મૌનથી વિસ્ફોટ સુધી: ભૂગર્ભ શત્રુઓની શોધમાં અમેરિકાનો યુદ્ધ ઇતિહાસ
HD News Desk , 03 જાન્યુઆરી 2026: વેનેઝુએલા સાથે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાએ રાજધાની કારાકાસ પર મોટો મિસાઇલ હુમલો કર્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોને પકડી લેવાનો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પે રાષ્ટ્રપતિને હટાવવાની તેમની વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે વેનેઝુએલામાં જમીન કાર્યવાહીની શક્યતા અંગે વારંવાર ચેતવણી આપી છે. તેમણે દબાણ લાવવા માટે અનેક પ્રતિબંધો પણ લાદ્યા છે. આ પહેલીવાર નથી જ્યારે અમેરિકાએ આવા દેશ પર હુમલો કર્યો હોય; તાજેતરના દાયકાઓમાં અફઘાનિસ્તાન અને ઇરાક સહિત આવા હુમલાઓનો તેનો લાંબો ઇતિહાસ છે.
ટ્રમ્પે વેનેઝુએલા પર પ્રતિબંધો લંબાવ્યા અને પ્રદેશમાં યુએસ લશ્કરી હાજરી વધારી, કેરેબિયન અને પેસિફિકમાં જહાજો પર ડ્રગ હેરફેરનો આરોપ લગાવ્યો. ભૂતકાળમાં કેરેબિયનમાં યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહીના અહેવાલ પણ આવ્યા છે.
સીઆઈએએ અગાઉ ડિસેમ્બર 2025 માં વેનેઝુએલાના દરિયાકાંઠે એક ડોક સુવિધા પર ડ્રોન હુમલો કર્યો હતો. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આ હુમલો એક દૂરના ડોકને નિશાન બનાવ્યો હતો જેનો ઉપયોગ વેનેઝુએલાના ગેંગ દ્વારા ડ્રગ્સનો સંગ્રહ કરવા અને તેને શિપમેન્ટ માટે બોટમાં પરિવહન કરવા માટે કરવામાં આવતો હતો.
વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર પરના હુમલા પછી અમેરિકા આક્રમક બન્યું.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વિશ્વના કોઈપણ ખૂણામાંથી તેના દુશ્મનોનો શિકાર કરવા અને બદલો લેવા માટે જાણીતું છે. 2001 માં વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર પર 11 સપ્ટેમ્બરના રોજ થયેલા હુમલા પછી આ ગતિ વધુ તીવ્ર બની. તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ ડબલ્યુ. બુશના નેતૃત્વ હેઠળ, અમેરિકા અને નાટોએ આતંકવાદ સામે વૈશ્વિક યુદ્ધ શરૂ કર્યું. પરંપરાગત ભૂમિ હુમલાઓ ઉપરાંત, યુએસ લશ્કર અને ગુપ્તચર સમુદાયે આતંકવાદ સામેના યુદ્ધમાં તેમની લડાઇ ક્ષમતાઓનો વધુ વિકાસ કર્યો, અફઘાનિસ્તાન, પાકિસ્તાન, યમન અને સોમાલિયા સહિત વિવિધ દેશોમાં શંકાસ્પદ આતંકવાદી જૂથો અને તેમના નેતૃત્વ સામે ખાસ કાર્યવાહી હાથ ધરી, અને ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓ કર્યા.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તેના અઘોષિત યુદ્ધો માટે પણ જાણીતું છે. એવું કહેવાય છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત 194 દેશોમાંથી, યુએસએ એક સમયે અથવા બીજા સમયે 84 દેશો પર હુમલો કર્યો છે. આનો અંદાજ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે યુએસએ ઇતિહાસમાં ફક્ત 11 વખત ઔપચારિક રીતે યુદ્ધ જાહેર કર્યું છે, જેમાંથી છેલ્લું યુદ્ધ બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન 1942 માં થયું હતું.
