365 રુમ, 3 ગુફાઓ, ઇંગ્લેડથી મંગાવ્યા હતા પત્થરો…છતાં અધૂરી રહી ફૂટી કોઠી

નવી દિલ્હી, તા. 7 ઓક્ટોબર, 2025: ઇન્દોર વિશે કહેવાય છે કે આ શહેર એક એવા સમયનું સાક્ષી છે જેમાં અનેક ઉતર ચડ જોવા મળી હતી. જ્યારે દેશ ગુલામીની સાંકળોમાં હતો ત્યારે પણ અંગ્રેજ અહીં શાસન કરી શક્યા ન હતા. તેની આસપાસ કેટલીક છાવણીઓ તેઓ જરૂર રહેતા હતા. તેની સાક્ષી આપતી ઇમારત અહી છે, જેનનું નામ છે ફૂટી કોઠી. શહેરીવાસીઓ પર કોઇ સંકટ ન આવે તે માટે આ કોઠી હોલકર રાજવંશ દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી.
જોકે અંગ્રેજોએ આ સ્થળ પર સીધું શાસન કર્યું ન હતું, કારણ કે તે હોલકર રાજવંશ દ્વારા શાસિત રજવાડું હતું, તેમનો અહીં ક્યારેય કોઈ પગપેસારો નહોતો થયો. જોકે, અંગ્રેજોના વિશ્વાસઘાત અને છેતરપિંડીથી બચવા માટે, હોલકર રાજવંશે શહેરની સુરક્ષા માટે આ હવેલી બનાવી હતી. આ શહેરથી લગભગ 20 કિલોમીટર દૂર આવેલા મહુ પર નજર રાખવા અને કોઈપણ અણધાર્યા હુમલાનો તાત્કાલિક અસરથી જવાબ આપવા માટે હતી.
ફુટી કોઠીની વિશેષતા
આ હવેલીનું બાંધકામ મહારાજા શિવાજી રાવ હોલકરે 1825માં શરૂ કર્યું હતું, અને 1875 સુધી ચાલુ રહ્યું. બાંધકામ દરમિયાન અંગ્રેજોને આ વાતની જાણ થતા તેમને કામ બંધ કરવાની ફરજ પડી, જેના કારણે ઇમારત અધૂરી રહી ગઈ. ભારતીય શૈલીમાં બનેલી આ બે માળની ઇમારત છત વગરની છે.
આખી ઇમારતમાં ગોળાકાર થાંભલા અને ચતુર્ભુજ ટોચ છે, જેમાંથી દરેકમાં સમાન કીચક રૂપરેખા છે. બાંધકામ દરમિયાન, દરેક થાંભલા કમાનો દ્વારા જોડાયેલા હતા. આ વિશાળ હવેલીમાં 365 ઓરડાઓ છે, જે દરેક એક જ દિવસમાં બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે. હવેલીના બાંધકામ માટે ઇંગ્લેન્ડથી પથ્થર આયાત કરવામાં આવ્યો હતો. હવેલીની આસપાસ વિવિધ દેવતાઓને સમર્પિત લગભગ 18 મંદિરો છે.
ગુફાઓ સમગ્ર ઇન્દોરમાં ફેલાયેલી છે
એવું કહેવાય છે કે હવેલીમાંથી ગુફાઓ શહેરના વિવિધ ભાગો તરફ દોરી જતી હતી. એક ગુફા રજવાડા તરફ જતી હતી, બીજી હવા બાંગ્લા વિસ્તાર તરફ જતી હતી. વધુમાં, મહુ તરફ એક ગુફા બનાવવામાં આવી રહી હતી, પરંતુ અંગ્રેજોએ તેને શોધતા જ તેને બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. આજે, ફૂટી કોઠી ફક્ત શહેરનું જ નહીં પરંતુ હોલકર શાસનની તાકાતનું પણ પ્રતીક છે, જે બ્રિટિશ યુગ દરમિયાન પણ અટલ છે, અને દર્શાવે છે કે માલવાની ભૂમિએ અંગ્રેજોને સીધો પડકાર ફેંક્યો હતો.
આ પણ વાંચોઃ ટ્રમ્પનું નવુ્ં એલાનઃ 1 નવેમ્બરથી ટ્રકો પર લાગશે 25 ટકા ટેરિફ












