Dope Test : 4 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ થાઈલેન્ડના ફુકેટથી દિલ્હી જઈ રહેલી એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટ AI-2379, હવામાં ભારે ઉથલપાથલનો સામનો કરી રહી હતી, જેમાં ઘણા મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યો ઘાયલ થયા હતા. આ ઘટના બાદ, પાઈલટ-ઈન-કમાન્ડનો ડોપ ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવ્યો હતો. પ્રારંભિક તપાસ બાદ નમૂના પુષ્ટિ માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં પુષ્ટિકરણ પરીક્ષણ પણ પોઝિટીવ આવ્યું હતું. જોકે, કો-પાઈલટના પરીક્ષણમાં કોઈ ગેરરીતિઓ બહાર આવી નથી.
આ ઘટના બાદ એર ઈન્ડિયાએ તેના તમામ પાઈલટો માટે ડોપ ટેસ્ટ ફરજિયાત બનાવ્યો છે. ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) પાઈલટો માટે તેની ડોપ ટેસ્ટિંગ સિસ્ટમની પણ સમીક્ષા કરી રહ્યું છે. આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર ડોપ ટેસ્ટિંગમાં લોકોનો રસ જગાવ્યો છે, જેને સામાન્ય રીતે એથ્લેટ્સ માટે ટેસ્ટિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ કે, ડોપ ટેસ્ટિંગ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે, તે કયા ડ્રગ્સ શોધે છે, તે કેટલી ઉંમરે વ્યસન શોધી શકે છે, પરીક્ષણ કોણ કરે છે અને તેની કિંમત કેટલી છે.
ડોપ ટેસ્ટ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
ડોપ ટેસ્ટ મુખ્યત્વે ચાર પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે: પેશાબ, લોહી, લાળ અને વાળના ફોલિકલ પરીક્ષણ. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, એર ઇન્ડિયાના કેસમાં, પાઇલટ પાસેથી લોહી અને પેશાબના નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા. પ્રારંભિક પરીક્ષણમાં સકારાત્મક પરિણામ આવ્યા પછી, નમૂનાઓને પુષ્ટિ માટે લેબમાં પાછા મોકલવામાં આવ્યા હતા.
પેશાબ પરીક્ષણ એ સૌથી સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતી અને સામાન્ય રીતે સસ્તી પદ્ધતિ છે. તેમાં પહેલા ઇમ્યુનોસે સાથે સ્ક્રીનીંગનો સમાવેશ થાય છે. જો પરિણામ સકારાત્મક આવે છે, તો પુષ્ટિ માટે GC-MS જેવી તકનીકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
રક્ત પરીક્ષણ વધુ સચોટ માહિતી પ્રદાન કરી શકે છે અને શરીરમાં પદાર્થનું પ્રમાણ નક્કી કરી શકે છે.
લાળ પરીક્ષણ, એટલે કે, મોંમાંથી લાળનો નમૂનો, તાજેતરના ડ્રગના ઉપયોગને શોધવામાં મદદ કરે છે.
હેર ફોલિકલ પરીક્ષણ લાંબા સમય પહેલા થયેલા ડ્રગના ઉપયોગને જાહેર કરી શકે છે અને કેટલાક મહિનાઓ સુધી ભૂતકાળમાં ઉપયોગ સૂચવી શકે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
કયા ડ્રગ્સ મળી આવ્યા છે?
એર ઇન્ડિયાના કેસમાં, પાઇલટે ગાંજાના પરીક્ષણમાં પોઝિટીવ પરિણામ મેળવ્યું હતું. નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) ગાંજો, કોકેન, અફીણ અને એમ્ફેટામાઇન જેવા માદક દ્રવ્યોના પરીક્ષણ માટે પાઇલટ પાસેથી રેન્ડમલી લોહી અને પેશાબના નમૂના એકત્રિત કરે છે. ડોપ ટેસ્ટમાં સામાન્ય રીતે ગાંજા, હાશીશ, ઓપીઓઇડ્સ જેમ કે અફીણ, હેરોઈન અને મોર્ફિન, કોકેઈન, એમ્ફેટામાઈન્સ અને મેથામ્ફેટામાઈન્સ, બેન્ઝોડિયાઝેપાઈન્સ, બાર્બિટ્યુરેટ્સ, આલ્કોહોલ અને સ્ટેરોઈડ્સ જોવા મળે છે.
કેટલા સમય સુધી શોધી શકાય છે?
