે DTCએ તેના સંચાલન ખર્ચની ગણતરી પણ કરી ન હતી. દિલ્હી સરકાર 2009થી બસ ભાડામાં વધારો કરી શકી નથી, જેના કારણે નિગમની આવક પર અસર પડી છે.
મેનેજમેન્ટ સ્તરે પણ ફરિયાદો
ડીટીસીમાં મેનેજમેન્ટ અને આંતરિક નિયંત્રણનો ગંભીર અભાવ હતો. સ્ટાફની સાચી સંખ્યા નક્કી કરવા માટે કોઈ નીતિ બનાવવામાં આવી ન હતી, જેના કારણે ડ્રાઇવરો, ટેકનિશિયન અને અન્ય મહત્વની જગ્યાઓની ભારે અછત હતી, જ્યારે કંડક્ટરની સંખ્યા જરૂરિયાત કરતાં વધુ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.
રિપોર્ટ અનુસાર, ઓટોમેટિક ફેર સિસ્ટમ અને સીસીટીવીની સ્થાપના પણ અસરકારક સાબિત થઈ નથી. તુલનાત્મક રીતે, DIMTS દ્વારા સંચાલિત ક્લસ્ટર બસોએ વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું. ડીટીસીને ભાડાની સ્વાયત્તતા સાથે પણ સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે, જેના પરિણામે સરકારી સમર્થન વિના સંચાલન ખર્ચને આવરી લેવામાં મુશ્કેલીઓ આવે છે.
દિલ્હી વિધાનસભાનું બજેટ સત્ર
વાહનવ્યવહાર વિભાગના લેણાં, અસંગ્રહિત ભાડું અને સર્વિસ ટેક્સ, વ્યાપારી હેતુઓ માટે ડેપોની જગ્યાઓનો ઓછો ઉપયોગ ઉપરાંત ટેક્સ ક્રેડિટના ખોટા દાવાઓથી ઊભી થતી જવાબદારીઓ નાણાકીય ચિંતાઓ તરીકે ઉભરી આવી છે.
225.31 કરોડના લેણાંની વસૂલાત કરવામાં આવી ન હતી અને મિલકતનું ભાડું અને ચાર્જિસ પણ ચૂકવવામાં આવ્યા ન હતા. દિલ્હી સરકારનું બજેટ સત્ર શરૂ થઈ ગયું છે અને રેખા ગુપ્તા મંગળવારે વિધાનસભામાં બજેટ રજૂ કરશે. આ સત્ર 28 માર્ચ સુધી ચાલશે. કેગના રિપોર્ટ અને બજેટને જોતા વિધાનસભા સત્ર તોફાની રહેવાની ધારણા છે.
આ પણ વાંચો :- દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર ઉપર શ્વેતપત્ર જાહેર કરાશે, CM રેખા ગુપ્તાની જાહેરાત












