આધારમાં જન્મતારીખ ઉંમરનો પાકો પુરાવો નથી, હાઈકોર્ટનો મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદો

Aadhaar Dob : આધાર કાર્ડ (Aadhaar Card)માં નોંધાયેલી જન્મતારીખને ઉંમરનો નક્કર પુરાવો માની શકાય નહીં. દિલ્હી હાઈકોર્ટે (Delhi High Court) એક મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ વ્યક્તિની ઓળખ સ્થાપિત કરવા માટે થાય છે, પરંતુ તે જન્મતારીખના પ્રમાણિત પુરાવા તરીકે સ્વીકારી શકાય નહીં. આ ટિપ્પણી એક મહિલા કર્મચારીની નિવૃત્તિ અને નોકરીમાંથી બરતરફી સંબંધિત કેસની સુનાવણી દરમિયાન કરવામાં આવી હતી.
આધારનો ઉપયોગ માત્ર ઓળખના પુરાવા તરીકે થઈ શકે
13 નવેમ્બરે ચુકાદો આપતાં જસ્ટિસ મનોજ કુમાર ઓહરીએ જણાવ્યું હતું કે આધાર અધિનિયમ, 2016 (Aadhaar Act, 2016) હેઠળ આધાર નંબર વ્યક્તિની ઓળખના પુરાવા તરીકે માન્ય છે. જોકે, કાયદામાં તેને જન્મતારીખના પુરાવા તરીકે સ્વીકારવાની કોઈ જોગવાઈ નથી.
આધાર અને ESICના રેકોર્ડમાં જન્મતારીખ અલગ હતી
આ કેસ એક મહિલા કર્મચારીની નોકરી સમાપ્ત કરવાના નિર્ણય સામેની ફરિયાદ સાથે જોડાયેલો હતો. મહિલાનો આરોપ હતો કે વર્ષ 2017માં નોકરીદાતાએ તેને ગેરકાયદે નોકરીમાંથી કાઢી મૂકી હતી. બીજી તરફ, નોકરીદાતાનું કહેવું હતું કે મહિલા 58 વર્ષની નિવૃત્તિ વય પૂર્ણ કરી ચૂકી હતી.
નોકરીદાતાએ આધાર કાર્ડમાં નોંધાયેલી 20 મે, 1959ની જન્મતારીખને આધારે તેની નિવૃત્તિ ગણાવી હતી. જ્યારે મહિલા કર્મચારીના જણાવ્યા મુજબ કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC)ના રેકોર્ડમાં તેની જન્મતારીખ 20 મે, 1960 નોંધાયેલી હતી. આ રેકોર્ડ પ્રમાણે 2017માં તેની નિવૃત્તિ વય પૂર્ણ થઈ નહોતી.
UIDAIના નિયમોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો
હાઈકોર્ટે ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ પ્રાધિકરણ (UIDAI) દ્વારા 20 ડિસેમ્બર, 2018ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલા ઓફિસ મેમોરેન્ડમનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમાં જણાવાયું હતું કે આધાર કાર્ડમાં જન્મતારીખ કાર્ડધારક દ્વારા રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજો અથવા સ્વ-ઘોષણાના આધારે નોંધવામાં આવે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
કોર્ટના જણાવ્યા મુજબ, આ કેસમાં આધાર કાર્ડમાં દર્શાવેલી જન્મતારીખને સમર્થન આપતો કોઈ સ્વતંત્ર દસ્તાવેજ રજૂ કરવામાં આવ્યો નહોતો. વધુમાં, નોકરીદાતાને કર્મચારીનું આધાર કાર્ડ તેની નોકરી સમાપ્ત કરવાના નિર્ણયના માત્ર બે મહિના પહેલાં મળ્યું હતું.
એક વર્ષ વહેલી નિવૃત્તિ આપવાનો નિર્ણય ખોટો ગણાવ્યો
હાઈકોર્ટે મહિલા કર્મચારીની તરફેણ સ્વીકારતાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ESICના રેકોર્ડમાં જન્મતારીખ 20 મે, 1960 નોંધાયેલી હતી, ત્યારે નોકરીદાતા આધાર કાર્ડમાં દર્શાવેલી બીજી તારીખના આધારે તેની નોકરી એક વર્ષ વહેલી સમાપ્ત કરી શકે નહીં. કોર્ટે માન્યું કે 2017માં મહિલા કર્મચારી નિવૃત્તિની નિર્ધારિત ઉંમરે પહોંચી નહોતી.
આ ચુકાદાથી આધાર કાર્ડ અને સરકારી કે નોકરી સંબંધિત રેકોર્ડમાં જન્મતારીખ અલગ હોય ત્યારે કયા દસ્તાવેજની વિશ્વસનીયતા મહત્ત્વની બને છે તે અંગે કાનૂની સ્પષ્ટતા થઈ છે. આ અગાઉ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે પણ આધાર કાર્ડ ઉંમરનો પુરાવો ન હોવાનું જણાવ્યું હતું. કોર્ટે ચકાસણી વગરના સ્કૂલ ટ્રાન્સફર સર્ટિફિકેટના આધારે લગ્ન નોંધણી ન કરવા અને ઉત્તર પ્રદેશમાં લગ્ન નોંધણીના નિયમોનું કડક પાલન કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો.












