રશિયન પેસેન્જર એરક્રાફ્ટ SJ-100 હવે ભારતમાં બનાવવામાં આવશે, HAL અને UAC વચ્ચે ઉત્પાદન કરાર

નવી દિલ્હી, 28 ઓક્ટોબર : ભારતની હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) અને રશિયાની પબ્લિક જોઈન્ટ સ્ટોક કંપની યુનાઇટેડ એરક્રાફ્ટ કોર્પોરેશન (PJSC-UAC) એ ભારતમાં SJ-100 પેસેન્જર એરક્રાફ્ટનું ઉત્પાદન કરવા માટે એક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં ‘આત્મનિર્ભર ભારત’નો એક નવો અધ્યાય ખોલશે.

કરારની સંપૂર્ણ વિગતો: કોણે, ક્યારે અને કેવી રીતે?

27 ઓક્ટોબરના રોજ મોસ્કોમાં આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. HAL વતી પ્રભાત રંજન (HAL ના પ્રતિનિધિ) એ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા અને UAC વતી ઓલેગ બોગોમોલોવે હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ HAL ના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. ડી.કે. સુનિલ અને UAC ના ડિરેક્ટર જનરલ વાદિમ બદેખાની હાજરીમાં થયું હતું.

ડૉ. સુનિલે કહ્યું કે આ અમારી ક્ષમતાઓનો પુરાવો છે. અમે ફક્ત વિમાનનું ઉત્પાદન જ નહીં પરંતુ ભારતના નાના શહેરોને હવાઈ જોડાણ પણ પ્રદાન કરીશું. આ એમઓયુ હેઠળ, HAL ને ભારતમાં સ્થાનિક ગ્રાહકો (જેમ કે એરલાઇન્સ) માટે SJ-100 વિમાન બનાવવાના સંપૂર્ણ અધિકારો પ્રાપ્ત થયા.

આનો અર્થ એ થયો કે ફેક્ટરી ભારતમાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે, ભાગો આયાત કરવામાં આવશે, પરંતુ એસેમ્બલી અને ઉત્પાદન અહીં થશે. આ ભારત-રશિયા લશ્કરી અને નાગરિક સહયોગનું બીજું એક ઉદાહરણ છે.

SJ-100 વિમાન: સુવિધાઓ અને તે શા માટે ગેમ ચેન્જર છે?

SJ-100 એક આધુનિક ટ્વીન-એન્જિન નેરો-બોડી પેસેન્જર વિમાન છે જે ટૂંકાથી મધ્યમ અંતરની ફ્લાઇટ્સ માટે રચાયેલ છે. મુખ્ય સુવિધાઓ…

• ક્ષમતા: 75-98 મુસાફરોને વહન કરે છે.
• રેન્જ: 3000-4000 કિલોમીટર.
• ઝડપ: 800-900 કિમી/કલાક.
• બળતણ કાર્યક્ષમતા: ઓછી કિંમત, પર્યાવરણને અનુકૂળ.

વિશ્વભરમાં 200 થી વધુ SJ-100 વિમાનોનું નિર્માણ થયું છે. તે રશિયન એરલાઇન્સ જેવી 16 થી વધુ વ્યાપારી એરલાઇન્સ દ્વારા સંચાલિત છે. ભારતમાં, તે UDAN (ઉડે દેશ કા આમ નાગરિક) યોજના માટે યોગ્ય છે. UDAN નાના એરપોર્ટને જોડવાની કલ્પના કરે છે – જેમ કે ગુવાહાટીથી અગરતલા અથવા જયપુરથી જોધપુર. SJ-100 આ ફ્લાઇટ્સને સસ્તી અને ઝડપી બનાવશે.

ભારત માટે તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

ભારતનું ઉડ્ડયન બજાર વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમનું સૌથી મોટું છે, પરંતુ પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટીનો અભાવ છે. આગામી 10 વર્ષમાં…

• પ્રાદેશિક ફ્લાઇટ્સ માટે: 200 થી વધુ આવા જેટની જરૂર છે.
• હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર માટે: 350 વધારાના વિમાન, જે માલદીવ અને શ્રીલંકા જેવા પર્યટન સ્થળોને જોડશે.

ભારત હાલમાં આવા વિમાનોની આયાત કરે છે, જે મોંઘા છે. SJ-100 નું ઉત્પાદન કરવાથી ખર્ચમાં 20-30% ઘટાડો થઈ શકે છે. આનાથી હવાઈ મુસાફરી વધુ સુલભ બનશે જ નહીં પરંતુ પ્રવાસન અને વેપારને પણ વેગ મળશે.

ભારતમાં વિમાન ઉત્પાદનનો ઇતિહાસ: પહેલો પૂર્ણ પ્રોજેક્ટ

આ ભારત માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ છે. HAL એ છેલ્લે 1961 માં AVRO HS-748 વિમાનનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું હતું, જે 1988 સુધી ચાલ્યું હતું. તે સમય હતો જ્યારે ભારતે બ્રિટન પાસેથી ટેકનોલોજી મેળવી હતી. પરંતુ SJ-100 પહેલી વાર હશે જ્યારે ભારતમાં સંપૂર્ણ પેસેન્જર વિમાન (ડિઝાઇનથી એસેમ્બલી સુધી) બનાવવામાં આવશે. HAL, જે મુખ્યત્વે ફાઇટર એરક્રાફ્ટ (તેજસની જેમ) બનાવે છે, તે હવે સિવિલ સેક્ટરમાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે.

લાભો: નોકરીઓ, અર્થતંત્ર અને આત્મનિર્ભરતા

આ કરાર ફક્ત વિમાન ઉત્પાદન વિશે નથી, પરંતુ દેશને મજબૂત બનાવવા વિશે છે…

• નોકરીઓ: હજારો સીધી નોકરીઓ (એન્જિનિયરો, ટેકનિશિયન) અને લાખો પરોક્ષ નોકરીઓ (સપ્લાય ચેઇન)નું સર્જન થશે.
• ખાનગી ક્ષેત્ર: ટાટા અને રિલાયન્સ જેવી કંપનીઓ ભાગીદાર બની શકે છે.
• આત્મનિર્ભર ભારત: વડા પ્રધાન મોદીનું સ્વપ્ન: આયાત ઘટાડવી, નિકાસ વધારવી. ભવિષ્યમાં, SJ-100 એશિયા અને આફ્રિકામાં નિકાસ કરી શકાય છે.

રોડમેપ: આગળનું પગલું શું હશે?

એક MoU પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, તેથી આગળના પગલાં…

• ડિઝાઇન ટ્રાન્સફર: ટેકનોલોજી UAC સાથે શેર કરવામાં આવશે.
• ફેક્ટરી સેટઅપ: HAL ના બેંગલુરુ અથવા નાસિક પ્લાન્ટમાં ઉત્પાદન શરૂ થશે, પ્રથમ વિમાન 2026-27 સુધીમાં અપેક્ષિત છે.
• પરીક્ષણ: ભારતીય નિયમો (DGCA) હેઠળ પ્રમાણપત્ર.

આ સહયોગ યુએસ પ્રતિબંધો વચ્ચે ભારત-રશિયા સંબંધોને મજબૂત બનાવશે.