બિઝનેસ

ભારતીય શ્રમ બજારમાંથી આવ્યા ખુશીના સમાચાર: ઓક્ટોબરમાં બેરોજગારી દર ઘટીને 4.9 ટકા પર પહોંચ્યો

India’s Unemployment Rate: દેશના અર્થતંત્ર અને શ્રમ બજાર માટે એક અત્યંત પ્રોત્સાહક અને સકારાત્મક અહેવાલ સામે આવ્યો છે. કેન્દ્રીય આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના પીરિયડિક લેબર ફોર્સ સર્વે (PLFS) ના આંકડા મુજબ, 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયજૂથના નાગરિકો માટે દેશનો એકંદર બેરોજગારી દર ઓક્ટોબર, 2026 માં ઘટીને 4.9 ટકાના સ્તરે આવી ગયો છે. અગાઉ સપ્ટેમ્બર, 2026 માં આ દર 5.0 ટકા નોંધાયો હતો. વાર્ષિક ધોરણે તુલના કરવામાં આવે તો, ઓક્ટોબર, 2025 માં નોંધાયેલા 5.2 ટકાના દરની સરખામણીમાં આ વર્ષે બેરોજગારીમાં 0.3 ટકાનો સીધો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. રોજગારીના આ સુધારા પાછળ દેશની મહિલાઓ, ખાસ કરીને ગ્રામીણ મહિલાઓની કાર્યબળમાં વધેલી ભાગીદારીએ સૌથી નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી છે.

શહેરોમાં બેરોજગારી ઘટી અને ગામડાઓમાં શ્રમ ભાગીદારી વધી

આંકડાકીય માહિતીના ભૌગોલિક વિશ્લેષણ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે શહેરી વિસ્તારોમાં રોજગારની સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે, જ્યારે ગ્રામીણ ભારતમાં રોજગારીનું સ્તર મજબૂત રીતે સ્થિર રહ્યું છે. શહેરી વિસ્તારોમાં એકંદર બેરોજગારી દર સપ્ટેમ્બર, 2026 ના 6.9 ટકાથી ઘટીને ઓક્ટોબર, 2026 માં 6.7 ટકા પર પહોંચ્યો છે, જે 0.2 ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. બીજી તરફ, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બેરોજગારીનો દર 4.2 ટકા પર યથાવત રહ્યો છે. જોકે, શ્રમ દળ ભાગીદારી દર (LFPR) ની વાત કરીએ તો, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં તે સપ્ટેમ્બરના 58.0 ટકાથી વધીને ઓક્ટોબરમાં 58.4 ટકા થયો છે, જ્યારે શહેરી ભાગીદારી 50.7 ટકાથી સામાન્ય ઘટીને 50.5 ટકા નોંધાઈ છે.

મહિલા શ્રમબળની ભાગીદારી 35 ટકાના રેકોર્ડ સ્તરે

આ સમગ્ર સર્વેક્ષણનું સૌથી ઉજળું અને સકારાત્મક પાસું મહિલા કાર્યબળનું ઝડપી વિસ્તરણ છે. દેશમાં મહિલા શ્રમ બળ ભાગીદારી દર (LFPR) ઓક્ટોબર, 2026 માં વધીને 35 ટકાના સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે સપ્ટેમ્બર, 2026 માં 34.6 ટકા અને એક વર્ષ અગાઉ એટલે કે ઓક્ટોબર, 2025 માં 34.2 ટકા હતો. ફેબ્રુઆરી, 2026 પછી મહિલાઓની ભાગીદારીનું આ સૌથી ઊંચું સ્તર છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલા LFPR સપ્ટેમ્બરના 38.9 ટકાથી સુધરીને 39.5 ટકા થયો છે, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં મહિલા ભાગીદારી 25.9 ટકા પર સ્થિર રહી છે. આ સાથે જ મહિલાઓમાં બેરોજગારીનો દર પણ સપ્ટેમ્બરના 5.2 ટકાથી ઘટીને ઓક્ટોબરમાં 5.0 ટકા થયો છે, જ્યારે પુરુષોનો બેરોજગારી દર 4.9 ટકા પર યથાવત રહ્યો છે.

ગ્રામીણ અને શહેરી મહિલા બેરોજગારીમાં મોટો ઘટાડો

મહિલા રોજગારીના આંકડાઓને વધુ ઊંડાણપૂર્વક જોઈએ તો, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલા બેરોજગારી દર 3.9 ટકાથી ઘટીને 3.8 ટકાના સ્તરે આવી ગયો છે, જે સમગ્ર વર્ષ 2026 માં નોંધાયેલો સૌથી નીચો બેરોજગારી દર છે. માત્ર ગામડાઓ જ નહીં, પરંતુ શહેરી વિસ્તારોમાં પણ મહિલાઓને રોજગારી મળવાની તકો વધી છે, જેના પરિણામે શહેરી મહિલા બેરોજગારી દર 9.2 ટકાથી ઘટીને સીધો 8.7 ટકા પર આવી ગયો છે. આ આંકડા સાબિત કરે છે કે આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં મહિલાઓની સક્રિયતા સતત વધી રહી છે.

દેશમાં રોજગાર ધરાવતી વસ્તીનું પ્રમાણ વધ્યું

દેશના અર્થતંત્રમાં કામ કરવા માટે તૈયાર નાગરિકો અને ખરેખર રોજગાર મેળવી રહેલા લોકોના પ્રમાણમાં પણ નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે. એકંદર શ્રમ બળ ભાગીદારી દર (LFPR) એટલે કે કામ કરતા અથવા કામ શોધી રહેલા લોકોનું પ્રમાણ સપ્ટેમ્બર, 2026 માં 55.5 ટકા હતું, જે ઓક્ટોબર, 2026 માં વધીને 55.7 ટકા થયું છે. તેવી જ રીતે, કુલ વસ્તીમાં રોજગાર ધરાવતા લોકોનું પ્રમાણ દર્શાવતો કામદાર-વસ્તી ગુણોત્તર (WPR) પણ 52.7 ટકાથી સુધરીને 53 ટકા પર પહોંચી ગયો છે, જે બજારમાં રોજગારીના નવા અવસરો ઊભા થઈ રહ્યા હોવાનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

અર્થતંત્રમાં વિસ્તરણના મજબૂત સંકેત

રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય કાર્યાલય (NSO) દ્વારા સંકલિત કરવામાં આવેલા આ સત્તાવાર આંકડા દેશના શ્રમ બજારની વાસ્તવિક તસવીર રજૂ કરે છે. ઓક્ટોબર, 2026 નું આ બુલેટિન દેશભરના કુલ 3,70,475 લોકોના અત્યંત વ્યાપક સર્વેક્ષણ પર આધારિત છે, જેમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોના 2,11,474 સહભાગીઓ અને શહેરી વિસ્તારોના 1,59,001 સહભાગીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. વર્તમાન સાપ્તાહિક પરિસ્થિતિ અભિગમ હેઠળ 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના નાગરિકોના ડેટાના આધારે આ માસિક અંદાજો તૈયાર કરાયા છે. એકંદરે, શહેરી બેરોજગારીમાં 0.2 ટકાનો ઘટાડો અને ગ્રામીણ મહિલા બેરોજગારીમાં વર્ષ 2026 નો સૌથી નીચો દર ભારતીય અર્થતંત્રમાં મજબૂત આર્થિક વિસ્તરણની સાક્ષી પૂરે છે.

આ પણ વાંચો: છૂટક ફુગાવા બાદ જથ્થાબંધ ફુગાવાએ આપ્યો ઝટકો! શું તમારું ખિસ્સું થશે વધુ હળવું?

Back to top button