Dhiraj Seth Army Chief: ભારતીય સેનાના નેતૃત્વમાં એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન થવા જઈ રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠને ભારતીય સેનાના આગામી પ્રમુખ (Chief of Army Staff) તરીકે નિયુક્ત કરવાની જાહેરાત કરી છે. લગભગ ચાર દાયકાથી દેશની સેવા કરી રહેલા ધીરજ સેઠ 30 જૂન, 2026ના રોજ વર્તમાન સેનાપ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીનું સ્થાન લેશે અને ભારતીય સેનાના નવા વડા તરીકે કાર્યભાર સંભાળશે. તેમની નિમણૂકને લઈને સૈન્ય વર્તુળોમાં ખુશી અને ગૌરવની લાગણી જોવા મળી રહી છે.
રક્ષા મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂએ તેમની નિમણૂકને મંજૂરી આપી છે. તેઓ જનરલના સ્થાયી રેન્ક સાથે સેનાના સર્વોચ્ચ પદે બિરાજમાન થશે. તેમનો કાર્યકાળ 31 ઓગસ્ટ, 2028 સુધી રહેશે. સેનાના ઇતિહાસમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ નિભાવ્યા બાદ હવે તેમને સમગ્ર ભારતીય સેનાનું નેતૃત્વ સોંપવામાં આવ્યું છે.
જાહેરાત થતાં જ અભિનંદનોનો વરસાદ
જેમ જ ધીરજ સેઠને આગામી સેનાપ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરવાની જાહેરાત થઈ, તેમ તેમના પરિવારજનો, સહકર્મચારીઓ, પૂર્વ અધિકારીઓ અને તાલીમ સંસ્થાઓમાં ગર્વની લાગણી છવાઈ ગઈ. તેમના સાથે કામ કરનારા અનેક અધિકારીઓએ તેમને એક શાંત, વ્યૂહાત્મક અને નિર્ણયક્ષમ કમાન્ડર તરીકે વર્ણવ્યા.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
સોશિયલ મીડિયા પર પણ અનેક પૂર્વ સૈનિકો અને અધિકારીઓએ તેમના નેતૃત્વના અનુભવો શેર કર્યા. ઘણા લોકોએ જણાવ્યું કે ધીરજ સેઠ હંમેશા મેદાનમાં પોતાના જવાનો સાથે ઊભા રહેતા અધિકારી રહ્યા છે અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં પણ શાંત રહીને યોગ્ય નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
1986માં સેનામાં પ્રવેશ, બખ્તરબંદ કોરથી શરૂઆત
ધીરજ સેઠની સૈન્ય સફર ડિસેમ્બર 1986માં શરૂ થઈ હતી, જ્યારે તેમને ભારતીય સેનાની બખ્તરબંદ કોર (Armoured Corps)માં કમિશન આપવામાં આવ્યું હતું. આ કોર ભારતીય સેનાની સૌથી શક્તિશાળી અને મહત્વપૂર્ણ લડાયક શાખાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. સેનામાં જોડાયા બાદ તેમણે ટેન્ક અને મિકેનાઇઝ્ડ યુદ્ધ સંબંધિત વિવિધ જવાબદારીઓ નિભાવી હતી. શરૂઆતના વર્ષોમાં જ તેમની વ્યૂહાત્મક સમજ, નેતૃત્વ ક્ષમતા અને સૈન્ય કુશળતાએ ઉચ્ચ અધિકારીઓનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.
રણના ધોરાથી કાશ્મીરની ખીણો સુધી સેવા
ધીરજ સેઠની કારકિર્દીની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમણે દેશના લગભગ તમામ પ્રકારના ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં સેવા આપી છે. રાજસ્થાનના રણપ્રદેશમાં બખ્તરબંદ દળોની કમાન સંભાળવી હોય કે જમ્મુ-કાશ્મીરના આતંકવાદગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આતંકવાદ વિરોધી અભિયાનોનું નેતૃત્વ કરવું હોય, તેમણે દરેક મોરચે પોતાની ક્ષમતાનો પરિચય આપ્યો છે.