આ પરીક્ષણના પ્રકાર અને ઉપયોગમાં લેવાતા પદાર્થ પર આધાર રાખે છે. વ્યક્તિનું ચયાપચય, દવાની માત્રા અને ઉપયોગની આવર્તન પણ પરિણામોને અસર કરી શકે છે. અમેરિકન વ્યસન કેન્દ્રો અનુસાર, પેશાબ પરીક્ષણો લગભગ 12-24 કલાક માટે, ક્યારેક ગાંજાનો ઉપયોગ લગભગ 3-7 દિવસ માટે અને નિયમિત ઉપયોગ માટે લગભગ 30 દિવસ માટે આલ્કોહોલ શોધી શકે છે.
દરમિયાન, પેશાબ પરીક્ષણમાં લગભગ 2-4 દિવસ માટે કોકેન, 2-4 દિવસ માટે હેરોઈન અને 2-4 દિવસ માટે એમ્ફેટામાઈન્સ શોધી શકાય છે. બેન્ઝોડિયાઝેપાઈન્સ સામાન્ય રીતે 3-7 દિવસ માટે શોધી શકાય છે, જોકે લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ સાથે આ સમયગાળો વધી શકે છે. આર્કપોઈન્ટ લેબ્સ અનુસાર, વાળ પરીક્ષણ 90 દિવસ સુધી ડ્રગનો ઉપયોગ જાહેર કરી શકે છે. લાળ પરીક્ષણ સામાન્ય રીતે છેલ્લા 1-2 દિવસમાં ઉપયોગ શોધવા માટે વધુ ઉપયોગી છે. તેથી, એવું કહેવું ખોટું હશે કે દરેક ડોપ પરીક્ષણ ચોક્કસ દિવસો માટે દવા શોધી શકે છે. દવા અને પરીક્ષણના આધારે શોધનો સમય બદલાય છે.
ડોપ પરીક્ષણ કોણ કરે છે?
ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં, પાઇલટ્સ રેન્ડમ ડોપ પરીક્ષણમાંથી પસાર થાય છે, અને નમૂનાઓ અધિકૃત પ્રયોગશાળાઓમાં મોકલવામાં આવે છે. વધુમાં, ડોપ પરીક્ષણ સરકારી અને ખાનગી ડાયગ્નોસ્ટિક પ્રયોગશાળાઓ, સરકારી અથવા ખાનગી હોસ્પિટલો અને NABL-માન્યતા પ્રાપ્ત પેથોલોજી પ્રયોગશાળાઓમાં હાથ ધરવામાં આવી શકે છે. રમતગમતમાં, NADA જેવી સંસ્થાઓ રમતવીરોનું ડોપ પરીક્ષણ કરે છે. રોજગાર સંબંધિત કેસોમાં, ઔદ્યોગિક તબીબી કેન્દ્ર અને કોર્ટના આદેશ પર, ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબ (FSL) પણ આવા પરીક્ષણો કરી શકે છે.
ડોપ પરીક્ષણનો ખર્ચ કેટલો છે?
ડોપ પરીક્ષણનો ખર્ચ પરીક્ષણ પદ્ધતિ, પરીક્ષણ કરવામાં આવતા માદક દ્રવ્યોની સંખ્યા અને પ્રયોગશાળા પર આધાર રાખે છે. મેટ્રોપોલિસ હેલ્થકેર અનુસાર, 5-પેનલ યુરિન ડોપ ટેસ્ટનો ખર્ચ લગભગ રૂ. 2,500 છે, જ્યારે 9- થી 12-પેનલ કોમ્પ્રીહેન્સિવ ટેસ્ટનો ખર્ચ રૂ.4,700 થી રૂ.6,500 છે. અન્ય અહેવાલો સૂચવે છે કે 4-પેનલ ટેસ્ટનો ખર્ચ રૂ.3,500 થી રૂ.9,000 છે, અને 5-પેનલ ટેસ્ટનો ખર્ચ રૂ.5,000 થી રૂ.15,000 છે.
તે જ સમયે, ઘરેલુ ઉપયોગ માટે ઝડપી સ્વ-પરીક્ષણ કીટની કિંમત ઓનલાઈન બજારમાં પ્રતિ કીટ લગભગ રૂ.65 હોઈ શકે છે. જો કે, આ કીટને વ્યાવસાયિક લેબ ટેસ્ટ તરીકે ન લેવી જોઈએ. શહેર, લેબ અને પરીક્ષણ કરાયેલ દવાઓની સંખ્યાના આધારે પરીક્ષણની કિંમત બદલાઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો : શાળામાં સ્માર્ટ બોર્ડના ઉપયોગ અંગે નિર્દેશ જાહેર, હવે 60 મિનિટથી વધુ સમય ઉપયોગ ન કરવા સુચન