અફઘાનિસ્તાન પર યુએસ આક્રમણ
યુએસએ ઓક્ટોબર 2001 માં અફઘાનિસ્તાન પર હુમલો કર્યો અને તાલિબાન સરકારને સત્તા પરથી ઉથલાવી દીધી. યુએસને તાલિબાન સરકાર પર અલ-કાયદાને આશ્રય આપવાની શંકા હતી. ડિસેમ્બર 2009 માં, રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાએ અફઘાનિસ્તાનમાં યુએસ લશ્કરી તૈનાતીમાં વધારો કરવાનો આદેશ આપ્યો, અલ-કાયદા અને તાલિબાન બળવા સામે લડવા માટે વધારાના 30,000 સૈનિકો તૈનાત કર્યા. યુએસ અને નાટો આતંકવાદ વિરોધી અને બળવા વિરોધી કામગીરી 2021 સુધી ત્યાં ચાલુ રહી, ત્યારબાદ યુએસની આગેવાની હેઠળ દેશમાંથી વાટાઘાટો દરમિયાન તાલિબાને અફઘાનિસ્તાન પર ફરીથી નિયંત્રણ મેળવ્યું. અફઘાન યુદ્ધમાં 2,400 થી વધુ અમેરિકનો, 18 CIA એજન્ટો અને 1,800 થી વધુ નાગરિકો માર્યા ગયા. તે યુએસ ઇતિહાસનું સૌથી લાંબુ યુદ્ધ બન્યું, જે 19 વર્ષ અને 10 મહિના ચાલ્યું. તેમાં યુએસને $2 ટ્રિલિયનથી વધુનો ખર્ચ પણ થયો.
જોકે “ઓપરેશન એન્ડ્યુરિંગ ફ્રીડમ” (OEF) સામાન્ય રીતે અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધના 2001-2014 તબક્કાનો ઉલ્લેખ કરે છે, આ શબ્દ આતંકવાદ સામેના યુદ્ધ માટે યુ.એસ. સૈન્યનું સત્તાવાર નામ પણ છે, અને તેમાં અનેક ગૌણ કામગીરીનો સમાવેશ થાય છે જેના હેઠળ યુ.એસ. લશ્કરી દળોને આતંકવાદ સામે લડવાના નામે વિશ્વભરના પ્રદેશોમાં તૈનાત કરવામાં આવે છે, ઘણીવાર સુરક્ષા સહયોગ અને દળોની સ્થિતિ કરારો દ્વારા યજમાન રાષ્ટ્રની કેન્દ્ર સરકાર સાથે સંકલનમાં.
ઓપરેશન એન્ડ્યુરિંગ ફ્રીડમ હેઠળ, યુ.એસ.એ ઇથોપિયા, કેન્યા, લાઇબેરિયા, મોરેશિયસ, રવાન્ડા, સેશેલ્સ, સોમાલિયા, તાંઝાનિયા અને યુગાન્ડામાં દળો તૈનાત કર્યા.
યુ.એસ. દળોને અલ્જેરિયા, બુર્કિના ફાસો, કેમરૂન, ચાડ, માલી, મોરિટાનિયા, મોરોક્કો, નાઇજર, નાઇજીરીયા, સેનેગલ અને ટ્યુનિશિયામાં પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
કેમ્પ લેમનિયર એ આફ્રિકામાં કાયમી યુ.એસ. લશ્કરી મથક પણ છે, જે 2002 માં જીબુટીમાં સ્થાપિત થયું હતું અને OEF-HOA કામગીરીને ટેકો આપે છે.
ઓક્ટોબર 2015 માં રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાએ બોકો હરામ આતંકવાદી જૂથ સામે ગુપ્ત માહિતી, દેખરેખ અને જાસૂસી કામગીરી હાથ ધરવા માટે કેમરૂનમાં 300 યુએસ સૈનિકો તૈનાત કર્યા હતા.