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સેવા દરમિયાન તેમણે આતંકવાદ વિરોધી દળોની કમાન સંભાળી હતી. સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે, આવા વિસ્તારોમાં કામ કરવાનો અનુભવ કોઈ પણ સેનાપ્રમુખ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે, કારણ કે તે મેદાનની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ અને સુરક્ષા પડકારોને નજીકથી સમજવાની તક આપે છે.
NDA અને IMAના તેજસ્વી વિદ્યાર્થી રહ્યા
ધીરજ સેઠ પુણેના ખડકવાસલામાં આવેલી નેશનલ ડિફેન્સ એકેડમી (NDA)ના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી છે. NDAને ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના ભવિષ્યના નેતાઓ તૈયાર કરતી સૌથી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં ગણવામાં આવે છે. NDA બાદ તેમણે દેહરાદૂનની ઇન્ડિયન મિલિટરી એકેડમી (IMA)માં તાલીમ મેળવી હતી. સૈન્ય તાલીમ દરમિયાન તેઓ શિસ્ત, નેતૃત્વ અને વ્યૂહાત્મક અભ્યાસ માટે જાણીતા હતા. આજે NDA અને IMA બંને સંસ્થાઓમાં તેમની સિદ્ધિને એક પ્રેરણાદાયક સફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
સુદર્શન ચક્ર કોરથી દિલ્હી એરિયા સુધી મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ
લેફ્ટનન્ટ જનરલના પદે પહોંચ્યા બાદ ધીરજ સેઠે ભારતીય સેનાની અનેક મહત્વપૂર્ણ રચનાઓનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. તેમણે સુદર્શન ચક્ર કોરની કમાન સંભાળી હતી, જે ભારતીય સેનાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્ટ્રાઈક ફોર્મેશન પૈકીની એક ગણાય છે.
ત્યારબાદ તેઓ દિલ્હી એરિયાના જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ તરીકે નિયુક્ત થયા હતા. આ પદ પર રહીને તેમણે રાજધાની ક્ષેત્રમાં અનેક રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વના કાર્યક્રમો અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓનું સફળ સંચાલન કર્યું હતું. દિલ્હી એરિયાની કમાન દરમિયાન તેમણે વિવિધ સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે વધુ સારો તાલમેલ સ્થાપિત કરવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
દક્ષિણી કમાનમાં આધુનિકીકરણ પર આપ્યો ભાર
લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠે ભારતીય સેનાની દક્ષિણી કમાનના વડા તરીકે પણ સેવા આપી હતી. 31 માર્ચ, 2026 સુધી તેઓ આ મહત્વપૂર્ણ કમાનની જવાબદારી સંભાળી રહ્યા હતા. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન સેનાની ઓપરેશનલ તૈયારી વધારવા, આધુનિક ટેક્નોલોજી અપનાવવા અને સંસ્થાકીય સુધારાઓને પ્રોત્સાહન આપવા પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું. દક્ષિણી કમાનમાં તેમની આગેવાની હેઠળ તાલીમ પદ્ધતિઓમાં સુધારા, આધુનિક યુદ્ધની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ આયોજન અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર સૈન્ય માળખું વિકસાવવા જેવા અનેક પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા.
દક્ષિણ-પશ્ચિમ કમાન અને XXI સ્ટ્રાઈક કોરનો અનુભવ
ધીરજ સેઠે દક્ષિણ-પશ્ચિમ કમાન અને XXI સ્ટ્રાઈક કોર જેવી વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય રચનાઓનું પણ નેતૃત્વ કર્યું છે. XXI સ્ટ્રાઈક કોર ભારતીય સેનાની સૌથી શક્તિશાળી આક્રમક રચનાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. આવા દળનું નેતૃત્વ કરવું કોઈ પણ અધિકારી માટે ગૌરવની વાત ગણાય છે. આ અનુભવને કારણે ધીરજ સેઠને વ્યાપક સ્તરે યુદ્ધ અને સુરક્ષા આયોજનનો ઊંડો અનુભવ પ્રાપ્ત થયો છે.
