કાચની બોટલોમાં પ્લાસ્ટિક બોટલ કરતાં વધુ માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ; નવા અભ્યાસમાં ખુલાસો

ફ્રાન્સ, 22 જૂન 2025:    ફ્રાન્સની ફૂડ સેફ્ટી એજન્સી, ANSES દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે કાચની બોટલોમાં પ્લાસ્ટિક બોટલો કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધુ માઇક્રોપ્લાસ્ટિક હોય છે, જે લાંબા સમયથી ચાલતી ધારણાઓ કરતા ઉલટું છે.

સરેરાશ, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ, લીંબુ શરબત, આઈસ્ડ ટી અને બીયરની કાચની બોટલોમાં પ્રતિ લિટર લગભગ 100 માઇક્રોપ્લાસ્ટિક કણો હોય છે, જે પ્લાસ્ટિક અથવા ધાતુના કન્ટેનર કરતાં 50 ગણા વધારે છે.

જર્નલ ઓફ ફૂડ કમ્પોઝિશન એન્ડ એનાલિસિસમાં પ્રકાશિત થયેલા તારણો મુજબ, સંશોધકો શરૂઆતમાં કાચની બોટલો પ્લાસ્ટિક બોટલો કરતાં તુલનાત્મક રીતે સુરક્ષિત હોવાની અપેક્ષા રાખતા હતા, પરંતુ પરિણામોએ તેમને આશ્ચર્યચકિત કર્યા.

“અમે વિપરીત પરિણામની અપેક્ષા રાખી હતી,” પીએચડી વિદ્યાર્થી ઇસેલિન ચૈબે જણાવ્યું, જેમણે સંશોધનનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.

કેપ્સ દૂષણનો મુખ્ય સ્ત્રોત હોવાની શંકા હતી, કારણ કે પીણાંમાં અલગ કરાયેલા મોટાભાગના કણો કેપ્સના રંગ જેવા જ હતા અને બાહ્ય રંગની રચના શેર કરતા હતા.”પછી અમે જોયું કે કાચમાં, નમૂનાઓમાંથી નીકળતા કણો સમાન આકાર, રંગ અને પોલિમર રચના હતા, તેથી કાચની બોટલોને સીલ કરતા કેપ્સની બહારના પેઇન્ટ જેટલું જ પ્લાસ્ટિક હતું,”

બધી બોટલોમાંથી, બીયરની બોટલોમાં સૌથી વધુ માઇક્રોપ્લાસ્ટિક કાઉન્ટ હતું, જેમાં પ્રતિ લિટર સરેરાશ 60 કણો હતા, ત્યારબાદ લીંબુ પાણીનો ક્રમ આવે છે, જે લગભગ 40 ટકા છે. ફ્લેટ અને સ્પાર્કલિંગ વોટરમાં બધા પેકેજિંગ પ્રકારોમાં માઇક્રોપ્લાસ્ટિકનું પ્રમાણ પ્રમાણમાં ઓછું હતું: કાચની બોટલોમાં પ્રતિ લિટર લગભગ 4.5 કણો જ્યારે પ્લાસ્ટિકની બોટલોમાં 1.6 કણો હતા.

“પરિણામો દર્શાવે છે કે વાઇન સિવાયના તમામ પીણાં માટે કાચના કન્ટેનર અન્ય પેકેજિંગ કરતાં વધુ દૂષિત હતા, કારણ કે વાઇનની બોટલો મેટલ કેપ્સને બદલે કોર્ક સ્ટોપર્સથી બંધ હતી.” ANSES ના સંશોધન નિર્દેશક ગુઇલાઉમ ડુફ્લોસે જણાવ્યું હતું કે આ વિરોધાભાસનું કારણ આ તબક્કે અસ્પષ્ટ છે. જો કે, એજન્સીએ એક સંભવિત ઉકેલનું પરીક્ષણ કર્યું છે જે સમસ્યાને ઠીક કરી શકે છે.

માઇક્રોપ્લાસ્ટિકનો ખતરો

પ્લાસ્ટિકનું ઉત્પાદન 1950ના દાયકામાં 1.5 મિલિયન ટનથી વધીને 2022માં 400.3 મિલિયન ટન થયું છે. જોકે, સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિકના વધતા ઉત્પાદનને કારણે બિનકાર્યક્ષમ કચરાના વ્યવસ્થાપનને કારણે પાર્થિવ અને જળચર રહેઠાણોમાં કચરામાં પણ વધારો થયો છે.

માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ, પાંચ મિલીમીટરથી નાના પ્લાસ્ટિકના નાના ટુકડા, મારિયાના ટ્રેન્ચથી માઉન્ટ એવરેસ્ટ સુધી જોવા મળ્યા છે. તે માનવ મગજ, પ્લેસેન્ટા અને સમુદ્રમાં ઊંડા માછલીઓના પેટમાં જોવા મળે છે.

આ પણ વાંચો : અમદાવાદમાં સરકાર માન્ય લાયસન્સી સર્વેયર સહિત 3 લોકો રૂપિયા 5 લાખની લાંચ લેતા એસીબીના છટકામાં સપડાયા