2013 માં ફ્રેન્ચ આતંકવાદ વિરોધી પ્રયાસોને ટેકો આપવા માટે યુએસ સેનાએ નાઇજરમાં હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો. ઓક્ટોબર 2017 માં, નાઇજરમાં ઇસ્લામિક સ્ટેટના હુમલામાં ચાર યુએસ સ્પેશિયલ ઓપરેશન સૈનિકો અને પાંચ નાઇજરિયન નાગરિકો માર્યા ગયા હતા. તે સમયે નાઇજરમાં લગભગ 800 યુએસ લશ્કરી કર્મચારીઓ હાજર હતા.
ઇરાક પર અમેરિકાનું આક્રમણ
૨૦૦૩માં, અમેરિકાએ રાષ્ટ્રપતિ સદ્દામ હુસૈનને ઉથલાવી પાડવા માટે ઇરાક પર આક્રમણ કર્યું અને કબજો કર્યો. બુશ વહીવટીતંત્રે સદ્દામ હુસૈન પર અલ-કાયદા સાથે સંબંધો અને સામૂહિક વિનાશના શસ્ત્રો (WMD) રાખવાનો આરોપ મૂક્યો. ઇરાક યુદ્ધ દરમિયાન ૪,૪૦૦ થી વધુ અમેરિકનો અને લાખો ઇરાકી નાગરિકો માર્યા ગયા. ૧૮ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૧ના રોજ લડાઈ સત્તાવાર રીતે સમાપ્ત થઈ. ૨૦૧૧માં અમેરિકાએ ઇરાકમાંથી અમેરિકાની પાછી ખેંચી યુએસ-ઇરાક સ્ટેટસ ઓફ ફોર્સિસ એગ્રીમેન્ટ અનુસાર કરી હતી.
સીઆઈએ એજન્ટો અને યુએસ સ્પેશિયલ ઓપરેશન ટુકડીઓએ સીરિયન રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદ સામે લગભગ 10,000 સીરિયન બળવાખોરોને તાલીમ અને સશસ્ત્ર બનાવ્યા. એક દાયકાથી વધુ સમયના ગૃહયુદ્ધ પછી, ડિસેમ્બર 2014 માં અણધાર્યા બળવાખોર હુમલા બાદ બશર અલ-અસદને આખરે ઉથલાવી દેવામાં આવ્યો, જોકે યુએસ દળો સીરિયામાં જ રહ્યા.
2013-2014 માં મધ્ય પૂર્વમાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ ઓફ ઇરાક એન્ડ ધ લેવન્ટ (ISIL/ISIS) આતંકવાદી સંગઠનનો ઉદય થયો. જૂન 2014 માં, ઓપરેશન ઇનહેરન્ટ રિઝોલ્વ દરમિયાન, યુએસએ ફરીથી ઇરાક પર આક્રમણ કર્યું અને ISIL સામે હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા. ત્યારબાદ સપ્ટેમ્બર 2014 માં સીરિયામાં ISIL સામે વધુ હવાઈ હુમલા કરવામાં આવ્યા.
પાકિસ્તાનમાં પ્રવેશ્યા પછી ઓસામા બિન લાદેન માર્યો ગયો.
૧૧ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૧ના રોજ ન્યૂયોર્કમાં વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર પર થયેલા હુમલાના લગભગ ૧૦ વર્ષ પછી, ૨ મે, ૨૦૧૧ના રોજ, અમેરિકાએ પાકિસ્તાનના એબોટાબાદમાં આતંકવાદી ઓસામા બિન લાદેનને શોધી કાઢ્યો અને મારી નાખ્યો. વિશ્વાસના અભાવ અને આતંકવાદી કેસોના ભૂતકાળના અનુભવોને કારણે, અમેરિકાએ ઓસામા બિન લાદેનના ઠેકાણા વિશે પાકિસ્તાન સાથે માહિતી શેર કરી ન હતી. ઓસામા બિન લાદેન અમેરિકાનો મોસ્ટ વોન્ટેડ આતંકવાદી અને આતંકવાદી સંગઠન અલ-કાયદાનો નેતા હતો. યુએસ નેવી સીલની ટીમે એક ગુપ્ત કાર્યવાહી દરમિયાન એબોટાબાદમાં તેના ઘરે તેને મારી નાખ્યો.