ઉપ સેનાપ્રમુખ તરીકે નિભાવ્યું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન
સેનાપ્રમુખ તરીકે નિયુક્તિ પહેલાં ધીરજ સેઠ ભારતીય સેનાના ઉપ સેનાપ્રમુખ તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા હતા. આ પદ પર રહીને તેમણે સેનાના આધુનિકીકરણ, નવી ટેક્નોલોજીના સમાવેશ અને લાંબા ગાળાના વ્યૂહાત્મક આયોજનમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. તેમણે ભારતીય સેનાને ભવિષ્યના યુદ્ધ માટે વધુ તૈયાર બનાવવા અનેક પહેલોનું માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. ડ્રોન ટેક્નોલોજી, સાયબર સુરક્ષા અને નેટવર્ક આધારિત યુદ્ધ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવા માટે પણ તેમણે વિશેષ ધ્યાન આપ્યું હતું.
આંતરરાષ્ટ્રીય સૈન્ય મિશનોમાં પણ દેખાડી ક્ષમતા
ધીરજ સેઠ માત્ર દેશની અંદરની કામગીરી પૂરતા મર્યાદિત રહ્યા નથી. તેમણે અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય સૈન્ય મિશનો અને બહુરાષ્ટ્રીય અભિયાનોમાં પણ ભાગ લીધો છે. વિશ્વના વિવિધ દેશોના સૈન્ય અધિકારીઓ સાથે કામ કરવાનો અનુભવ તેમને વૈશ્વિક સુરક્ષા પડકારોને વધુ સારી રીતે સમજવામાં મદદરૂપ થયો છે. આ અનુભવ ભવિષ્યમાં ભારતીય સેનાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
ત્રણ પ્રતિષ્ઠિત સૈન્ય સન્માનોથી નવાજાયા
દેશસેવામાં આપેલા અસાધારણ યોગદાન બદલ ધીરજ સેઠને અનેક ઉચ્ચ સૈન્ય પુરસ્કારો મળ્યા છે. તેમને પરમ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (PVSM), ઉત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ (UYSM) અને અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (AVSM)થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. આ પુરસ્કારો ભારતીય સેનામાં તેમની ઉત્તમ કામગીરી, બહાદુરી, નેતૃત્વ અને દેશ પ્રત્યેની નિષ્ઠાના પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
ભારતીય સેનાને મળશે અનુભવી અને વ્યૂહાત્મક નેતૃત્વ
આગામી સેનાપ્રમુખ તરીકે ધીરજ સેઠ એવા સમયે કમાન સંભાળશે જ્યારે વિશ્વભરમાં સુરક્ષાની વ્યાખ્યા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. પરંપરાગત યુદ્ધો ઉપરાંત સાયબર હુમલા, ડ્રોન ટેક્નોલોજી, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને હાઇબ્રિડ વોરફેર જેવા નવા પડકારો સામે સેનાને તૈયાર રાખવાની જરૂરિયાત છે. આવા સમયમાં લગભગ 40 વર્ષનો મેદાની અનુભવ ધરાવતા અને રણથી લઈને કાશ્મીર સુધી દરેક પ્રકારની પરિસ્થિતિમાં સેવા આપનારા ધીરજ સેઠનું નેતૃત્વ ભારતીય સેનાને નવી દિશા આપી શકે છે.
ભારતીય સેનાના ઇતિહાસમાં તેમની નિમણૂકને માત્ર એક વહીવટી બદલાવ તરીકે નહીં, પરંતુ અનુભવી, આધુનિક વિચારસરણી ધરાવતા અને વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણવાળા નેતાના આગમન તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય સેના વધુ આધુનિક, સક્ષમ અને ભવિષ્યના પડકારો માટે તૈયાર બનશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચો: VIDEO: જયશંકરની એક ટિપ્પણીથી હસી પડી ફિનલેન્ડની વિદેશ મંત્રી, વીડિયો થયો વાયરલ
